Inhoudsopgave
COLLEGE 1:........................................................................................................................................3
BENADERINGEN VAN ONDERZOEK............................................................................................................3
PROBLEEMSTELLING EN KWANTITATIEVE ONDERZOEKSVRAGEN........................................................................4
ONDERZOEKSEENHEDEN EN KENMERKEN...................................................................................................5
CONCEPTUEEL MODEL...........................................................................................................................5
COLLEGE 2.........................................................................................................................................7
CONCEPTUEEL MODEL...........................................................................................................................7
ONDERZOEKSTYPEN..............................................................................................................................7
ONDERZOEKSONTWERPEN......................................................................................................................7
SAMENVATTING...................................................................................................................................9
COLLEGE 3.......................................................................................................................................10
ONDERZOEKSONTWERPEN....................................................................................................................10
OBSERVEREN....................................................................................................................................11
COLLEGE 4.......................................................................................................................................14
INTERVIEWEN/VRAGENLIJSTEN..............................................................................................................14
COLLEGE 5.......................................................................................................................................17
VORIGE KEER....................................................................................................................................17
BESTAANDE DATA..............................................................................................................................17
ETHISCHE OVERWEGINGEN ONDERZOEK...................................................................................................18
STEEKPROEFTREKKING.........................................................................................................................19
INHOUD COLLEGE 5............................................................................................................................21
COLLEGE 6 | EFFECT ONDERZOEK 1.................................................................................................22
WAT IS METHODOLOGIE?....................................................................................................................22
EMPIRISCHE CYCLUS VOLGENS A.D. DE GROOT.........................................................................................22
INTERVENTIES EN EFFECTONDERZOEK......................................................................................................22
IDEAALMODEL VOOR EFFECTONDERZOEK..................................................................................................23
COLLEGE 7 | EFFECTONDERZOEK 2..................................................................................................24
METHODOLOGISCHE PROBLEMEN...........................................................................................................26
,COLLEGE 8 | EFFECTONDERZOEK 3..................................................................................................28
METHODOLOGISCHE PROBLEMEN...........................................................................................................28
METHODOLOGISCHE MOGELIJKHEDEN.....................................................................................................29
COLLEGE 9 | EFFECTONDERZOEK 4..................................................................................................31
METHODOLOGISCHE MOGELIJKHEDEN.....................................................................................................31
,Methoden en technieken van onderzoek in de
sociale wetenschappen
College 1:
Benaderingen van onderzoek
Wanneer is een onderzoek wetenschappelijk?
› Streven naar kennis over verschijnselen voor theorievorming
› Empirische uitspraken
› Systematische benadering (methodologische spelregels):
§ Toetsbare uitspraken - controleerbaar - realiseerbaar
› Voortbouwen op werk van voorgangers (cumulatief)
› Wetenschap is systematische theorievorming
Typen onderzoek:
› Fundamenteel wetenschappelijk onderzoek
§ Voor kennisproblemen
§ Doel: ontwikkeling of toetsing theorieën
› Praktijkgericht (= toegepast) wetenschappelijk onderzoek
§ Voor praktijkproblemen
§ Doel: kennis voor besluitvorming bij praktijkproblemen
Empirische cyclus
- Fundamenteel wetenschappelijk onderzoek
1. Observatie (formulering kennis-probleem)
2. Inductie, algemene uitspraken (globaal) theorie
3. Deductie, specifieke uitspraken (toetsbaar) data
verzameling
4. Toetsing data-analyse
5. Evaluatie
Twee benaderingen:
, › Empirisch-analytische benadering
§ Nomothetische kennis: kennis waarin ‘wetten’ (regelmatigheden)
geformuleerd worden
§ Komen tot generaliseerbare uitspraken (geldend voor hele populatie)
§ Derde persoonsperspectief: de onderzoeker kijkt en observeert van buitenaf
§ Nadruk op kwantitatief onderzoek
› Emprisch-interpretatieve benadering
§ Eerste persoonsperspectief: onderzoekers proberen zoveel mogelijk “door de
ogen te kijken” van degenen die zij bestuderen
§ Nadruk op kwalitatief onderzoek
Probleemstelling en kwantitatieve onderzoeksvragen
Probleemstelling in onderzoeksplan
› Wat wil je weten? = vraagstelling
§ Fundamenteel onderzoek:
- Hiaten/tegenstrijdigheden in de wetenschappelijke kennis
§ Praktijkgericht onderzoek:
- Probleem afkomstig van opdrachtgever
- Vaag/globale weergave van het probleem >> concretiseren
- Huidige vs. gewenste situatie
› Waarom wil je dit weten? Waarom belangrijk? = doelstelling
§ “…. Inzicht te krijgen in…”
§ Relevantie: theoretisch, praktijkgericht of beide
› Welk theoretisch raamwerk? Conceptueel model
Type globale vraagstellingen
› Beschrijvende vraagstellingen
› Verklarende vraagstellingen >> causaliteit
› Voorspellende vraagstellingen >> causaliteit
› Wat is het percentage Nederlanders dat gevaccineerd is tegen Covid-19?
› Waarom hebben sommige groepen Nederlanders een negatieve houding t.o.v.
vaccineren tegen Covid-19?
› Leidt de huidige vaccinatiegraad in Nederland tot minder Covid-19 besmettingen de
komende tijd?
Typen kwantitatieve onderzoeksvragen:
› Frequentievragen
§ Hoeveel…? Hoe vaak..?
› Verschilvragen
§ In welke mate is er een verschil tussen…?
