f
BLOK 2
NEUROPSYCHOLOGISCHE
STOORNISSEN
Uitwerking taken en colleges
,Inhoud
College 1: Intro en functionele neuroanatomie ................................................................................ 2
College 1.1 Neuroanatomie ................................................................................................................ 5
Taak 1: The brain.................................................................................................................................. 9
College 2: introductie in neuroanatomy........................................................................................... 23
Taak 2: Our brain: plastic, elastic, fantastic .................................................................................... 29
College 3: Afasie ................................................................................................................................. 41
Taak 3: Language ............................................................................................................................... 45
College 4: Dementie ........................................................................................................................... 56
Extra college: Neuropsychiatric disorders and deep brain stimulation....................................... 60
Taak 4 Memory and dementia .......................................................................................................... 63
College 5: Neglect .............................................................................................................................. 78
Taak 5: Attention disorders and agnosia ........................................................................................ 81
Taak 6: Neuropsychiatry.................................................................................................................... 93
1
,College 1: Intro en functionele neuroanatomie
Frans Joseph Gall (1758-1828) -> soort neurowetenschapper
- Cognitieve neurowetenschappen
- Je brein is een orgaan
- Hier zit je ziel en je gevoel
- Bestudeer het brein als je dit wilt onderzoeken
- Frenologie -> dat je bepaalde hersengebieden een bepaalde taak toebedeeld
o Er klopte geen zak van het plaatje wat hij had gemaakt, functies zitten ergens anders
Frenologie in 2023:
- groot verschil tussen de gedachtegangen van mannen en vrouwen
- De ECHTE huidige frenologie (MOET JE KENNEN)
- Functionele anatomie van het brein
Phineas Gage (spoorwegmedewerker, ongeluk in 1848)
- Heel stuk van zijn brein aan flarden, maar hij functioneerde nog best heel prima.
- Het zorgde wel voor een bepaald gedrag:
o Kort na ongeluk bij bewustzijn
o Hij kon lopen en deed dingen ‘normaal’
o Zijn taal was niet verstoord
o Zijn geheugen was intact
o Gedachtengang en intelligentie leken oké
o Zijn persoonlijkheid veranderde: hij veranderde van normaal naar een sociopaat
o Hij had geen ambitie, empathie, vooruitblik meer (moeite met plannen)
o Hij kreeg epileptische aanvallen (die hem uiteindelijk fataal werden)
Intermezzo: Squire’s geheugen taxonomie (1992, revisie 2004)
Geheugen:
- Declaratief (expliciet) -> geheugen, feiten, gebeurtenissen
- Niet declaratief (impliciet) -> niet associatief leren, procedureel (vaardigheden en gewoontes), priming en
simpel klassiek conditioneren
HM (Heny Gustav Molaison, overleden 2008): als kind had hij last van epilepsie, die mee en mee erger werd.
Men besloot zijn hippocampus te verwijderen
- Operatie van HM:
o Medial Temporal Lobectomy
- Mediale temporaalkwab (ventraal aanzicht)
2
, - Consequenties van de operatie:
o Dagelijkse activiteiten (vergeetachtigheid)
o Neuropsychologische tests:
Geheugen prestatie
Intelligentie
Aandacht
Redeneren
Mentale snelheid
- Onderzoek naar korte termijngeheugen
o Delay matching to sample task
o Tijdsafhankelijk vergeten
- Prestatie van HM?
o Goed bij korte intervallen
o Slecht bij lange intervallen
o Kon niet meer van korte naar lange termijngeheugen
o Het onbewuste geheugen was wel intact
- Geheugen problemen HM? (of ook wel, de functies van de hippocampus)
o Stoornis in het opslaan van nieuwe informatie
o Anterograde amnesie -> ja
o Retrograde amnesie -> deels
- Dus:
o Geheugen wordt niet fysiek opgeslagen in de hippocampus
o De hippocampus is misschien de bibliothecaris die het geheugen (de boeken) in de neocortex
(de boekenplanken) plaatst.
