samenvatting inspanningsfysiologie 2

SamenvatnininspanninisfysiologoiienoefentherapienenntrainininnnnnnHoofdstukn2


Hoofdstuk 2 Energielevering bij inspanning

Eneriien=narbeidn(W).nArbeidnwordtnuitiedruktninnNewtonnnxnnmetern(Nm)nofnJoulogen(J)nofncalogorien(kcalog)n
- 1ncalogorien=n4,18njouloge
- Omrekenennvannjoulogesnnaarncalogorien=nvermeniivulogdiiennmetn0.24

Mechanischenarbeidn=ndenkrachtndiennodiinisnvoornhetnverplogaatsennvanneenniewichtnnxnndenafstandnvann
denverplogaatsini

Vermoienn(P)nwordtnuitiedruktninnwatn(W)n
Vermoienn=nwanneerndenarbeidnperntjdseenheidnwordtnberekendn(snelogheidnmaaktnnietsnuitnnarbeidn
blogijftnhetzelogfde.nWelognisnhetnvermoienniroternalogsnhetninnkorterentjdnielogeverdnmoetnworden).n

P=narbeidnnnn(innJ/s,nWnofnNm/s)
nnnnnTijd

Capaciteitn=nhoenloganinjenmetndenbeschikbareneneriieneennprestatenkuntnvologhoudenn
Aerobencapaciteitn=ndentotalogenhoeveelogheidneneriiendiend.m.v.naerobenstofwisseloginin(dusnmetnzuurstof)n
kannwordennvrijiemaakt.n

Bijnrustienactviteitenn(zoalogsnziten/nlogopen)nwordennvoornamelogijknvetennalogsneneriiebronnverbruikt.n
Hetnmeestneconomischenprocesnisndenvologlogediienverbrandininvannvetennm.b.v.nzuurstofnnlogevertnden
meesteneneriienop.nVetennwordennuitnvetweefselogsnafieievenninndenvormnvannvrijenvetzuren.nDen
reservestofnvetnisnnietneenvoudiininnblogoedntentransporterennennvetmologeculogennwordenneerstniesplogitstninn
vetzurennennilogycerolog.nHetnvrijkomennvannvetzurennuitnvetweefselogsnenndenomzetninervanninneneriien
doornspierweefselogsnisneennrelogatefntraainproces

Ooknvologlogediienverbrandininvannsuikersnisnefcicnt,nmaarndenvoorradennhiervannzijnnbeperkt.nInnden
logiteratuurnnoemtnmennsuikerhoudendenreservestofennnkoologhydratenn(zetmeelog,nilogycoieen,nmalogtose,n
sacharosenetc.).nNuniebruikennwenilogucosenomdatnkoologhydratennnandenspijsverterininoverweiendnalogsn
ilogucosenaanndenspierennaaniebodennwordenn

Glogucosen=neennkoologhydraatndatnhetnlogichaamnsnelognkannafreken
- Liitnvoorneenndeelognopieslogaienninndenlogever,nmaarnookninndenspieren.n
- Voorraadnisnnietnirootn(vologwassenennheeftn 00ntotn500nirnilogucoseninndenvormnvann
ilogycoieenninndenspierennvoorradii).
- Wordtnsneloglogern(binnennpaarnseconden)nomiezetndannvetn(ilogucosen=ndensneloglogen
eneriielogeveranciernennvetennzijnndenloganizame
- Zenuwstelogselogniebruiktnenkelognilogucosenvoornhersenactviteit.

nBijnarbeidnmetneennhooinvermoiennennbijnvrijwelognmaximalogenprestatesn(enkelogenminutenntotnhalogfuur)nisn
denkoologhydraatvoorraadndenmeestnieschiktenbrandstof.

