Biologie samenvatting hoofdstuk 10 t/m 12 havo 3 Nectar

Biologie samenvatting Hoofdstuk
10/11/12
10.1 Leerdoel:

 Je kunt de levensfasen en een aantal kenmerken daarbij noemen:

Je hebt 8 levensfases:

 Baby: huilen
 Peuter: spelen en kruipen
 Kleuter lezen
 Kind: rekenen
 Puber: geestelijk veranderen/lichamelijk
 Adolescent: verwijdering van kraakbeen uit gewrichten
 Volwassene: veroudering van de huid
 Oudere: ontwikkeling spieren neemt af
 Je kunt uitleggen dat je lichaam verandert door hormonen en hoe hormonen werken

De hormoonklier maakt hormonen, de hypofyse stuurt die hormonen naar je bloedvaten en
vanuit je bloedvaten gaan ze naar je organen. Een orgaan is een doelwitorgaan en die hebben
receptoren. Een hormoon doet alleen zijn werk al past die op de receptor.

 Je kunt beschrijven hoe je groeit

Door groeihormonen die worden aangestuurd door de hypofyse groei je. In de pubertijd krijg je
veel groeihormonen daardoor groeispurt. Jongens groeien later dan meiden. Kraakbeen cellen in
de groeischijven. Je stopt met groeien als de groeischijven van de kraakbenen verkalken.
Hypofyse stuurt hormonen  hormonen in Bloedvaten  Komen bij cellen  sneller delen 
door celdeling ontstaan 2 cellen  cellen groter (cel groei)



10.2 Leerdoel:

Primaire geslachtkenmerken Secundaire geslachtkenmerken Tertiaire geslachtkenmerken
Penis Baardgroei Kleding
balzak Lagere stem denken
vagina Borsthaar gedrag
schaamlippen Borstgroei
Ongesteld
Bredere bekken
 Je kunt uitleggen welke geslachtskenmerken jongens en meisjes bij de geboorte hebben en
die in tijdens de puberteit veranderen
 Je kunt beschrijven door welke hormonen jongens en meisjes veranderen in puberteit

Jongens: Zaadballen maken testosteron

Meiden: Eierstokken maken oestrogeen en progesteron

 Je kunt uitleggen wat transgender zijn betekent

Als je een ander geslacht wil zijn dan dat je bent ben je transgender. Al heb je een operatie
ondergaan dan ben je transseksueel.

, Biologie samenvatting Hoofdstuk
10/11/12
10.3 Leerdoelen:

 Je kunt uitleggen welke relaties er zijn

Familieleden, Gezin, Kennissen, Klasgenoten, buurtgenoten en sport leden

 Je kunt uitleggen wat waarden en normen betekent

Waarden: Wat je belangrijk vindt

Normen: Geven aan wat je wel of niet moet doen

 Je kunt 3 soorten liefdesrelaties opnoemen en uitleggen

Heteroseksueel: man + vrouw

Homoseksueel: man + man (homo), vrouw + vrouw (lesbisch)

Biseksueel: man + vrouw/man, vrouw+ man/vrouw

 Je kunt beschrijven wat geslachtsgemeenschap is en hoe je seksueel opgewonden raakt

Geslachtsgemeenschap is vrijen en klaarkomen. Jongens krijgen een zaadlozing (sperma) al
masturberen ze. Man: penis stijf. Vrouw: vagina vochtig. Clitoris strelen.

10.4 Leerdoelen:

 Je kunt de meest voorkomende soa’s beschrijven en uitleggen hoe je ze krijgt

Aids: virus, Genitale wratten: virus, Hepatitis B: virus, Herpes genitalis: virus
Candida: schimmel
Chlamydia: bacterie, Gonorroe: bacterie, Syfilis: bacterie
Schaamluis: insect

Kunt krijgen door ONVEILIGE SEKS!

 Je kunt beschrijven hoe je besmet raakt met aids en wanneer daar sprake van is
1. Onveilige seks met iemand die seropositief is
2. Inspuiten van drugs met gebruikte naald
3. Moeder op kind via bevalling of borstvoeding
4. Bloedtransfusie met besmet bloed

Je hebt pas de ziekte van aids als je symptomen vertoont!

 Je kunt uitleggen wat je moet doen al heb je een soa

Een soa-test doen, positief: gene waarmee seks gehad opbellen en naar de dokter gaan

 Je kunt uitleggen hoe een soa voorkomt

CONDOOM OM DOEN TIJDENS DE SEKS!!

 Je kunt uitleggen waarom het belangrijk is dat meisjes beschermd worden tegen
baarmoederhalskanker en geënt worden