Emotionele besmetting:
3.6.8 Werk & privé: Het verband tussen stemming en werkattitudes is wederkerig: de gebeurtenissen
op het werk beïnvloeden onze stemming maar ook onze stemming heeft zijn weerslag op hoe we ons
werk ervaren.
3.6.9 Ongewenst gedrag: Mensen overschrijden de aanvaarde normen en doen dingen die de
organisatie of haar leden in gevaar brengt.
Hoe de stemming van werknemers positief beïnvloedt kan worden: Managers kunnen gebruikmaken
van humor en hun werknemers een kleine blijk van waardering te geven voor een klus die ze goed
hebben gedaan.
H4: Persoonlijkheid en waarden
… kan het begrip persoonlijkheid definiëren en aangeven welke factoren bepalend zijn voor
iemands persoonlijkheid
… kan het Myers-Briggs Type Indicatorpersoonlijkheidsmodel en het Big Five-model van de
persoonlijkheid beschrijven en de sterke en zwakke kanten ervan aangeven
…kan de situationele invloed op het verband tussen persoonlijkheid en gedrag beschrijven
… kan het belang van de individuele waardeoriëntatie voor de geschiktheid voor functies en
organisaties toelichten
… kan verschil aangeven tussen de afstemming van persoon en functie enerzijds en
persoon en organisatie anderzijds
… kan het belang toelichten van het
Hofstedemodel van landenculturen
… kan de waardedimensies van landenculturen volgens het GLOBE-model weergeven
… kan het model van Hofstede vergelijken met het GLOBE-model
4.1 Persoonlijkheid
Persoonlijkheid: beschreven in waarneembare persoonlijkheidstrekken
Persoonlijkheid wordt bepaald door: Blijkt het resultaat van zowel erfelijke factoren als
omgevingsfactoren:
Omgevingsbenadering: persoonlijkheidskenmerken zouden het gevolg zijn van
leerprocessen zoals, opvoeding, scholing en imitatie van rolmodellen.
Erfelijkheid:
Erfelijkheidsbenadering: persoonlijkheid ligt in DNA.
4.2 Persoonlijkheidsmodellen
Persoonlijkheidskenmerk:
4.2.1 De Myers-Briggs Type Indicator (MBTI):
1. Extroverted vs introverted: extravert vs introvert
2. Sensing vs Intuitive: observerend vs intuïtief
3. Thinking vs feeling: denken vs voelen
, 4. Judging vs perceiving: oordelen vs waarnemen
Persoonlijkheidstypes
- INTJ-type: visionair ingesteld
- ENFJ-type: natuurlijke onderwijzers en leiders
- ESTJ-type: organisator
- ENTP-type: innovatief, individualistisch
Ondanks populariteit zijn er geen eenduidige bewijzen dat MBTI een valide meting van de
persoonlijkheid oplevert: je wordt tot het ene of andere uiterste gedwongen. Betrouwbaarheid: als
mensen de test opnieuw doen, komen er vaak andere uitkomsten uit. De test is ook moeilijk te
interpreteren. In de beschrijvingen van de persoonlijkheidstypen worden alleen maar positieve
beelden geschetst (verklaart populariteit). Tot slot zegt de uitkomst vaak niets over hoe iemand het
op zijn werk doet.
4.2.2 Het Big-Five model
Big-Five:
Kenmerken:
1. Conscientiousness (plichtsgetrouwheid, nauwgezetheid)
2. Emotional stability (emotionele stabiliteit) (tegendeel = neuroticisme)
3. Extraversion (extraversie)
4. Openness to experience (openstaan voor ervaringen)
5. Agreeableness (inschikkelijkheid, vriendelijkheid)
4.2.3 Big-Five kenmerken voorspellen werkgedrag
- Plichtsgetrouwheid: plichtsgetrouwe mensen ontwikkelen meer vakkennis en betere
werkprestatie. Valkuilen: werk is belangrijker dan gezin, teveel gericht op eigen werk, passen
zich niet goed aan in een veranderende context, minder creatief.
- Emotionele stabiliteit op het werk: Het sterkste verband met tevredenheid over het leven,
werktevredenheid en een laag stress niveau. Neurotische mensen zijn vatbaarder voor een
burn out.
- Extraversie op werk: presteren beter in functies met een flinke dosis interpersoonlijke
interactie, zijn sociaal dominanter en assertiever dan introverte mensen. Valkuil: kans op
werkverzuim is groter.
- Openheid op werk: grotere kans om effectieve leider te worden, kunnen beter tegen
onduidelijkheid en passen zich makkelijker aan.
- Inschikkelijkheid op werk: aardiger gevonden, volgzamer en past zich beter aan. Zeer
inschikkelijke mensen komen minder voor zichzelf op.
4.2.4 Het duistere 3tal:
Psychopathie:
Narcisme:
Machiavellisme:
4.2.5 Andere persoonlijkheidseigenschappen die GIO beïnvloeden
- Zelfbeeld: positief zelfbeeld: stellen ambitieuze doelen, zetten zich daar flink voor
in en houden dit ook langer vol.