Dier onderzoek:
- Genetische achtergrond en ervaring controleren
- Specifieke laesies (hersenletsel) aanbrengen
- Lokaal iets inspuiten
- Hersenen daadwerkelijk analyseren
- Genetische en moleculaire modellen
Overeenkomsten hersenen dier en mens:
3
BLOK 2
NEUROPSYCHOLOGISCHE
STOORNISSEN
Uitwerking taken en colleges
,Inhoud
College 1: Intro en functionele neuroanatomie ................................................................................ 2
College 1.1 Neuroanatomie ................................................................................................................ 5
Taak 1: The brain.................................................................................................................................. 9
College 2: introductie in neuroanatomy........................................................................................... 23
Taak 2: Our brain: plastic, elastic, fantastic .................................................................................... 29
College 3: Afasie ................................................................................................................................. 41
Taak 3: Language ............................................................................................................................... 45
College 4: Dementie ........................................................................................................................... 56
Extra college: Neuropsychiatric disorders and deep brain stimulation....................................... 60
Taak 4 Memory and dementia .......................................................................................................... 63
College 5: Neglect .............................................................................................................................. 78
Taak 5: Attention disorders and agnosia ........................................................................................ 81
Taak 6: Neuropsychiatry.................................................................................................................... 93
1
,College 1: Intro en functionele neuroanatomie
Frans Joseph Gall (1758-1828) -> soort neurowetenschapper
- Cognitieve neurowetenschappen
- Je brein is een orgaan
- Hier zit je ziel en je gevoel
- Bestudeer het brein als je dit wilt onderzoeken
- Frenologie -> dat je bepaalde hersengebieden een bepaalde taak toebedeeld
o Er klopte geen zak van het plaatje wat hij had gemaakt, functies zitten ergens anders
Frenologie in 2023:
- groot verschil tussen de gedachtegangen van mannen en vrouwen
- De ECHTE huidige frenologie (MOET JE KENNEN)
- Functionele anatomie van het brein
Phineas Gage (spoorwegmedewerker, ongeluk in 1848)
- Heel stuk van zijn brein aan flarden, maar hij functioneerde nog best heel prima.
- Het zorgde wel voor een bepaald gedrag:
o Kort na ongeluk bij bewustzijn
o Hij kon lopen en deed dingen ‘normaal’
o Zijn taal was niet verstoord
o Zijn geheugen was intact
o Gedachtengang en intelligentie leken oké
o Zijn persoonlijkheid veranderde: hij veranderde van normaal naar een sociopaat
o Hij had geen ambitie, empathie, vooruitblik meer (moeite met plannen)
o Hij kreeg epileptische aanvallen (die hem uiteindelijk fataal werden)
Intermezzo: Squire’s geheugen taxonomie (1992, revisie 2004)
Geheugen:
- Declaratief (expliciet) -> geheugen, feiten, gebeurtenissen
- Niet declaratief (impliciet) -> niet associatief leren, procedureel (vaardigheden en gewoontes), priming en
simpel klassiek conditioneren
HM (Heny Gustav Molaison, overleden 2008): als kind had hij last van epilepsie, die mee en mee erger werd.
Men besloot zijn hippocampus te verwijderen
- Operatie van HM:
o Medial Temporal Lobectomy
- Mediale temporaalkwab (ventraal aanzicht)
2
, - Consequenties van de operatie:
o Dagelijkse activiteiten (vergeetachtigheid)
o Neuropsychologische tests:
Geheugen prestatie
Intelligentie
Aandacht
Redeneren
Mentale snelheid
- Onderzoek naar korte termijngeheugen
o Delay matching to sample task
o Tijdsafhankelijk vergeten
- Prestatie van HM?
o Goed bij korte intervallen
o Slecht bij lange intervallen
o Kon niet meer van korte naar lange termijngeheugen
o Het onbewuste geheugen was wel intact
- Geheugen problemen HM? (of ook wel, de functies van de hippocampus)
o Stoornis in het opslaan van nieuwe informatie
o Anterograde amnesie -> ja
o Retrograde amnesie -> deels
- Dus:
o Geheugen wordt niet fysiek opgeslagen in de hippocampus
o De hippocampus is misschien de bibliothecaris die het geheugen (de boeken) in de neocortex
(de boekenplanken) plaatst.
Dier onderzoek:
- Genetische achtergrond en ervaring controleren
- Specifieke laesies (hersenletsel) aanbrengen
- Lokaal iets inspuiten
- Hersenen daadwerkelijk analyseren
- Genetische en moleculaire modellen
Overeenkomsten hersenen dier en mens:
3