Kennistoets domein 1 en 2
Inhoudsopgave
▪ Fysiologie ................................................................................................................................................ 2
- Deelonderwerp 1: basisbegrippen fysiologie > weefsels ................................................ 2
- Deelonderwerp 2: inspanningsfysiologie, spiercontracties ............................................ 4
- Deelonderwerp 3: inspanningsfysiologie, spiervezeltypen en energiesystemen ........... 7
▪ Pathologie ............................................................................................................... 13
- Deelonderwerp 1: genezing, infecties en ontstekingen + genezing wond ................... 13
- Deelonderwerp 2: orthopedie, knieletsels .................................................................... 17
- Deelonderwerp 2: orthopedie, enkelletsels .................................................................. 20
- Deelonderwerp 2: orthopedie, fractuurleer ................................................................. 24
- Deelonderwerp 3: weefsels, artrose ................................................................................... 31
- deelonderwerp 3: weefsels, letsel ...................................................................................... 35
▪ Psychologie ............................................................................................................. 44
- Deelonderwerp 1: basisbegrippen psychologie, introductie ........................................ 44
- Deelonderwerp 2: persoonskenmerken, persoonsgebondenfactoren .......................... 46
- Deelonderwerp 3: gedragsverandering, voorlichting op gedragsverandering ............ 48
- Deelonderwerp 4: emoties en coping, stress oorzaken en gevolgen ............................ 50
- Deelonderwerp 5: stress, gezondheid en bewegend functioneren .............................. 51
▪ Anatomie ................................................................................................................ 52
- Deelonderwerp 1: inleiding anatomie en biomechanica .............................................. 52
- Deelonderwerp 2, nomenclatuur.................................................................................. 52
- Deelonderwerp 3: osteologie, gewrichten en myologie onderste extremiteiten ......... 55
▪ Biomechanica .......................................................................................................... 69
- Deelonderwerp 1: last en krachtarmen ........................................................................ 69
, ▪ Fysiologie
- Deelonderwerp 1: basisbegrippen fysiologie > weefsels
Leerdoelen:
➢ Je kunt de basale bouw en functie van de huid en de verschillende bindweefsels
beschrijven
➢ Je kan de relatie tussen de bouw en de functies van de huid en bindweefsels
aangeven. Daarbij kan de normale groei/vervanging van weefsel en het
aanpassen/adaptie van de huid en bindweefsel(s) op belasten/behandeling/training
worden benoemd
Kennisclips over weefsels
1. Weefsels algemeen
Complex cellen: met zelfde structuur en functie
Tussencelstof: interstitium
- Cellen en tussencelstof zijn afhankelijk van elkaar
- Cellen produceren tussencelstof
2. Hoofdtype epitheel
4 weefseltypen:
- Epitheel
- Zenuwweefsel
- Spierweefsel
- Bindweefsel, o.a. pezen, bot, kraakbeen, bloed
Epitheelweefsel: bevind zich op het scheidsvlak tussen de buiten en binnenwereld. Is een
weefsel dat iets bedekt en contact met de buitenwereld heeft. (Bijvoorbeeld epitheelcellen
die in je huid zitten). Zitten dicht op elkaar, weinig tussencelstof. Tussencelstof wordt continu
afgebroken en weer aangemaakt.
Functie:
- Bescherming
- Selectief doorlaatbaar vanwege dufussie
- Uitscheiding stoffen
Wat behoord tot de buitenwereld?
- Buiten het lichaam
- Inhoud darmen
- Inhoud longen
- Inhoud blaas/urine wegen
➢ Overal op deze plekken epitheel!
- Beschadiging in de huid kan er dan ook voor zorgen dat die bescherming dus
verminderd (zoals een wond) > verhoogd risico op virussen/bacteriën etc. (een soort
poort)
3. Hoofdtypen weefsels, zenuw en spierweefsel
Zenuwweefsel, bestaat uit neuronen (zenuwcellen), te vinden in het hele lichaam. Naar
hersenen toe en van hersenen af. Pijn/seintje.
