Competentetoets COPD
1. Anamnese
Belangrijke aspecten in het gesprek:
- Algehele gezondheid – gezondheidsproblemen
- Verloop klachten
- Sensates van kortademigheid in rsst o tjdens inspanning (dyspneu: benauwdheid in de
nacht en/of vroege morgen, contnu of periodiek, gepaard met piepen?, Borg-schaal)
- A genomen inspanningsvermogen
- Hoesten/pijn (droog/prikkelhoest, alleen ’s ochtends of de hele dag, efcicnte van de hoest)
- Gestoord mscsstransport (hoeveelheid per dag, kleur, consistente)
- Provocerende en redscerende actoren (allergie, hyperreactviteit (koude, inspanning, mist
enz) stress) (rust, lichaamshouding, omgevingsfactoren, medicate)
- ADL en partcipateniveas (hoe ziet uw dagindeling eruit, krijgt u hulp van uw echtgenote
eventueel, hoe gaat u hier mee om, vindt u dit pretg of juist niet, PSK afnemen)
- Bepalen o de patint behoefe heef aan verdere in ormate over ziektebeeld.
- Hslpvraag (wat verwacht de patcnt van de (fysiotherapeutsche) behandeling)
(aanvsllende medische gegevens zoals de long snctetest ressltaten, inspanningsonderzoek,
bloedgaswaarden krijg je waarschijnlijk in de verwijzing bijgevoegd)
Bsiten de borgschaal en PSK ksn je ook nog VAS-pijn/vermoeidheid en de CCQ a nemen
Hypotheses opstellen
Verwachte hypotheses:
- Verstoord mscsstransport
- Atrofe in de bovenbenen (verminderde spierkracht)
- Verminderde inspanningsvermogen
- Verminderde sithosdingsvermogen
- Ademhalingsproblemen
- Angst voor verloop ziekte
- Kortademigheid
2. Inspectie
Algemene inspecte
- Statens praesens: in zit, stand o lig!
- Algemene gesteldheid: ziek/niet ziek
- Voorkesrshosding: gebrsik van stesn van armen/voorover gebogen
- Klesr van gelaat + lippen
- Vorm van thorax (stand/ zit)
- Vorm van bsikwand (stand/ zit)
- Vorm van wervelkolom (stand/ zit)
- Extremiteiten
Msscslatssr: atrofe (afraak) /hypertrofe (opbosw)
Hsid: cyanose (blaswklesrig) /hydrate (vochtgheid) /trofek (onrein/ rsw)
Trommelstokvingers
bolvormige nagels doordat vingerkootje verdikt is.
Horlogeglasnagels
glazige, doorzichtge nagels.
- Ademarbeid: hoeveel zichtbare moeite kost ademhalen in rsst (nessvlesgels)
- Ademgelsiden / Ademen tjdens spreken (wordt het spreken onderbroken)
, - Voorkesrsademhaling (borst/ bsik/ fank: eerder al geobserveerd)
Specifieke inspecte
- Inspecte van beweging van de thorax en bsikwand tjdens het ademen
- Bekijken vansit lateraal, dorsaal en ventraal!
Adembeweging: bsik, fank, borst. (psmphandle/ bsckethandle?
Adem reqsente: zegt iets over belastng-belastbaarheid ademspieren
hoe meer belastng, adem reqsente neemt toe.
Ademdiepte
Gelsid
Bewegen thorax + bsikwand gelijktjdig? Bewegen thorax + bsikwand in dezel de richtng/ zijn er
paradoxale bewegingen?
Tekenen inspiratestand thorax: o Stompe epigastrische hoek o Meer horizontaal verloop van ribben
o Meer horizontaal verloop van clavicsla o A name van a stand tsssen cricoïd -mansbrism sterni
Palpate ademhaaling
- Oricnterende palpate thorax en de buikwand = voelen aan buik
- Palpate van de buikwand: De palpate wordt direct onder de ribbenboog gedaan. Daarbij wordt een
lichte drsk naar binnen gegeven. Het is hierdoor mogelijk de bewegingen beter te beoordelen.
Bovendien kan dan gevoeld worden o de bsikmsscslatssr tjdens het ademen acte o passie is. -
Palpate van de thorax: De aandacht gaat daarbij vooral sit naar de bscket-handle beweging van de
bovenste en onderste ribben.
- De beweging van het onderste deel van de thorax wordt beoordeeld door de hele hand over dit
gebied te plaatsen o de vingertoppen in de laterale intercostale rsimten te leggen. Daarbij wordt
een lichte drsk naar casdaal en mediaal gegeven zodat de beweging tjdens de inademing naar
bsiten en naar craniaal dsidelijker wordt gevoeld. De ventrale ribbenboog wordt gepalpeerd met de
dsimen.
- De beweging in het bovenste deel van de thorax kan worden beoordeeld door de wijs- en
middelvinger te spreiden en beide op de tweede o derde rib te plaatsen. De wijsvinger komt op de
top van de rib en de middelvinger zover mogelijk naar lateraal (net voor de rib onder de
schosdermsscslatssr verdwijnt). In het normale geval beweegt de middelvinger meer dan de
wijsvinger. Wanneer de bscket-handle-beweging kleiner is, is ook de beweging van de middelvinger
kleiner. De beweging van de wijsvinger kan zel s groter worden dan die van de middelvinger. In dat
geval is er alleen nog maar een psmp-handle-beweging van de bovenste ribben. Een tweede
mogelijkheid 12 om de beweging te beoordelen is door de vingertoppen in de laterale intercostale
rsimten (2-5) te leggen. Deze rsimten worden benaderd in de oksel tsssen de laterale begrenzing
van de m. pectoralis major en die van de m. latssimss dorsi en m. teres major. Het criterism is dat de
vingers tjdens de inspirate door de beweging van de ribben enigszins worden gespreid.
Palpate musculauuu
De primaire ademspieren
- De intercostale msscslatssr: deze kan eenvosdig direct naast het sternsm in de tweede, derde en
vierde intercostale rsimte worden gepalpeerd;
- De mm.scaleni: deze worden gepalpeerd in de ossa sspraclavicslaris major.
De hulp ademspieren
- M. sternocleidomastoidess
- Mm pectoralis en trapeziss
- Abdominale msscslatssr
1. Anamnese
Belangrijke aspecten in het gesprek:
- Algehele gezondheid – gezondheidsproblemen
- Verloop klachten
- Sensates van kortademigheid in rsst o tjdens inspanning (dyspneu: benauwdheid in de
nacht en/of vroege morgen, contnu of periodiek, gepaard met piepen?, Borg-schaal)
- A genomen inspanningsvermogen
- Hoesten/pijn (droog/prikkelhoest, alleen ’s ochtends of de hele dag, efcicnte van de hoest)
- Gestoord mscsstransport (hoeveelheid per dag, kleur, consistente)
- Provocerende en redscerende actoren (allergie, hyperreactviteit (koude, inspanning, mist
enz) stress) (rust, lichaamshouding, omgevingsfactoren, medicate)
- ADL en partcipateniveas (hoe ziet uw dagindeling eruit, krijgt u hulp van uw echtgenote
eventueel, hoe gaat u hier mee om, vindt u dit pretg of juist niet, PSK afnemen)
- Bepalen o de patint behoefe heef aan verdere in ormate over ziektebeeld.
- Hslpvraag (wat verwacht de patcnt van de (fysiotherapeutsche) behandeling)
(aanvsllende medische gegevens zoals de long snctetest ressltaten, inspanningsonderzoek,
bloedgaswaarden krijg je waarschijnlijk in de verwijzing bijgevoegd)
Bsiten de borgschaal en PSK ksn je ook nog VAS-pijn/vermoeidheid en de CCQ a nemen
Hypotheses opstellen
Verwachte hypotheses:
- Verstoord mscsstransport
- Atrofe in de bovenbenen (verminderde spierkracht)
- Verminderde inspanningsvermogen
- Verminderde sithosdingsvermogen
- Ademhalingsproblemen
- Angst voor verloop ziekte
- Kortademigheid
2. Inspectie
Algemene inspecte
- Statens praesens: in zit, stand o lig!
