Basisboek Informatie &
Control
Bronvermelding
Titel : Basisboek Informatie & Control
Druk : 1e druk, 2005
Auteur : E. Vaassen, L. Bollen, F. Hartmann, R.
Meuwissen, M. Vluggen
Uitgever : Noordhoff Uitgevers B.V.
ISBN (boek) : 9789001818357
Aantal hoofdstukken (boek) : 10
Aantal pagina’s (boek) : 323
De inhoud van dit uittreksel is met de grootste zorg samengesteld. Incidentele onjuistheden kunnen niettemin voorkomen.
Je dient niet aan te nemen dat de informatie die Students Only B.V. biedt foutloos is, hoewel Students Only B.V. dat wel
nastreeft. Dit uittreksel is voor persoonlijk gebruik en is bedoeld als wegwijzer bij het originele boek. Wij raden aan altijd
het bijbehorende studieboek te kopen en dit uittreksel als naslagwerk erbij te houden. In dit uittreksel staan diverse
verwijzingen naar het studieboek op basis waarvan dit uittreksel is gemaakt.
Dit uittreksel is een uitgave van Students Only B.V. Copyright © 2011 StudentsOnly B.V. Alle rechten
voorbehouden. De uitgever van het studieboek is op generlei wijze betrokken bij het vervaardigen van dit
uittreksel. Voor vragen kun je je per email wenden tot .
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 Terreinafbakening 3
Hoofdstuk 2 Grondslagen van interne beheersing en administratieve organisatie 6
Hoofdstuk 3 interne beheersing en administratieve organisatie binnen de functionele
deelgebieden 10
Hoofdstuk 4 Typologie van informatiesystemen 15
Hoofdstuk 5 De strategische rol van informatiesystemen 18
Hoofdstuk 6 Risicobeheersing en IT 21
Hoofdstuk 7 De kern van managementcontrol 24
Hoofdstuk 8 De bouwstenen van managementcontrolsystemen 27
Hoofdstuk 9 Managementcontrolsystemen 31
Hoofdstuk 10 Afstemmingsproblemen opgelost 34
www.studentsonly.nl Voor de beste uittreksels! 2
Basisboek Informatie & Control – E. Vaassen, L. Bollen, F. Hartmann, R. Meuwissen, M. Vluggen
, Hoofdstuk 1 Terreinafbakening
1.1 Organisaties en hun doelstellingen
Informatie is een essentieel element om een organisatie te laten functioneren (control).
Doelstellingen van de organisatie worden bepaald door financiële en ideologische termen,
berustend op het economische principe. Realisatie van deze doelstellingen vindt slechts plaats
door managementactiviteiten, die in 1) strategisch, 2) tactisch en 3) operationeel
management kunnen worden opgedeeld. 1) Strategische organisatiedoelstellingen kunnen
worden vervuld door a) de formulering hiervan, b) het opdragen van taken en
middelenverschaffing, c) creatie van samenwerkingsverbanden tussen medewerkers in de
organisatie, d) evaluerende toetsing en tot slot e) de beheersingsactiviteit die bijstuurt in het
geval van tekortkomingen. 2 & 3) Bij een lager managementniveau kunnen er vijf verschillen
voor de invulling van activiteiten optreden, te weten a) een beperkter aantal vrijheden bij het
aangaan van samenwerkingsverbanden, b) meer concrete doelstellingen, c) taakopdrachten
met het karakter van gedetailleerde werkinstructies, d) routinematig karakter van de
maatregelen in het geval van een tekortkoming en e) een meer nauwkeurige bepaling van
evaluatienormen. De casus over het jaaroverzicht 2003 van Philips op blz. 19 verduidelijkt
deze doelstellingen en de realisatie daarvan.
Systematiek vermindert zodra de grootte van de organisatie slinkt. Een
levenscyclusmodel verklaart het verschil in de behoefte aan structuur, zoals naar voren komt
in de Mintzberg-classificatie die vijf organisaties onderscheidt: 1) simpele structuur,
2) machinebureaucratie, 3) professionele bureaucratie, 4) adhocracy en 5) divisiestructuur.
1.2 Informatie in organisaties
De drie gebruiksmogelijkheden van informatie zijn 1) informatie ten aanzien van het
delegeren van taken en het afleggen van verantwoording, 2) informatie voor het nemen van
beslissingen en 3) informatie die draait om het functioneren van de organisatie. 1) Bij
vergroting van het takenpakket kan arbeidsverdeling – in subdoelstellingen – optreden, die op
zijn beurt door het hogere management kan worden getoetst; 2) informatieverzorging zoals
het tekort aan voorraden of de aanzet tot een nieuw product; 3) coördinatie van activiteiten
tussen organisatie-eenheden, kennisdeling of de communicatie van een uitgevoerde
beslissing. Deze drie facetten sluiten nauw aan bij Starrevelds uitleg van bestuurlijke
informatieverzorging (BIV). Onderscheid tussen a) horizontale en b) verticale
informatiestromen: a) draait om het functioneren van een organisatie, gereguleerd via een
coördinerende functie die kennisdeling tussen operationele afdelingen mogelijk maakt; b)
besluitvorming en de taakopdrachten (en af te leggen verantwoording) die daaruit
voortvloeien. Verandering van managementniveau leidt tot andere kenmerken, zoals tabel 1.1
op blz. 23 ten aanzien van de strategische en operationele doeleinden laat zien.
De administratieve organisatie (AO) draait om de inrichting van bestuurlijke
processen, die op hun beurt zorgen voor een efficiënte werking van de BIV. Randvoorwaarde:
AO dient te voldoen aan zekere kwaliteitseisen. Vertroebeling van de scheiding tussen
informatie voor interne en externe doeleinden – vergrote verantwoordelijkheid van managers
voor de informatieverstrekking aan derden, waarvan het belang sterk naar voren komt in de
casus 1.2 op blz. 25 over juridische risico’s. Informatie is slechts zinvol wanneer er betekenis
aan wordt toegekend.
1.3 Informatie- en communicatietechnologie
Het belang van IT voor het vastleggen en verzorgen van informatie groeit met de dag via
geautomatiseerde systemen, zodanig dat het vakgebied informatiemanagement (Accounting
Information Systems) er zich geheel mee bezighoudt.
www.studentsonly.nl Voor de beste uittreksels! 3
Basisboek Informatie & Control – E. Vaassen, L. Bollen, F. Hartmann, R. Meuwissen, M. Vluggen
Control
Bronvermelding
Titel : Basisboek Informatie & Control
Druk : 1e druk, 2005
Auteur : E. Vaassen, L. Bollen, F. Hartmann, R.
Meuwissen, M. Vluggen
Uitgever : Noordhoff Uitgevers B.V.
ISBN (boek) : 9789001818357
Aantal hoofdstukken (boek) : 10
Aantal pagina’s (boek) : 323
De inhoud van dit uittreksel is met de grootste zorg samengesteld. Incidentele onjuistheden kunnen niettemin voorkomen.
Je dient niet aan te nemen dat de informatie die Students Only B.V. biedt foutloos is, hoewel Students Only B.V. dat wel
nastreeft. Dit uittreksel is voor persoonlijk gebruik en is bedoeld als wegwijzer bij het originele boek. Wij raden aan altijd
het bijbehorende studieboek te kopen en dit uittreksel als naslagwerk erbij te houden. In dit uittreksel staan diverse
verwijzingen naar het studieboek op basis waarvan dit uittreksel is gemaakt.
Dit uittreksel is een uitgave van Students Only B.V. Copyright © 2011 StudentsOnly B.V. Alle rechten
voorbehouden. De uitgever van het studieboek is op generlei wijze betrokken bij het vervaardigen van dit
uittreksel. Voor vragen kun je je per email wenden tot .
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 Terreinafbakening 3
Hoofdstuk 2 Grondslagen van interne beheersing en administratieve organisatie 6
Hoofdstuk 3 interne beheersing en administratieve organisatie binnen de functionele
deelgebieden 10
Hoofdstuk 4 Typologie van informatiesystemen 15
Hoofdstuk 5 De strategische rol van informatiesystemen 18
Hoofdstuk 6 Risicobeheersing en IT 21
Hoofdstuk 7 De kern van managementcontrol 24
Hoofdstuk 8 De bouwstenen van managementcontrolsystemen 27
Hoofdstuk 9 Managementcontrolsystemen 31
Hoofdstuk 10 Afstemmingsproblemen opgelost 34
www.studentsonly.nl Voor de beste uittreksels! 2
Basisboek Informatie & Control – E. Vaassen, L. Bollen, F. Hartmann, R. Meuwissen, M. Vluggen
, Hoofdstuk 1 Terreinafbakening
1.1 Organisaties en hun doelstellingen
Informatie is een essentieel element om een organisatie te laten functioneren (control).
