Samenvatting Publieke managers en Leiderschap
Indeling Van Wart (deel 1)
1. ‘Oudere’ theorieën (waaronder transactionele); H3
2.Charismatische en Transformationele theorie; H4
3.Distributieve benaderingen; H5
4.Ethische benaderingen; H6
5.Restpost moderne benaderingen; H7 (inclusief complexiteits leiderschap)
6.Op competenties gebaseerd leiderschap; H8
➔ H8 is scharnier naar deel 2, waar competenties centraal staan. Op tentamen
is deel 1 relatief belangrijker dan deel 2
➔ H12 tot en met H14 is geen tentamenliteratuur tenzij expliciet op college
behandeld
Competenties laten we deels terugkomen in de artikelen
,Hoorcollege 1: Introductie
Van Wart en Media onderscheiden 3 gedragsdomeinen:
- Taakgerichtheid
- Mensgericht
- Organisatiegericht
→ Belangrijk!
Leiderschap is in allerlei aspecten aanwezig, ook in organisaties heb je te maken met
leiderschap. Leiderschap vraagt ook veel verschillende dingen. De focus in dit vak ligt vooral
op leidinggeven binnen een organisatie. Wat maakt het anders dan privaat leiderschap?
Leiderschap: waar hebben we het over?
- Zonder leider geen volgers en zonder geen volgens geen leiders. Er zijn veel
verschillende ‘typen’ leiders
Schema:
Je kan naar de type leider kijken en het type werk dat zij doen.
- Werknemers/ leidinggevende → transformationeel leiderschap (veranderingen in de
organisatie/samenwerking)
- Kiezers/burgers → lobbyisten
- Volgelingen van sociale beweging → sociale trendsetters
Verschillende omstandigheden en situaties leiden tot de conclusie dat er verschillende typen
leiders zijn om succes te behalen.
t Hart en Tummers
- Politiek leiderschap
- Administratief leiderschap
- Maatschappelijk leiderschap (Greta Tunberg of podcast)
,Verschillende definities van leiderschap
Rainey (beperkte definitie, gaat over taken/richting geven en inspireren): Met leiderschap
bedoelen de meeste mensen het vermogen van iemand om dat te doen mensen aansturen
en stimuleren om doelen te bereiken
Gary Yukl (2006) (proces om andere te beïnvloedt en begrijpen welke taken er verdeeld
moeten worden, hoe worden taken echt verwezenlijkt): definieert leiderschap als ‘het proces
van beïnvloeding van anderen begrijpen en het eens zijn over wat er moet gebeuren hoe je
dat moet doen, en het proces van het faciliteren van individueel en collectief inspanningen
om gemeenschappelijke doelstellingen te verwezenlijken
Van Wart en Medina; Wordt er resultaat geboekt op een legitieme manier. Mensen moeten
gemotiveerd worden en er is een organisatie context waar iets mee gedaan moet worden.
Daarnaast moet het publieke waarde genereren.
● Operationele definitie:
- Ben je in staat om je omgeving in je op te nemen en de beperkingen te zien.
- Ben je instaat om de skills en vaardigheden die je nodig hebt voor je werk te
verkrijgen
- Ben je instaat om je leiderschap aan te passen
- Ben je instaat je doelen te bereiken
- Ben je bereidt om te reflecteren op je fouten
Een leider heeft verschillende competenties nodig
Schema:
Gaat niet alleen om het behouden van de status quo, maar kun je mensen ook aanzetten tot
verandering. Dit vraagt verschillende competenties
Leiderschapsstijl
- Eigenschappen van gedrag
- Direct waarneembaar
- Komen in het gedrag van de leider tot uiting
- Wordt gebruikt om het meest prominente aspect van wat een leider doet aan te
geven
- ‘A style is a moderate-sized cluster of leader behaviors, used to describe or prescribe
actual or ideal leader patterns’ (p. 23)
, Voorbeeld:
McGregor: X en Y theorie/mensbeeld;
- X mensen zijn lui en hebben geen zin → leidt tot veel aansturing en controle van
bovenop
- Y mensen zijn uit zichzelf gemotiveerd en geneigd om het goed te doen → geeft
meer vrijheid en autonomie, mensen doen het wel
Leiderschapsstijlen van Van Wart en Medina:
- Laisszes-faire stijl → niet te veel doen, het zal wel goed komen.
