Tekst 8. Met passie naar professionaliteit:
Professionele ontwikkeling tot hulpverlener
B. Leijenhorst (2014)
Hoofdstuk 6 Verschil durven te maken
Mensen zijn verschillend in heel veel opzichten. Ze verschillen in uiterlijk, ideeën, visies,
gewoontes, gedrag, kleding, cultuur, levenservaringen, taligheid. Bij veel mensen roepen
verschillen een beoordeling op. Verschillen doen iets met je. Je kunt je verbazen,
verwonderen, ergeren. Door verschillen ontstaat er beweging, verschil veroorzaakt
dynamiek tussen mensen en binnen mensen. Verschillen bieden de hulpverlener valkuilen,
maar ook kansen. We zullen in dit hoofdstuk zien wat er gebeurt als je verschillen
tegenkomt, als je het verschil gaat maken en hoe je daar als hulpverlener mee om kunt
gaan.
§6.1 Het ontstaan van verschillen
Verschillen doen zich voor tussen mensen. Gedurende je socialisatie groeien je patronen,
je gewoontes, je opvattingen. Hierdoor word je een eigen identiteit, een mens met een
eigen herkenbarheid: zo ben je, zo doe je. Je socialisatie en identiteit geven je zekerheden in
je leven. Uit je socialisatie neem je ook normativiteit mee. Je neemt de overtuiging mee dat
het zo hoort, dat het de juiste kijk is op het leven.
Er zijn veel bronnen van dynamiek waardoor er voortdurend veranderingen optreden binnen
jezelf of in je omgeving. Ook de samenleving is voortdurend in beweging. Het is
indrukwekkend te zien hoe ontwikkelingen steeds sneller lijken te gaan. De globalisering
heelt een enorm effect op verschillen in de samenleving. Je wordt dagelijks geconfronteerd
met veranderingen en verschillen. De snelheid kan je zo verwarren dat je het overzicht over
het leven verliest.
§6.2 De kracht van diversiteit
Verschillen veroorzaken fricties. Letterlijk betekent dat wrijving, onenigheid. Figuurlijk
betekent het dat er iets niet klopt. Je komt in aanraking met iets nieuws dat anders is dan wat
je gewend bent. Verschillen ontdekken veroorzaakt verwarring: je vanzelfsprekendheden
kloppen niet meer. Zekerheden worden veronzekerd.
Vrijwel alle ouders voeden hun kinderen op vanuit hun eigen principes, waarden en normen.
Ze doen hun best om ervoor te zorgen dat hun kinderen hen daarin volgen.
Gehoorzaamheid wordt als een deugd beschouwd. Als je vanuit zelfvertrouwen ontwikkeld
bent, kun je het beter aan om verschillen te ontmoeten. Tegelijk is duidelijk dat je risico’s
neemt als je je autonoom opstelt. Dit zijn echter wel de mensen die wezenlijke
veranderingen tot stand kunnen brengen. Als er op een goede manier aandacht is voor
diversiteit, dan leidt dat tot integratie. Er ontstaat dan een nieuw evenwicht en een nieuwe
afstemming.
§6.3 Vermijding
Als je geconfronteerd wordt met verschillen vraagt dit dat je opnieuw positie kiest, je mening
beziet en misschien bijstelt, dat je je misschien anders gaat gedragen en op een andere
manier met mensen om leert gaan. Mensen hebben de neiging om verschillen te vermijden
of toe te dekken. Dan spreek je je niet uit als je er anders over denkt of als je het verkeerd
vindt wat er gebeurt. Je laat jezelf dan niet duidelijk zien. In vakjargon zeggen we: het is
moeilijk jezelf te profileren.
Professionele ontwikkeling tot hulpverlener
B. Leijenhorst (2014)
Hoofdstuk 6 Verschil durven te maken
Mensen zijn verschillend in heel veel opzichten. Ze verschillen in uiterlijk, ideeën, visies,
gewoontes, gedrag, kleding, cultuur, levenservaringen, taligheid. Bij veel mensen roepen
verschillen een beoordeling op. Verschillen doen iets met je. Je kunt je verbazen,
verwonderen, ergeren. Door verschillen ontstaat er beweging, verschil veroorzaakt
dynamiek tussen mensen en binnen mensen. Verschillen bieden de hulpverlener valkuilen,
maar ook kansen. We zullen in dit hoofdstuk zien wat er gebeurt als je verschillen
tegenkomt, als je het verschil gaat maken en hoe je daar als hulpverlener mee om kunt
gaan.
§6.1 Het ontstaan van verschillen
Verschillen doen zich voor tussen mensen. Gedurende je socialisatie groeien je patronen,
je gewoontes, je opvattingen. Hierdoor word je een eigen identiteit, een mens met een
eigen herkenbarheid: zo ben je, zo doe je. Je socialisatie en identiteit geven je zekerheden in
je leven. Uit je socialisatie neem je ook normativiteit mee. Je neemt de overtuiging mee dat
het zo hoort, dat het de juiste kijk is op het leven.
Er zijn veel bronnen van dynamiek waardoor er voortdurend veranderingen optreden binnen
jezelf of in je omgeving. Ook de samenleving is voortdurend in beweging. Het is
indrukwekkend te zien hoe ontwikkelingen steeds sneller lijken te gaan. De globalisering
heelt een enorm effect op verschillen in de samenleving. Je wordt dagelijks geconfronteerd
met veranderingen en verschillen. De snelheid kan je zo verwarren dat je het overzicht over
het leven verliest.
§6.2 De kracht van diversiteit
Verschillen veroorzaken fricties. Letterlijk betekent dat wrijving, onenigheid. Figuurlijk
betekent het dat er iets niet klopt. Je komt in aanraking met iets nieuws dat anders is dan wat
je gewend bent. Verschillen ontdekken veroorzaakt verwarring: je vanzelfsprekendheden
kloppen niet meer. Zekerheden worden veronzekerd.
Vrijwel alle ouders voeden hun kinderen op vanuit hun eigen principes, waarden en normen.
Ze doen hun best om ervoor te zorgen dat hun kinderen hen daarin volgen.
Gehoorzaamheid wordt als een deugd beschouwd. Als je vanuit zelfvertrouwen ontwikkeld
bent, kun je het beter aan om verschillen te ontmoeten. Tegelijk is duidelijk dat je risico’s
neemt als je je autonoom opstelt. Dit zijn echter wel de mensen die wezenlijke
veranderingen tot stand kunnen brengen. Als er op een goede manier aandacht is voor
diversiteit, dan leidt dat tot integratie. Er ontstaat dan een nieuw evenwicht en een nieuwe
afstemming.
§6.3 Vermijding
Als je geconfronteerd wordt met verschillen vraagt dit dat je opnieuw positie kiest, je mening
beziet en misschien bijstelt, dat je je misschien anders gaat gedragen en op een andere
manier met mensen om leert gaan. Mensen hebben de neiging om verschillen te vermijden
of toe te dekken. Dan spreek je je niet uit als je er anders over denkt of als je het verkeerd
vindt wat er gebeurt. Je laat jezelf dan niet duidelijk zien. In vakjargon zeggen we: het is
moeilijk jezelf te profileren.