- Algemene gesteldheid: ziek/niet ziek
- Voorkesrshosding: gebrsik van stesn van armen/voorover gebogen
- Klesr van gelaat + lippen
- Vorm van thorax (stand/ zit)
- Vorm van bsikwand (stand/ zit)
- Vorm van wervelkolom (stand/ zit)
- Extremiteiten
Msscslatssr: atrofe (afraak) /hypertrofe (opbosw)
Hsid: cyanose (blaswklesrig) /hydrate (vochtgheid) /trofek (onrein/ rsw)
Trommelstokvingers
bolvormige nagels doordat vingerkootje verdikt is.
Horlogeglasnagels
glazige, doorzichtge nagels.
- Ademarbeid: hoeveel zichtbare moeite kost ademhalen in rsst (nessvlesgels)
- Ademgelsiden / Ademen tjdens spreken (wordt het spreken onderbroken)
, - Voorkesrsademhaling (borst/ bsik/ fank: eerder al geobserveerd)
Specifieke inspecte
- Inspecte van beweging van de thorax en bsikwand tjdens het ademen
- Bekijken vansit lateraal, dorsaal en ventraal!
Adembeweging: bsik, fank, borst. (psmphandle/ bsckethandle?
Adem reqsente: zegt iets over belastng-belastbaarheid ademspieren
hoe meer belastng, adem reqsente neemt toe.
Ademdiepte
Gelsid
Bewegen thorax + bsikwand gelijktjdig? Bewegen thorax + bsikwand in dezel de richtng/ zijn er
paradoxale bewegingen?
Tekenen inspiratestand thorax: o Stompe epigastrische hoek o Meer horizontaal verloop van ribben
o Meer horizontaal verloop van clavicsla o A name van a stand tsssen cricoïd -mansbrism sterni
Palpate ademhaaling
- Oricnterende palpate thorax en de buikwand = voelen aan buik
- Palpate van de buikwand: De palpate wordt direct onder de ribbenboog gedaan. Daarbij wordt een
lichte drsk naar binnen gegeven. Het is hierdoor mogelijk de bewegingen beter te beoordelen.
Bovendien kan dan gevoeld worden o de bsikmsscslatssr tjdens het ademen acte o passie is. -
Palpate van de thorax: De aandacht gaat daarbij vooral sit naar de bscket-handle beweging van de
bovenste en onderste ribben.
- De beweging van het onderste deel van de thorax wordt beoordeeld door de hele hand over dit
gebied te plaatsen o de vingertoppen in de laterale intercostale rsimten te leggen. Daarbij wordt
een lichte drsk naar casdaal en mediaal gegeven zodat de beweging tjdens de inademing naar
bsiten en naar craniaal dsidelijker wordt gevoeld. De ventrale ribbenboog wordt gepalpeerd met de
dsimen.
- De beweging in het bovenste deel van de thorax kan worden beoordeeld door de wijs- en
middelvinger te spreiden en beide op de tweede o derde rib te plaatsen. De wijsvinger komt op de
top van de rib en de middelvinger zover mogelijk naar lateraal (net voor de rib onder de
schosdermsscslatssr verdwijnt). In het normale geval beweegt de middelvinger meer dan de
wijsvinger. Wanneer de bscket-handle-beweging kleiner is, is ook de beweging van de middelvinger
kleiner. De beweging van de wijsvinger kan zel s groter worden dan die van de middelvinger. In dat
geval is er alleen nog maar een psmp-handle-beweging van de bovenste ribben. Een tweede
mogelijkheid 12 om de beweging te beoordelen is door de vingertoppen in de laterale intercostale
rsimten (2-5) te leggen. Deze rsimten worden benaderd in de oksel tsssen de laterale begrenzing
van de m. pectoralis major en die van de m. latssimss dorsi en m. teres major. Het criterism is dat de
vingers tjdens de inspirate door de beweging van de ribben enigszins worden gespreid.
Palpate musculauuu
De primaire ademspieren
- De intercostale msscslatssr: deze kan eenvosdig direct naast het sternsm in de tweede, derde en
vierde intercostale rsimte worden gepalpeerd;
- De mm.scaleni: deze worden gepalpeerd in de ossa sspraclavicslaris major.
De hulp ademspieren
- M. sternocleidomastoidess
- Mm pectoralis en trapeziss
- Abdominale msscslatssr