- Directieve stijl → pennen neerleggen, laat ze het maar doen
- Supportive stijl → wat hebben mensen nog om hun werk te doen
- Participatieve stijl → mensen laten meepraten, samen doen
- Delegerende stijl → niet alles zelf doen, maar takel delegeren
- Achievement-oriented stijl → op het individuele niveau, hoe zorg ik ervoor dat
iemand gemotiveerd is
- Inspirerende stijl → charismatische uitstraling, hoe kan ik mensen raken waardoor
ze geïnspireerd raken en iets gaan doen
- Strategische stijl → welke middelen zijn er nodig, zit op het hogere niveau van de
organisatie
- Collaboratieve stijl → hoe zorg je ervoor dat mensen die een mindere verhouding
met elkaar hebben samenwerken. Hoe kun je stakeholders verbinden en netwerken
bij elkaar brengen.
- Combined stijl → mengen van de stijlen
➔ Deze stijlen vragen om verschillende ‘behavioral competences
➔ Leiderschapstheorieën gebruiken deze stijlen in een omvattender kader
➔ Vooral moderne theorieën gaan in op de vraag in welke situatie, je welke stijl
moet gebruiken
Supportive leadership style;
- Luisteren
- Vertrouwen
- Respect
- Vriendelijk
→ Gaat over competenties die over mensen
gaan. Legt de nadruk op mensen en
organisatie niveau
Achievement-oriented style;
- Persoonlijke competenties van de leider
- Zoals voetbalcoach
→ Gaat om taken en mensen. Teambuilding is hierbij belangrijk, hoe breng je mensen bij
elkaar om een gedeeld belang te dienen → creëren van een team.
Belangrijke thema’s in de literatuur:
Zijn leiders geboren of gemaakt?
→ Leiderschap vraagt training en ervaring
Indeling Van Wart (deel 1)
1. ‘Oudere’ theorieën (waaronder transactionele); H3
2.Charismatische en Transformationele theorie; H4
3.Distributieve benaderingen; H5
4.Ethische benaderingen; H6
5.Restpost moderne benaderingen; H7 (inclusief complexiteits leiderschap)
6.Op competenties gebaseerd leiderschap; H8
➔ H8 is scharnier naar deel 2, waar competenties centraal staan. Op tentamen
is deel 1 relatief belangrijker dan deel 2
➔ H12 tot en met H14 is geen tentamenliteratuur tenzij expliciet op college
behandeld
Competenties laten we deels terugkomen in de artikelen
,Hoorcollege 1: Introductie
Van Wart en Media onderscheiden 3 gedragsdomeinen:
- Taakgerichtheid
- Mensgericht
- Organisatiegericht
→ Belangrijk!
Leiderschap is in allerlei aspecten aanwezig, ook in organisaties heb je te maken met
leiderschap. Leiderschap vraagt ook veel verschillende dingen. De focus in dit vak ligt vooral
op leidinggeven binnen een organisatie. Wat maakt het anders dan privaat leiderschap?
Leiderschap: waar hebben we het over?
- Zonder leider geen volgers en zonder geen volgens geen leiders. Er zijn veel
verschillende ‘typen’ leiders
Schema:
Je kan naar de type leider kijken en het type werk dat zij doen.