- Ontvangen en vewerken van sensorische informatie
- Overbrengen van informatie > effector orgaan, andere neuronen
- Glia cellen > ondersteunende factor
2
,Spierweefsel (orgaan, bestaat uit veel verschillende soorten weefsels)
- Bindweefsel!
- Glad spierweefsel > niet aanstuur baar
- Dwarsgestreept spierweefsel > aanstuur baar, bewust
- Hart > apart spierweefsel, lijkt op dwarsgestreept spierweefsel, maar is niet aanstuur
baar.
4. Bindweefsel algemeen
Locatie: overal, in, om, tussen
Functie: steunend, stabiliserend, verzorgend, verbind spier met bot en huid. (maakt
beweging mogelijk ten opzichte van elkaar).
Weinig cellen, veel tussencelstof (bepaalt de fysieke eigenschappen van het type
bindweefsel)
- Verschillende soorten bindweefsel, sommige hard, sommige heel elastisch etc.
- Groep cellen (overeenkomsten structuur en functie)
➢ O.a. fibroblasten, macrofagen, mestcellen
- Tussencelstof (in het interstitium)
➢ Amorfe component (water + opgeloste stoffen), o.a. glycoaminoglycanen
➢ Vezelige component (door cellen geproduceerde vaste bestanddelen), collagene
vezels, elastische vezels, reticulaire vezels
Samenstelling m.n. tussencelstof bepalen aard bindweefsel
Vezeltypen:
- Collagene vezels > buigzaam, maar trekvast
- Elastische vezels > zeer rekbaar
- Reticulaire vezels > netwerkvormige rangschikking
5. Kraakbeen (spons)
3 vormen:
- Hyaliene
- Elastische
- Vezelig (tussenwervelschijf)
Hyaliene kraakbeen:
- Op gewrichtsvlakken op bot uiteinden
- Vast, veerkrachtig
3
, Cellen: chondrocyten
Tussenstof:
- Water + opgeloste stoffen
- Collagene vezels
- In kraakbeen zitten geen bloedvaten, geen capillairen, voeding uit omliggende
weefsels > difussie
- Difussie versneld door bewegen
- Tussencelstof bestaat voornamelijk uit lijmstof, is een erg buigzame tussencelstof
- Geen bloedvaten in kraakbeen > anders zouden ze steeds kapot knappen, nadeel is
dat het niet vanzelf makkelijk hersteld.
6. Botweefsels
Functies:
- Beschermen organen
- Ondersteund weke delen
- Systeem van hefbomen voor spieren
- Aanmaak bloedcellen in mergholten
- Reservoir voor mineralen
Verschillende soorten botten, meest voorkomend: lange pijpbeenderen
- Diafyse en epifyse
- Kraakbeen
Combi:
- Corticaal of compact bot
- Trabeculair bot of spongeieus bot
Bot is levend weefsel, sterk en veerkrachtig
➢ Tussenstof: collageen en calcium
➢ Cellen: osteoblasten en osteoclasten (opbouw en afbouw) > onderhouden het bot
➢ Pijpbeenderen: druk, buig en rotatiekrachten
Spongieus bot > wervels/middenvoetsbeentjes
Chondrale ossificatie > niet kennen (kinderfysio)
Botvorming: ossificatie
- Formatie van skelet. In de embryonale fase
➢ Desmale ossificatie en chondrale ossificatie (van kraakbeen naar bot)
- Botgroei tot vroeg volwassene leeftijd
- Remodelering en herstel het hele leven
- Deelonderwerp 2: inspanningsfysiologie, spiercontracties
➢ Je kan de macroscopische en microscopische opbouw van spieren beschrijven en de
functie van de myofibrillen en de organellen in de spiercontractie verklaren (Huxley
model)
➢ Je kan de gebeurtenissen beschrijven vanaf de prikkeling van een zenuw tot aan de
contractie van een spier en de manieren beschrijven waarop de kracht van een spier
kan variëren
➢ Definiëren wat een rustpotentiaal, sensorpotentiaal en actiepotentiaal is en
benoemen welke ionen hierin een rol spelen. Beschrijven wat er gebeurt met een
4
Inhoudsopgave
▪ Fysiologie ................................................................................................................................................ 2
- Deelonderwerp 1: basisbegrippen fysiologie > weefsels ................................................ 2
- Deelonderwerp 2: inspanningsfysiologie, spiercontracties ............................................ 4
- Deelonderwerp 3: inspanningsfysiologie, spiervezeltypen en energiesystemen ........... 7