Locus of control:
- Self-monitoring:
3.6.8 Werk & privé: Het verband tussen stemming en werkattitudes is wederkerig: de gebeurtenissen
op het werk beïnvloeden onze stemming maar ook onze stemming heeft zijn weerslag op hoe we ons
werk ervaren.
3.6.9 Ongewenst gedrag: Mensen overschrijden de aanvaarde normen en doen dingen die de
organisatie of haar leden in gevaar brengt.
Hoe de stemming van werknemers positief beïnvloedt kan worden: Managers kunnen gebruikmaken
van humor en hun werknemers een kleine blijk van waardering te geven voor een klus die ze goed
hebben gedaan.
H4: Persoonlijkheid en waarden
… kan het begrip persoonlijkheid definiëren en aangeven welke factoren bepalend zijn voor
iemands persoonlijkheid
… kan het Myers-Briggs Type Indicatorpersoonlijkheidsmodel en het Big Five-model van de
persoonlijkheid beschrijven en de sterke en zwakke kanten ervan aangeven
…kan de situationele invloed op het verband tussen persoonlijkheid en gedrag beschrijven
… kan het belang van de individuele waardeoriëntatie voor de geschiktheid voor functies en
organisaties toelichten
… kan verschil aangeven tussen de afstemming van persoon en functie enerzijds en
persoon en organisatie anderzijds
… kan het belang toelichten van het
Hofstedemodel van landenculturen
… kan de waardedimensies van landenculturen volgens het GLOBE-model weergeven
… kan het model van Hofstede vergelijken met het GLOBE-model
4.1 Persoonlijkheid
Persoonlijkheid: beschreven in waarneembare persoonlijkheidstrekken
Persoonlijkheid wordt bepaald door: Blijkt het resultaat van zowel erfelijke factoren als
omgevingsfactoren:
Omgevingsbenadering: persoonlijkheidskenmerken zouden het gevolg zijn van
leerprocessen zoals, opvoeding, scholing en imitatie van rolmodellen.
Erfelijkheid:
Erfelijkheidsbenadering: persoonlijkheid ligt in DNA.
4.2 Persoonlijkheidsmodellen
Persoonlijkheidskenmerk:
4.2.1 De Myers-Briggs Type Indicator (MBTI):
1. Extroverted vs introverted: extravert vs introvert
2. Sensing vs Intuitive: observerend vs intuïtief
3. Thinking vs feeling: denken vs voelen
, 4. Judging vs perceiving: oordelen vs waarnemen
Persoonlijkheidstypes
- INTJ-type: visionair ingesteld
- ENFJ-type: natuurlijke onderwijzers en leiders
- ESTJ-type: organisator
- ENTP-type: innovatief, individualistisch
Ondanks populariteit zijn er geen eenduidige bewijzen dat MBTI een valide meting van de
persoonlijkheid oplevert: je wordt tot het ene of andere uiterste gedwongen. Betrouwbaarheid: als
mensen de test opnieuw doen, komen er vaak andere uitkomsten uit. De test is ook moeilijk te
interpreteren. In de beschrijvingen van de persoonlijkheidstypen worden alleen maar positieve
beelden geschetst (verklaart populariteit). Tot slot zegt de uitkomst vaak niets over hoe iemand het
op zijn werk doet.
4.2.2 Het Big-Five model
Big-Five:
Kenmerken:
1. Conscientiousness (plichtsgetrouwheid, nauwgezetheid)
2. Emotional stability (emotionele stabiliteit) (tegendeel = neuroticisme)
3. Extraversion (extraversie)
4. Openness to experience (openstaan voor ervaringen)
5. Agreeableness (inschikkelijkheid, vriendelijkheid)
4.2.3 Big-Five kenmerken voorspellen werkgedrag
- Plichtsgetrouwheid: plichtsgetrouwe mensen ontwikkelen meer vakkennis en betere
werkprestatie. Valkuilen: werk is belangrijker dan gezin, teveel gericht op eigen werk, passen
zich niet goed aan in een veranderende context, minder creatief.
- Emotionele stabiliteit op het werk: Het sterkste verband met tevredenheid over het leven,
werktevredenheid en een laag stress niveau. Neurotische mensen zijn vatbaarder voor een
burn out.
- Extraversie op werk: presteren beter in functies met een flinke dosis interpersoonlijke
interactie, zijn sociaal dominanter en assertiever dan introverte mensen. Valkuil: kans op
werkverzuim is groter.
- Openheid op werk: grotere kans om effectieve leider te worden, kunnen beter tegen
onduidelijkheid en passen zich makkelijker aan.
- Inschikkelijkheid op werk: aardiger gevonden, volgzamer en past zich beter aan. Zeer
inschikkelijke mensen komen minder voor zichzelf op.
4.2.4 Het duistere 3tal:
Psychopathie:
Narcisme:
Machiavellisme:
4.2.5 Andere persoonlijkheidseigenschappen die GIO beïnvloeden
- Zelfbeeld: positief zelfbeeld: stellen ambitieuze doelen, zetten zich daar flink voor
in en houden dit ook langer vol.
Locus of control:
- Self-monitoring:
