Nederlands als tweede taal in
het basisonderwijs
Bronvermelding
Titel : Nederlands als tweede taal in het
basisonderwijs
Druk : 2e druk, 2005
Auteur : F. Kuiken
Uitgever : ThiemeMeulenhoff bv
ISBN (boek) : 9789006955019
Aantal hoofdstukken (boek) : 10
Aantal pagina’s (boek) : 270
De inhoud van dit uittreksel is met de grootste zorg samengesteld. Incidentele onjuistheden kunnen niettemin voorkomen.
Je dient niet aan te nemen dat de informatie die Students Only B.V. biedt foutloos is, hoewel Students Only B.V. dat wel
nastreeft. Dit uittreksel is voor persoonlijk gebruik en is bedoeld als wegwijzer bij het originele boek. Wij raden altijd aan
het bijbehorende studieboek erbij te kopen en dit uittreksel als naslagwerk erbij te houden. In dit uittreksel worden diverse
verwijzingen gemaakt naar het studieboek op basis waarvan dit uittreksel is gemaakt.
Dit uittreksel is een uitgave van Students Only B.V. Copyright © 2010 StudentsOnly B.V. Alle rechten
voorbehouden. De uitgever van het studieboek is op generlei wijze betrokken bij het vervaardigen van dit
uittreksel. Voor vragen kan je je wenden per email aan .
© Students Only B.V. – Alle rechten voorbehouden. 1
Bron : Nederlands als tweede taal in het basisonderwijs – Folkert Kuiken
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 Inleiding 3
Hoofdstuk 2 Ontwikkeling van mondelinge vaardigheden 5
Hoofdstuk 3 Taalaanbod en interactie 9
Hoofdstuk 4 Woordenschat 13
Hoofdstuk 5 Lezen 17
Hoofdstuk 6 Schoolse taalvaardigheden 19
Hoofdstuk 7 Taaldoelen, leerstof en toetsing 21
Hoofdstuk 8 NT1, NT2 en effectief onderwijzen 23
Hoofdstuk 9 Neveninstromers 25
Hoofdstuk 10 Taalbeleid 28
© Students Only B.V. – Alle rechten voorbehouden. 2
Bron : Nederlands als tweede taal in het basisonderwijs – Folkert Kuiken
, Hoofdstuk 1 Inleiding
Het boek werkt als volgt: elk hoofdstuk begint met een inleidend verhaaltje, een voorbeeld uit
de dagelijkse schoolpraktijk. Aan het eind van elk hoofdstuk vind je een kleine samenvatting
en een zelftoets. Door het gehele boek heen staan vragen en opdrachten, deze worden niet in
dit verslag opgenomen.
1.1 Op weg naar school
Het inleidend verhaaltje gaat over Semra, een Turks meisje uit groep 6. In het weekend was
haar familie op bezoek. Zij heeft het hele weekend met haar neefjes gespeeld en Turks
gepraat. Op maandagochtend loopt zij naar school met haar broer en zusje. Zij praten nog
steeds Turks. Onderweg praat een Nederlandse vrouw tegen haar. De vrouw gebruikt
uitspraken die Semra niet begrijpt. Op het schoolplein vertelt Semra, in het Turks, wat zij in
het weekend heeft gedaan aan haar Turkse vriendin.
De beide kinderen zijn in Nederland geboren, maar Turks is de gewone omgangstaal voor de
meeste Turkse kinderen in Nederland. Thuis wordt er meestal Turks gesproken.
1.2 Het kringgesprek
In de klas gaan de kinderen in de kring zitten om met elkaar te praten over het weekend.
Semra mag ook vertellen wat zij in het weekend heeft gedaan. Zodra ze aan de beurt is komt
ze niet uit haar woorden. Ze heeft het gevoel dat ze niet goed kan uitleggen wat ze heeft
meegemaakt.
Voor kinderen die van huis uit een andere taal spreken dan Nederlands zijn er twee manieren
om de Nederlandse taal te leren:
- de kinderen pikken de taal op in allerlei situaties waarin Nederlands wordt gesproken,
zoals tv-programma’s. Er is sprake van tweede-taalverwerving.
- er zijn situaties op school waarin Nederlands wordt geleerd, bijvoorbeeld bij de uitleg van
moeilijke woorden. Er is sprake van tweede-taalleren.
Kinderen die op latere leeftijd met een tweede taal in aanmerking komen, hebben meer moeite
met de tweede taal. Hoe ouder tweede-taalverwervers zijn hoe meer invloed zij ondervinden
van hun eerste taal. Ze hebben bijvoorbeeld meer moeite met bepaalde uitspraken.
1.3 De taalles
Er zijn verschillende taaloefeningen, waarvan een hoop oefeningen moeilijk zijn voor
allochtone leerlingen. Bijvoorbeeld de volgende schriftelijke opdracht.
Zie: hfst. 1; blz. 7; Nederlands als tweede taal in het basisonderwijs; Folkert Kuiken & Anne
Vermeer.
De opdracht heet ‘verkeerd gelijmd’ en het is de bedoeling om delen van de woorden los te
maken en goed aan elkaar te plakken. Voor een kind zoals Semra is dit een lastige oefening.
Ze komt elke dag woorden tegen die zij niet kent, maar wel Nederlandse woorden zijn. Dus
de woorden uit deze oefening kunnen vanuit haar beleving ook echte woorden zijn.