▪ Pathologie ............................................................................................................... 13
- Deelonderwerp 1: genezing, infecties en ontstekingen + genezing wond ................... 13
- Deelonderwerp 2: orthopedie, knieletsels .................................................................... 17
- Deelonderwerp 2: orthopedie, enkelletsels .................................................................. 20
- Deelonderwerp 2: orthopedie, fractuurleer ................................................................. 24
- Deelonderwerp 3: weefsels, artrose ................................................................................... 31
- deelonderwerp 3: weefsels, letsel ...................................................................................... 35
▪ Psychologie ............................................................................................................. 44
- Deelonderwerp 1: basisbegrippen psychologie, introductie ........................................ 44
- Deelonderwerp 2: persoonskenmerken, persoonsgebondenfactoren .......................... 46
- Deelonderwerp 3: gedragsverandering, voorlichting op gedragsverandering ............ 48
- Deelonderwerp 4: emoties en coping, stress oorzaken en gevolgen ............................ 50
- Deelonderwerp 5: stress, gezondheid en bewegend functioneren .............................. 51
▪ Anatomie ................................................................................................................ 52
- Deelonderwerp 1: inleiding anatomie en biomechanica .............................................. 52
- Deelonderwerp 2, nomenclatuur.................................................................................. 52
- Deelonderwerp 3: osteologie, gewrichten en myologie onderste extremiteiten ......... 55
▪ Biomechanica .......................................................................................................... 69
- Deelonderwerp 1: last en krachtarmen ........................................................................ 69
, ▪ Fysiologie
- Deelonderwerp 1: basisbegrippen fysiologie > weefsels
Leerdoelen:
➢ Je kunt de basale bouw en functie van de huid en de verschillende bindweefsels
beschrijven
➢ Je kan de relatie tussen de bouw en de functies van de huid en bindweefsels
aangeven. Daarbij kan de normale groei/vervanging van weefsel en het
aanpassen/adaptie van de huid en bindweefsel(s) op belasten/behandeling/training
worden benoemd
Kennisclips over weefsels
1. Weefsels algemeen
Complex cellen: met zelfde structuur en functie
Tussencelstof: interstitium
- Cellen en tussencelstof zijn afhankelijk van elkaar
- Cellen produceren tussencelstof
2. Hoofdtype epitheel
4 weefseltypen:
- Epitheel
- Zenuwweefsel
- Spierweefsel
- Bindweefsel, o.a. pezen, bot, kraakbeen, bloed
Epitheelweefsel: bevind zich op het scheidsvlak tussen de buiten en binnenwereld. Is een
weefsel dat iets bedekt en contact met de buitenwereld heeft. (Bijvoorbeeld epitheelcellen
die in je huid zitten). Zitten dicht op elkaar, weinig tussencelstof. Tussencelstof wordt continu
afgebroken en weer aangemaakt.
Functie:
- Bescherming
- Selectief doorlaatbaar vanwege dufussie
- Uitscheiding stoffen
Wat behoord tot de buitenwereld?
- Buiten het lichaam
- Inhoud darmen
- Inhoud longen
- Inhoud blaas/urine wegen
➢ Overal op deze plekken epitheel!
- Beschadiging in de huid kan er dan ook voor zorgen dat die bescherming dus
verminderd (zoals een wond) > verhoogd risico op virussen/bacteriën etc. (een soort
poort)
3. Hoofdtypen weefsels, zenuw en spierweefsel
Zenuwweefsel, bestaat uit neuronen (zenuwcellen), te vinden in het hele lichaam. Naar
hersenen toe en van hersenen af. Pijn/seintje.