- Werknemers/ leidinggevende → transformationeel leiderschap (veranderingen in de
organisatie/samenwerking)
- Kiezers/burgers → lobbyisten
- Volgelingen van sociale beweging → sociale trendsetters
Verschillende omstandigheden en situaties leiden tot de conclusie dat er verschillende typen
leiders zijn om succes te behalen.
t Hart en Tummers
- Politiek leiderschap
- Administratief leiderschap
- Maatschappelijk leiderschap (Greta Tunberg of podcast)
,Verschillende definities van leiderschap
Rainey (beperkte definitie, gaat over taken/richting geven en inspireren): Met leiderschap
bedoelen de meeste mensen het vermogen van iemand om dat te doen mensen aansturen
en stimuleren om doelen te bereiken
Gary Yukl (2006) (proces om andere te beïnvloedt en begrijpen welke taken er verdeeld
moeten worden, hoe worden taken echt verwezenlijkt): definieert leiderschap als ‘het proces
van beïnvloeding van anderen begrijpen en het eens zijn over wat er moet gebeuren hoe je
dat moet doen, en het proces van het faciliteren van individueel en collectief inspanningen
om gemeenschappelijke doelstellingen te verwezenlijken
Van Wart en Medina; Wordt er resultaat geboekt op een legitieme manier. Mensen moeten
gemotiveerd worden en er is een organisatie context waar iets mee gedaan moet worden.
Daarnaast moet het publieke waarde genereren.
● Operationele definitie:
- Ben je in staat om je omgeving in je op te nemen en de beperkingen te zien.
- Ben je instaat om de skills en vaardigheden die je nodig hebt voor je werk te
verkrijgen
- Ben je instaat om je leiderschap aan te passen
- Ben je instaat je doelen te bereiken
- Ben je bereidt om te reflecteren op je fouten
Een leider heeft verschillende competenties nodig
Schema:
Gaat niet alleen om het behouden van de status quo, maar kun je mensen ook aanzetten tot
verandering. Dit vraagt verschillende competenties
Leiderschapsstijl
- Eigenschappen van gedrag
- Direct waarneembaar
- Komen in het gedrag van de leider tot uiting
- Wordt gebruikt om het meest prominente aspect van wat een leider doet aan te
geven
- ‘A style is a moderate-sized cluster of leader behaviors, used to describe or prescribe
actual or ideal leader patterns’ (p. 23)
, Voorbeeld:
McGregor: X en Y theorie/mensbeeld;
- X mensen zijn lui en hebben geen zin → leidt tot veel aansturing en controle van
bovenop
- Y mensen zijn uit zichzelf gemotiveerd en geneigd om het goed te doen → geeft
meer vrijheid en autonomie, mensen doen het wel
Leiderschapsstijlen van Van Wart en Medina:
- Laisszes-faire stijl → niet te veel doen, het zal wel goed komen.
- Directieve stijl → pennen neerleggen, laat ze het maar doen
- Supportive stijl → wat hebben mensen nog om hun werk te doen
- Participatieve stijl → mensen laten meepraten, samen doen
- Delegerende stijl → niet alles zelf doen, maar takel delegeren
- Achievement-oriented stijl → op het individuele niveau, hoe zorg ik ervoor dat
iemand gemotiveerd is
- Inspirerende stijl → charismatische uitstraling, hoe kan ik mensen raken waardoor
ze geïnspireerd raken en iets gaan doen
- Strategische stijl → welke middelen zijn er nodig, zit op het hogere niveau van de
organisatie
- Collaboratieve stijl → hoe zorg je ervoor dat mensen die een mindere verhouding
met elkaar hebben samenwerken. Hoe kun je stakeholders verbinden en netwerken
bij elkaar brengen.
- Combined stijl → mengen van de stijlen
➔ Deze stijlen vragen om verschillende ‘behavioral competences
➔ Leiderschapstheorieën gebruiken deze stijlen in een omvattender kader
➔ Vooral moderne theorieën gaan in op de vraag in welke situatie, je welke stijl
moet gebruiken
Supportive leadership style;
- Luisteren
- Vertrouwen
- Respect
- Vriendelijk
→ Gaat over competenties die over mensen
gaan. Legt de nadruk op mensen en
organisatie niveau
Achievement-oriented style;
- Persoonlijke competenties van de leider
- Zoals voetbalcoach
→ Gaat om taken en mensen. Teambuilding is hierbij belangrijk, hoe breng je mensen bij
elkaar om een gedeeld belang te dienen → creëren van een team.
Belangrijke thema’s in de literatuur:
Zijn leiders geboren of gemaakt?
→ Leiderschap vraagt training en ervaring
