Week 1: Inleiding faillissement, surseance van betaling, WSNP
Literatuur Insolventierecht
Polak-Pannevis, Insolventierecht, p. 1-84
Jurisprudentie
HR 27 februari 2009, JOR 2009, 104 (Aerts e.a./Stichting Waaldijk) (zie jurisprudentiesyllabus)
HR 11 juni 2014, NJ 2014, 407 (ABN Amro/Berzona) (zie Kluwer-arrestenbundel)
HR 18 december 2015, NJ 2016, 172, (Hoeksma q.q./R.M. Trade) (zie Kluwer-arrestenbundel)
Onderwerpen
Drie insolventieprocedures (Polak-Pannevis, p. 1-17)
Faillietverklaring (Polak-Pannevis, p. 17-60)
Gevolgen faillietverklaring (Polak-Pannevis, p. 61-84)
Onderscheid goederenrecht en verbintenissenrecht in faillissement
Fixatiebeginsel en paritas creditorum
Systematiek BW en gelaagde structuur (Vermeulen, p. 1-17)
Causale stelsel (Pitlo/Reehuis, nrs. 100 – 129)
Vragen
1) U werkt als advocaat op de sectie insolventierecht. Er melden zich drie cliënten. Alle drie
kampen zij met betalingsachterstanden en worden door crediteuren dreigend benaderd. Zij
vragen u naar de mogelijkheden en de gevolgen van de verschillende insolventieprocedures.
a) Bestuurder en enig aandeelhouder van Arkel N.V. is de heer Arkel. Nadat de
onderneming in de jaren ‘90 en begin jaren ’00 veel succes had met het ontwikkelen van
webapplicaties, heeft de onderneming de laatste drie jaren verlies gemaakt. De heer
Arkel is gaan zitten met zijn boekhouder en is tot de conclusie gekomen dat Arkel N.V.
haar schulden niet meer kan betalen. Ook ziet hij geen mogelijkheden meer voor een
sanering waarbij de onderneming weer winstgevend wordt gemaakt. De Heer Arkel wil
van u weten welke insolventieprocedure beschikbaar is en of hij zelf ook aansprakelijk is
voor de onbetaalde schulden.
Sanering natuurlijke personen valt af, keuze tussen faillissement en surseance van betaling. Surseance
versus faillissement is dat bij surseance het oogmerk is om te continueren, terwijl in faillissement er
altijd gericht wordt op liquidatie, einde van de rechtspersoon. De onderneming kan wel verdergaan,
maar vanuit een andere rechtspersoon, tenzij er een akkoord wordt aangeboden in het faillissement dat
wordt geaccepteerd.
Er is geen aansprakelijkheid voor Arkel in de vorm van bestuurder of enig aandeelhouder.
Hoeksma q.q. (arrest) – je mag niets doen (dus ook geen faillissement voor jezelf aanvragen) indien je
weet dat er geen baten meer in de boedel zitten. Indien je geen faillissement kunt aanvragen als
bestuurder zijnde, ligt turboliquidatie voor de hand. De curator had in deze uitspraak verzet
aangetekend tegen het faillissement.
b) Buiten B.V. met mevrouw Smulders als enig bestuurder, ontwikkelt
milieuvriendelijke vakantiewoningen. Na een lange opstartfase, verwacht Smulders dat
de komende zomer veel orders afgeleverd kunnen worden en dat er dan eindelijk geld
binnen zal gaan komen. Op dit moment zijn er onvoldoende liquide middelen (geld) om
1
Literatuur Insolventierecht
Polak-Pannevis, Insolventierecht, p. 1-84
Jurisprudentie
HR 27 februari 2009, JOR 2009, 104 (Aerts e.a./Stichting Waaldijk) (zie jurisprudentiesyllabus)
HR 11 juni 2014, NJ 2014, 407 (ABN Amro/Berzona) (zie Kluwer-arrestenbundel)
HR 18 december 2015, NJ 2016, 172, (Hoeksma q.q./R.M. Trade) (zie Kluwer-arrestenbundel)
Onderwerpen
Drie insolventieprocedures (Polak-Pannevis, p. 1-17)
Faillietverklaring (Polak-Pannevis, p. 17-60)
Gevolgen faillietverklaring (Polak-Pannevis, p. 61-84)
Onderscheid goederenrecht en verbintenissenrecht in faillissement
Fixatiebeginsel en paritas creditorum
Systematiek BW en gelaagde structuur (Vermeulen, p. 1-17)
Causale stelsel (Pitlo/Reehuis, nrs. 100 – 129)
Vragen
1) U werkt als advocaat op de sectie insolventierecht. Er melden zich drie cliënten. Alle drie
kampen zij met betalingsachterstanden en worden door crediteuren dreigend benaderd. Zij
vragen u naar de mogelijkheden en de gevolgen van de verschillende insolventieprocedures.
a) Bestuurder en enig aandeelhouder van Arkel N.V. is de heer Arkel. Nadat de
onderneming in de jaren ‘90 en begin jaren ’00 veel succes had met het ontwikkelen van
webapplicaties, heeft de onderneming de laatste drie jaren verlies gemaakt. De heer
Arkel is gaan zitten met zijn boekhouder en is tot de conclusie gekomen dat Arkel N.V.
haar schulden niet meer kan betalen. Ook ziet hij geen mogelijkheden meer voor een
sanering waarbij de onderneming weer winstgevend wordt gemaakt. De Heer Arkel wil
van u weten welke insolventieprocedure beschikbaar is en of hij zelf ook aansprakelijk is
voor de onbetaalde schulden.
Sanering natuurlijke personen valt af, keuze tussen faillissement en surseance van betaling. Surseance
versus faillissement is dat bij surseance het oogmerk is om te continueren, terwijl in faillissement er
altijd gericht wordt op liquidatie, einde van de rechtspersoon. De onderneming kan wel verdergaan,
maar vanuit een andere rechtspersoon, tenzij er een akkoord wordt aangeboden in het faillissement dat
wordt geaccepteerd.
Er is geen aansprakelijkheid voor Arkel in de vorm van bestuurder of enig aandeelhouder.
Hoeksma q.q. (arrest) – je mag niets doen (dus ook geen faillissement voor jezelf aanvragen) indien je
weet dat er geen baten meer in de boedel zitten. Indien je geen faillissement kunt aanvragen als
bestuurder zijnde, ligt turboliquidatie voor de hand. De curator had in deze uitspraak verzet
aangetekend tegen het faillissement.
b) Buiten B.V. met mevrouw Smulders als enig bestuurder, ontwikkelt
milieuvriendelijke vakantiewoningen. Na een lange opstartfase, verwacht Smulders dat
de komende zomer veel orders afgeleverd kunnen worden en dat er dan eindelijk geld
binnen zal gaan komen. Op dit moment zijn er onvoldoende liquide middelen (geld) om
1