- Ontvangen en vewerken van sensorische informatie
- Overbrengen van informatie > effector orgaan, andere neuronen
- Glia cellen > ondersteunende factor
2
,Spierweefsel (orgaan, bestaat uit veel verschillende soorten weefsels)
- Bindweefsel!
- Glad spierweefsel > niet aanstuur baar
- Dwarsgestreept spierweefsel > aanstuur baar, bewust
- Hart > apart spierweefsel, lijkt op dwarsgestreept spierweefsel, maar is niet aanstuur
baar.
4. Bindweefsel algemeen
Locatie: overal, in, om, tussen
Functie: steunend, stabiliserend, verzorgend, verbind spier met bot en huid. (maakt
beweging mogelijk ten opzichte van elkaar).
Weinig cellen, veel tussencelstof (bepaalt de fysieke eigenschappen van het type
bindweefsel)
- Verschillende soorten bindweefsel, sommige hard, sommige heel elastisch etc.
- Groep cellen (overeenkomsten structuur en functie)
➢ O.a. fibroblasten, macrofagen, mestcellen
- Tussencelstof (in het interstitium)
➢ Amorfe component (water + opgeloste stoffen), o.a. glycoaminoglycanen
➢ Vezelige component (door cellen geproduceerde vaste bestanddelen), collagene
vezels, elastische vezels, reticulaire vezels
Samenstelling m.n. tussencelstof bepalen aard bindweefsel
Vezeltypen:
- Collagene vezels > buigzaam, maar trekvast
- Elastische vezels > zeer rekbaar
- Reticulaire vezels > netwerkvormige rangschikking
5. Kraakbeen (spons)
3 vormen:
- Hyaliene
- Elastische
- Vezelig (tussenwervelschijf)
Hyaliene kraakbeen:
- Op gewrichtsvlakken op bot uiteinden
- Vast, veerkrachtig
3
, Cellen: chondrocyten
Tussenstof:
- Water + opgeloste stoffen
- Collagene vezels
- In kraakbeen zitten geen bloedvaten, geen capillairen, voeding uit omliggende
weefsels > difussie
- Difussie versneld door bewegen
- Tussencelstof bestaat voornamelijk uit lijmstof, is een erg buigzame tussencelstof
- Geen bloedvaten in kraakbeen > anders zouden ze steeds kapot knappen, nadeel is
dat het niet vanzelf makkelijk hersteld.
6. Botweefsels
Functies:
- Beschermen organen
- Ondersteund weke delen
- Systeem van hefbomen voor spieren
- Aanmaak bloedcellen in mergholten
- Reservoir voor mineralen
Verschillende soorten botten, meest voorkomend: lange pijpbeenderen
- Diafyse en epifyse
- Kraakbeen
Combi:
- Corticaal of compact bot
- Trabeculair bot of spongeieus bot
Bot is levend weefsel, sterk en veerkrachtig
➢ Tussenstof: collageen en calcium
➢ Cellen: osteoblasten en osteoclasten (opbouw en afbouw) > onderhouden het bot
➢ Pijpbeenderen: druk, buig en rotatiekrachten
Spongieus bot > wervels/middenvoetsbeentjes
Chondrale ossificatie > niet kennen (kinderfysio)
Botvorming: ossificatie
- Formatie van skelet. In de embryonale fase
➢ Desmale ossificatie en chondrale ossificatie (van kraakbeen naar bot)
- Botgroei tot vroeg volwassene leeftijd
- Remodelering en herstel het hele leven
- Deelonderwerp 2: inspanningsfysiologie, spiercontracties
➢ Je kan de macroscopische en microscopische opbouw van spieren beschrijven en de
functie van de myofibrillen en de organellen in de spiercontractie verklaren (Huxley
model)
➢ Je kan de gebeurtenissen beschrijven vanaf de prikkeling van een zenuw tot aan de
contractie van een spier en de manieren beschrijven waarop de kracht van een spier
kan variëren
➢ Definiëren wat een rustpotentiaal, sensorpotentiaal en actiepotentiaal is en
benoemen welke ionen hierin een rol spelen. Beschrijven wat er gebeurt met een
4