§ Groepen
§ Voor-na
COLLEGE 1:........................................................................................................................................3
BENADERINGEN VAN ONDERZOEK............................................................................................................3
PROBLEEMSTELLING EN KWANTITATIEVE ONDERZOEKSVRAGEN........................................................................4
ONDERZOEKSEENHEDEN EN KENMERKEN...................................................................................................5
CONCEPTUEEL MODEL...........................................................................................................................5
COLLEGE 2.........................................................................................................................................7
CONCEPTUEEL MODEL...........................................................................................................................7
ONDERZOEKSTYPEN..............................................................................................................................7
ONDERZOEKSONTWERPEN......................................................................................................................7
SAMENVATTING...................................................................................................................................9
COLLEGE 3.......................................................................................................................................10
ONDERZOEKSONTWERPEN....................................................................................................................10
OBSERVEREN....................................................................................................................................11
COLLEGE 4.......................................................................................................................................14
INTERVIEWEN/VRAGENLIJSTEN..............................................................................................................14
COLLEGE 5.......................................................................................................................................17
VORIGE KEER....................................................................................................................................17
BESTAANDE DATA..............................................................................................................................17
ETHISCHE OVERWEGINGEN ONDERZOEK...................................................................................................18
STEEKPROEFTREKKING.........................................................................................................................19
INHOUD COLLEGE 5............................................................................................................................21
COLLEGE 6 | EFFECT ONDERZOEK 1.................................................................................................22
WAT IS METHODOLOGIE?....................................................................................................................22
EMPIRISCHE CYCLUS VOLGENS A.D. DE GROOT.........................................................................................22
INTERVENTIES EN EFFECTONDERZOEK......................................................................................................22
IDEAALMODEL VOOR EFFECTONDERZOEK..................................................................................................23
COLLEGE 7 | EFFECTONDERZOEK 2..................................................................................................24
METHODOLOGISCHE PROBLEMEN...........................................................................................................26
,COLLEGE 8 | EFFECTONDERZOEK 3..................................................................................................28
METHODOLOGISCHE PROBLEMEN...........................................................................................................28
METHODOLOGISCHE MOGELIJKHEDEN.....................................................................................................29
COLLEGE 9 | EFFECTONDERZOEK 4..................................................................................................31
METHODOLOGISCHE MOGELIJKHEDEN.....................................................................................................31
,Methoden en technieken van onderzoek in de
sociale wetenschappen
College 1:
Benaderingen van onderzoek
Wanneer is een onderzoek wetenschappelijk?
› Streven naar kennis over verschijnselen voor theorievorming
› Empirische uitspraken
› Systematische benadering (methodologische spelregels):
§ Toetsbare uitspraken - controleerbaar - realiseerbaar
› Voortbouwen op werk van voorgangers (cumulatief)
› Wetenschap is systematische theorievorming
Typen onderzoek:
› Fundamenteel wetenschappelijk onderzoek
§ Voor kennisproblemen
§ Doel: ontwikkeling of toetsing theorieën
› Praktijkgericht (= toegepast) wetenschappelijk onderzoek
§ Voor praktijkproblemen
§ Doel: kennis voor besluitvorming bij praktijkproblemen
Empirische cyclus
- Fundamenteel wetenschappelijk onderzoek
1. Observatie (formulering kennis-probleem)
2. Inductie, algemene uitspraken (globaal) theorie
3. Deductie, specifieke uitspraken (toetsbaar) data
verzameling
4. Toetsing data-analyse
5. Evaluatie
Twee benaderingen:
, › Empirisch-analytische benadering
§ Nomothetische kennis: kennis waarin ‘wetten’ (regelmatigheden)
geformuleerd worden
§ Komen tot generaliseerbare uitspraken (geldend voor hele populatie)
§ Derde persoonsperspectief: de onderzoeker kijkt en observeert van buitenaf
§ Nadruk op kwantitatief onderzoek
› Emprisch-interpretatieve benadering
§ Eerste persoonsperspectief: onderzoekers proberen zoveel mogelijk “door de
ogen te kijken” van degenen die zij bestuderen
§ Nadruk op kwalitatief onderzoek
Probleemstelling en kwantitatieve onderzoeksvragen
Probleemstelling in onderzoeksplan
› Wat wil je weten? = vraagstelling
§ Fundamenteel onderzoek:
- Hiaten/tegenstrijdigheden in de wetenschappelijke kennis
§ Praktijkgericht onderzoek:
- Probleem afkomstig van opdrachtgever
- Vaag/globale weergave van het probleem >> concretiseren
- Huidige vs. gewenste situatie
› Waarom wil je dit weten? Waarom belangrijk? = doelstelling
§ “…. Inzicht te krijgen in…”
§ Relevantie: theoretisch, praktijkgericht of beide
› Welk theoretisch raamwerk? Conceptueel model
Type globale vraagstellingen
› Beschrijvende vraagstellingen
› Verklarende vraagstellingen >> causaliteit
› Voorspellende vraagstellingen >> causaliteit
› Wat is het percentage Nederlanders dat gevaccineerd is tegen Covid-19?
› Waarom hebben sommige groepen Nederlanders een negatieve houding t.o.v.
vaccineren tegen Covid-19?
› Leidt de huidige vaccinatiegraad in Nederland tot minder Covid-19 besmettingen de
komende tijd?
Typen kwantitatieve onderzoeksvragen:
› Frequentievragen
§ Hoeveel…? Hoe vaak..?
› Verschilvragen
§ In welke mate is er een verschil tussen…?
§ Groepen
§ Voor-na
