Bronvermelding
Titel : Logopedie en leerkracht
Druk : 2
Auteur : C. Lindenberg-Meijerman
Uitgever : Noordhoff Uitgevers B.V.
ISBN (boek) : 9789001774387
Aantal hoofdstukken (boek) : 10
Aantal pagina’s (boek) : 234
De inhoud van dit uittreksel is met de grootste zorg samengesteld. Incidentele onjuistheden kunnen niettemin voorkomen. Je
dient niet aan te nemen dat de informatie die Students Only B.V. biedt foutloos is, hoewel Students Only B.V. dat wel nastreeft.
Dit uittreksel is voor persoonlijk gebruik en is bedoeld als wegwijzer bij het originele boek. Wij raden aan altijd het bijbehorende
studieboek te kopen en dit uittreksel als naslagwerk erbij te houden. In dit uittreksel staan diverse verwijzingen naar het studieboek
op basis waarvan dit uittreksel is gemaakt.
Dit uittreksel is een uitgave van Students Only B.V. Copyright © 2012 StudentsOnly B.V. Alle rechten voorbehouden. De uitgever
van het studieboek is op generlei wijze betrokken bij het vervaardigen van dit uittreksel. Voor vragen kun je je per email wenden
tot .
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 Juf heeft stemproblemen 3
Hoofdstuk 2 Meester Mark wil boeiend spreken 5
Hoofdstuk 3 Meester Jaap heeft een gehoorbeperking 7
Hoofdstuk 4 Hoe juf Ebertine haar spreken verbeterde 9
Hoofdstuk 5 Lyn heeft een taalachterstand 11
Hoofdstuk 6 Kelvins articulatie 14
Hoofdstuk 7 Mart stottert 16
Hoofdstuk 8 Maruwan slist 18
Hoofdstuk 9 Patrick is hees 20
Hoofdstuk 10 Jorinde luistert niet 22
© Students Only B.V. – Alle rechten voorbehouden.
Bron : Logopedie en leerkracht – C. Lindenberg-Meijerman
, Hoofdstuk 1 Juf heeft stemproblemen
1.1 De stemproblemen van Natascha en Masha in kaart gebracht
Stemproblemen kunnen bepaald worden door de pedagogisch-didactische situatie en factoren in
de leerkracht zelf. Zie tabel 1.1: hfst. 1; p. 25; Logopedie en leerkracht; C. Lindenberg-Meijerman.
1.2 Stemtheorie
De stem heeft grote effecten en wordt bepaald door iemands toonhoogte, stemplooitrillingen,
resonans en articulatie. Zie figuur 1.1: hfst. 1; p. 27; Logopedie en leerkracht; C.
Lindenberg-Meijerman. In het strottenhoofd bevindt zich het stemorgaan. In het strottenhoofd zitten
aan twee kanten stemplooien. Het stemapparaat van mannen is groter en puntiger dan bij vrouwen.
Stemplooien staan bij het ademen open waardoor er in de uitstromende adem trillingen kunnen
worden gebracht. Hierdoor ontstaat het stemgeluid. Door het uittrekken van de stemplooien kan
een hogere toon geproduceerd worden.
Bij het borstregister zijn de stemplooien soepel, week en dik en is de klank lager. Bij het
kopregister zijn de stemplooien minder soepel en week maar bewegen ze nog wel over de gehele
breedte. Bij het falsetregister zijn de spieren meer aangespannen en bewegen alleen de uiterste
randen van de stemplooien.
Stemgeluiden verschillen in vier aspecten: toonhoogte, helderheid, resonans en luidheid. Luidheid
wordt uitgedrukt in decibel. De toonhoogte wordt uitgedrukt in hertz. Resonans is de weerkaatsing
van stemgeluid in verschillende holtes van keel, mond en neus. Wanneer het geluid teveel in de
neusholte resoneert, wordt dit nasale resonans genoemd. De mate waarin het stemgeluid zonder
ruis wordt voortgebracht is de helderheid.
De stembelastbaarheid, de stembelasting en de akoestiek beïnvloeden de stem. De stembelastbaarheid
wordt vooral bepaald door erfelijke factoren en de conditie van de stem. De stembelasting wordt
onder meer bepaald door geslacht, leeftijd en emotie. De akoestiek heeft een bijzondere invloed
op de verstaanbaarheid. Het stemgeluid dat naar de luisteraar gericht is, wordt een aantal keren en
over enige tijd weerkaatst door wanden en ramen.
1.3 Stemproblemen
Stemstoornissen kunnen onder andere schorheid, heesheid, het zachter worden of wegvallen van
het stemgeluid of een andere achteruitgang van de kwaliteit zijn. Verkeerd stemgebruik is ook een
belangrijke oorzaak van stemstoornissen. Dit wordt veroorzaakt door te veel of te weinig
spierspanning of te luid, te zacht, geknepen, te laag of te hoog stemgebruik. Iemands stem kan ook
gedeeltelijk of helemaal wegvallen door een psychische spanning of een ingrijpende gebeurtenis.
Lichamelijke overbelasting van de stem kan de vorm en structuur van de stemplooien veranderen
in negatieve zin. Keelontsteking is bekend: de keel is pijnlijk, dik en rood (afonie).
1.4 Gevolgen van stemproblemen voor het lesgeven
De gevolgen van stemproblemen bij leerkrachten zijn bijvoorbeeld grote inspanning bij het spreken.
Dit kan het plezier in lesgeven verminderen. Een ander gevolg is dat een hoge, hese of zachte stem
als minder overtuigend wordt ervaren. De gevolgen van stemmoeheid uiten zich ook in
communicatieve, fysieke, sociale en emotionele klachten.
Voor leerlingen betekent een schorre, hese of zachte stem dat zij de leerkracht minder goed kunnen
verstaan. Voor de werkgever betekent het dat een stemprobleem kan leiden tot een grotere kans op
verzuim. Studenten moeten worden voorzien in een goede informatievoorziening, stemscreening,
stemtraining en het leren omgaan met risicofactoren. Een stemscreening is een kort onderzoek naar
de stemfunctie door een logopedist.
© Students Only B.V. – Alle rechten voorbehouden. 3
Bron : Logopedie en leerkracht – C. Lindenberg-Meijerman