Doelstellingen van de organisatie worden bepaald door financiële en ideologische termen,
berustend op het economische principe. Realisatie van deze doelstellingen vindt slechts plaats
door managementactiviteiten, die in 1) strategisch, 2) tactisch en 3) operationeel
management kunnen worden opgedeeld. 1) Strategische organisatiedoelstellingen kunnen
worden vervuld door a) de formulering hiervan, b) het opdragen van taken en
middelenverschaffing, c) creatie van samenwerkingsverbanden tussen medewerkers in de
organisatie, d) evaluerende toetsing en tot slot e) de beheersingsactiviteit die bijstuurt in het
geval van tekortkomingen. 2 & 3) Bij een lager managementniveau kunnen er vijf verschillen
voor de invulling van activiteiten optreden, te weten a) een beperkter aantal vrijheden bij het
aangaan van samenwerkingsverbanden, b) meer concrete doelstellingen, c) taakopdrachten
met het karakter van gedetailleerde werkinstructies, d) routinematig karakter van de
maatregelen in het geval van een tekortkoming en e) een meer nauwkeurige bepaling van
evaluatienormen. De casus over het jaaroverzicht 2003 van Philips op blz. 19 verduidelijkt
deze doelstellingen en de realisatie daarvan.
Systematiek vermindert zodra de grootte van de organisatie slinkt. Een
levenscyclusmodel verklaart het verschil in de behoefte aan structuur, zoals naar voren komt
in de Mintzberg-classificatie die vijf organisaties onderscheidt: 1) simpele structuur,
2) machinebureaucratie, 3) professionele bureaucratie, 4) adhocracy en 5) divisiestructuur.
1.2 Informatie in organisaties
De drie gebruiksmogelijkheden van informatie zijn 1) informatie ten aanzien van het
delegeren van taken en het afleggen van verantwoording, 2) informatie voor het nemen van
beslissingen en 3) informatie die draait om het functioneren van de organisatie. 1) Bij
vergroting van het takenpakket kan arbeidsverdeling – in subdoelstellingen – optreden, die op
zijn beurt door het hogere management kan worden getoetst; 2) informatieverzorging zoals
het tekort aan voorraden of de aanzet tot een nieuw product; 3) coördinatie van activiteiten
tussen organisatie-eenheden, kennisdeling of de communicatie van een uitgevoerde
beslissing. Deze drie facetten sluiten nauw aan bij Starrevelds uitleg van bestuurlijke
informatieverzorging (BIV). Onderscheid tussen a) horizontale en b) verticale
informatiestromen: a) draait om het functioneren van een organisatie, gereguleerd via een
coördinerende functie die kennisdeling tussen operationele afdelingen mogelijk maakt; b)
besluitvorming en de taakopdrachten (en af te leggen verantwoording) die daaruit
voortvloeien. Verandering van managementniveau leidt tot andere kenmerken, zoals tabel 1.1
op blz. 23 ten aanzien van de strategische en operationele doeleinden laat zien.
De administratieve organisatie (AO) draait om de inrichting van bestuurlijke
processen, die op hun beurt zorgen voor een efficiënte werking van de BIV. Randvoorwaarde:
AO dient te voldoen aan zekere kwaliteitseisen. Vertroebeling van de scheiding tussen
informatie voor interne en externe doeleinden – vergrote verantwoordelijkheid van managers
voor de informatieverstrekking aan derden, waarvan het belang sterk naar voren komt in de
casus 1.2 op blz. 25 over juridische risico’s. Informatie is slechts zinvol wanneer er betekenis
aan wordt toegekend.
1.3 Informatie- en communicatietechnologie
Het belang van IT voor het vastleggen en verzorgen van informatie groeit met de dag via
geautomatiseerde systemen, zodanig dat het vakgebied informatiemanagement (Accounting
Information Systems) er zich geheel mee bezighoudt.
www.studentsonly.nl Voor de beste uittreksels! 3
Basisboek Informatie & Control – E. Vaassen, L. Bollen, F. Hartmann, R. Meuwissen, M. Vluggen