© Students Only B.V. – Alle rechten voorbehouden. 3
Bron : Nederlands als tweede taal in het basisonderwijs – Folkert Kuiken
het basisonderwijs
Bronvermelding
Titel : Nederlands als tweede taal in het
basisonderwijs
Druk : 2e druk, 2005
Auteur : F. Kuiken
Uitgever : ThiemeMeulenhoff bv
ISBN (boek) : 9789006955019
Aantal hoofdstukken (boek) : 10
Aantal pagina’s (boek) : 270
De inhoud van dit uittreksel is met de grootste zorg samengesteld. Incidentele onjuistheden kunnen niettemin voorkomen.
Je dient niet aan te nemen dat de informatie die Students Only B.V. biedt foutloos is, hoewel Students Only B.V. dat wel
nastreeft. Dit uittreksel is voor persoonlijk gebruik en is bedoeld als wegwijzer bij het originele boek. Wij raden altijd aan
het bijbehorende studieboek erbij te kopen en dit uittreksel als naslagwerk erbij te houden. In dit uittreksel worden diverse
verwijzingen gemaakt naar het studieboek op basis waarvan dit uittreksel is gemaakt.
Dit uittreksel is een uitgave van Students Only B.V. Copyright © 2010 StudentsOnly B.V. Alle rechten
voorbehouden. De uitgever van het studieboek is op generlei wijze betrokken bij het vervaardigen van dit
uittreksel. Voor vragen kan je je wenden per email aan .
© Students Only B.V. – Alle rechten voorbehouden. 1
Bron : Nederlands als tweede taal in het basisonderwijs – Folkert Kuiken
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 Inleiding 3
Hoofdstuk 2 Ontwikkeling van mondelinge vaardigheden 5
Hoofdstuk 3 Taalaanbod en interactie 9
Hoofdstuk 4 Woordenschat 13
Hoofdstuk 5 Lezen 17
Hoofdstuk 6 Schoolse taalvaardigheden 19
Hoofdstuk 7 Taaldoelen, leerstof en toetsing 21
Hoofdstuk 8 NT1, NT2 en effectief onderwijzen 23
Hoofdstuk 9 Neveninstromers 25
Hoofdstuk 10 Taalbeleid 28
© Students Only B.V. – Alle rechten voorbehouden. 2
Bron : Nederlands als tweede taal in het basisonderwijs – Folkert Kuiken
, Hoofdstuk 1 Inleiding
Het boek werkt als volgt: elk hoofdstuk begint met een inleidend verhaaltje, een voorbeeld uit
de dagelijkse schoolpraktijk. Aan het eind van elk hoofdstuk vind je een kleine samenvatting
en een zelftoets. Door het gehele boek heen staan vragen en opdrachten, deze worden niet in
dit verslag opgenomen.
1.1 Op weg naar school
Het inleidend verhaaltje gaat over Semra, een Turks meisje uit groep 6. In het weekend was
haar familie op bezoek. Zij heeft het hele weekend met haar neefjes gespeeld en Turks
gepraat. Op maandagochtend loopt zij naar school met haar broer en zusje. Zij praten nog
steeds Turks. Onderweg praat een Nederlandse vrouw tegen haar. De vrouw gebruikt
uitspraken die Semra niet begrijpt. Op het schoolplein vertelt Semra, in het Turks, wat zij in
het weekend heeft gedaan aan haar Turkse vriendin.
De beide kinderen zijn in Nederland geboren, maar Turks is de gewone omgangstaal voor de
meeste Turkse kinderen in Nederland. Thuis wordt er meestal Turks gesproken.
1.2 Het kringgesprek
In de klas gaan de kinderen in de kring zitten om met elkaar te praten over het weekend.
Semra mag ook vertellen wat zij in het weekend heeft gedaan. Zodra ze aan de beurt is komt
ze niet uit haar woorden. Ze heeft het gevoel dat ze niet goed kan uitleggen wat ze heeft
meegemaakt.
Voor kinderen die van huis uit een andere taal spreken dan Nederlands zijn er twee manieren
om de Nederlandse taal te leren:
- de kinderen pikken de taal op in allerlei situaties waarin Nederlands wordt gesproken,
zoals tv-programma’s. Er is sprake van tweede-taalverwerving.
- er zijn situaties op school waarin Nederlands wordt geleerd, bijvoorbeeld bij de uitleg van
moeilijke woorden. Er is sprake van tweede-taalleren.
Kinderen die op latere leeftijd met een tweede taal in aanmerking komen, hebben meer moeite
met de tweede taal. Hoe ouder tweede-taalverwervers zijn hoe meer invloed zij ondervinden
van hun eerste taal. Ze hebben bijvoorbeeld meer moeite met bepaalde uitspraken.
1.3 De taalles
Er zijn verschillende taaloefeningen, waarvan een hoop oefeningen moeilijk zijn voor
allochtone leerlingen. Bijvoorbeeld de volgende schriftelijke opdracht.
Zie: hfst. 1; blz. 7; Nederlands als tweede taal in het basisonderwijs; Folkert Kuiken & Anne
Vermeer.
De opdracht heet ‘verkeerd gelijmd’ en het is de bedoeling om delen van de woorden los te
maken en goed aan elkaar te plakken. Voor een kind zoals Semra is dit een lastige oefening.
Ze komt elke dag woorden tegen die zij niet kent, maar wel Nederlandse woorden zijn. Dus
de woorden uit deze oefening kunnen vanuit haar beleving ook echte woorden zijn.
© Students Only B.V. – Alle rechten voorbehouden. 3
Bron : Nederlands als tweede taal in het basisonderwijs – Folkert Kuiken