Welogkenvoorradennennsystemennwordennaaniesprokennwordtnbepaalogdndoornhetntenlogeverennvermoienn

Explogosievenkrachtnnkoologhydraten
Rustinbeweienn(fetsen)nnvetverbrandini

Bijnomzetninvannrustinbeweiennnaarnineensnexplogosievenkrachtn(sneloglogernfetsen)ndannlogevertnden
vetverbrandininnietnienoeinvermoiennvoorndienkrachtexplogosienTochtnvalogtndenfetsernnietnstlog.nDitnisnten

, SamenvatnininspanninisfysiologoiienoefentherapienenntrainininnnnnnHoofdstukn2


verklogarenndoordatnerninndenspierenndirectninzetbareneneriienaanweziinisninndenvormnvanneneriierijken
fosfaten:
- Adenosinentrifosfaatn(ATP)
- Creatnefosfaatn(CP).
Dezenstofennzijnndendrijvendenkrachtnachternhetnirootstendeelognvannaloglogenlogichaamsprocessen.nDoorn
splogitsininvanndezenmologeculogennkomtneneriienvrij.nEneriierijkenfosfatennwordenndenhelogendaininiezetnenn
zijnneennuniverselogeneneriiebaterij.n

Denvoorraadneneriierijkenfosfatenninndenspierennisnechternbeperkt.nZelogfsnzonbeperktndatnceloglogennerninn
rustnhooiuitneennpaarnminutennopnkunnennlogeven.nn(max.n8nsecnbijneennmaximalogensprintnofnminderndann
eennhalogvenminuutnactesntjdensnvelogdsportnzoalogsnvoetbalog).nDenvoorraadnmoetndusncontnuenwordenn
aanievulogd.n

ATP
Glucose en vetzuren leveren bij verbranding energie voor vorming van ATP uit ADP
(adenosinedifosfaat) en P (losse fosfaatgroep).nATPnmoetncontnuenwordennierecyclogednuitnden
splogitsinisproductennADPnennPnomninnlogevenntenblogijven.nATPnisnslogechtsnvoornkortdurendenarbeid.n
InnceloglogennisnhetnenzymnATP-asenaanweziinomndezensplogitsinisreactenmoielogijkntenmakenn.n
Spierenniebruikenninnhunnsarcomerennmyosine-ATP-asenomnATPntensplogitsen,nwaarbijneneriien
vrijkomtnvoorndencontracte.nInnspierennennzenuwceloglogennisnookneennNa+/K+npompnvoorziennvann
eennATP-asenomndezenionenntenpompennvoornhetnhandhavennvanndenrustpotentaalognovernden
celogmembraan.n

CP
CeloglogennbevatennnaastnATPneenntweedensnelogninzetbareneneriiebronninndenvormnvanncreatnefosfaat.n(=n
netnalogsnATPneennorianischenfosfaatverbindini).nHetnisneennklogeinernmologecuulogndannATPnennkannzichn
sneloglogernverplogaatsenntussenndenmitochondricnnennhetncelogplogasma.nCPnwordtnnietndirectniebruiktnvoornden
contractenvanneennspiercelog,nmaarnCPndraaitnzijnnfosfaatnmetnhoiensnelogheidnovernaannADP.nCPnvulogtndusn
doornafsplogitsininvanndenfosfaatiroepnsteedsndenATPnvoorraadnaannennisnzodoendeneennsneloglogen
eneriieshutloge.nn(CPnzoritnvoornresynthesenvannATP)

ATPnennCPnwordennalogsneneriiedraiersnsamenievoeidnondernhetnbeiripnfosfaatsysteem

Deneneriieoverdrachtnbijneneriierijkenfosfatenn(ATPnennCP)niaatn4-8xnsneloglogerndannbijnsuiker-nenn
vetverbrandini.nWanneernATPnennCPnbeidenopraken,ndreiiennaloglogencelogprocessenntenstoppennnmoetenn
dusnwordennteruinievormd.nNaneennpaarnsecondennsprintnmoetnhetnbeweiinistemponomnhetnten
logeverennvermoiennomlogaai,nzodatnsuiker-nennvetzuurverbrandininvoornaanvuloglogininvanndenvoorraadn
kunnennzorien.n

InndencelognisnverminderininvannATPnennstjiininvannADPnennPndenprikkelognvoornactverininvannden
verbrandinisprocessenninndenmitochondricn.nIsnernbehoeftenaannmeernATPnndannspreektndencelogndusn
intensieverndenreservestofennaan.n

In feite is de omzetng van energierijke fosfaten de spil waar het hele energiemetabolisme om
draait en de verbranding van vetzuren en glucose levert de chemische energie om energierijke
fosfaten terug te vormen.

Ernwordenninndenlogiteratuurn neneriiesystemenniehanteerdnwaarovernhetnlogichaamnkannbeschikken:
1. Hetnfosfaatsysteem
2. Deneneriievrijmakininuitnilogucosenzondernzuurstofn(anaerobenilogycologyse)