VPK samenvatting
Per week begint de samenvatting met de opgegeven PowerPoint, daarna volgt de tentamenstof,
samengevat. Succes!
Week 1: Wijkverpleegkundige & indiceren
Extra literatuur:
• Expertisegebied Wijkverpleegkundige; hoofdstuk
3.https://www.libertasleiden.nl/uimg/libertas/b11700_att-20121106-expertisegebied-
wijkverpl.pdf
• Normenkader pagina 15-23.
http://www.venvn.nl/LinkClick.aspx?fileticket=TOP1d8dPT_E%3D&portalid=1
PP Wijkverpleegkundige & indiceren
Herontdekking wijkverpleegkundige
• Demografische ontwikkelingen
• Maatschappelijke ontwikkelingen
• Zorginhoudelijke ontwikkelingen
Ontwikkelingen
• Sterke toename aantal chronische zieken; belang van preventie
– Comorbiditeit
– Bevorderen gezondheid
• Sociaal-culturele ontwikkelingen
– Mondige patiënten > verandering zorg
– Afname mantelzorgers
• Ondersteuning zelfmanagement
– Van zelfzorgtekort naar zelfmanagement
• Veranderinge zorgaanbod en werkproces
– Taakverschuiving arts > verpleegkundige
– Inzet technologie en sociale kaart
Nivel:
Wijkverpleegkundige: “Zij vervult een cruciale functie in de samenleving op het gebied van zorg en
welzijn. Ze is gemakkelijke toegankelijk voor clienten, vervult (complementair aan de huisarts) een
spilfunctie in de zorg en verleent zorg op hoog niveau. De wijkverpleegkundige heeft daarnaast een
belangrijke toegevoegde waarde als het gaat om het leveren van preventieve activiteiten en het
stimuleren van zelfredzaamheid. Preventie omvat alle interventies die anticiperen op riscio, en actie
ondernemen wanneer er een verhoogd risico aanwezig is dan wel eerste signalen zich ontwikkelen en
de problematiek aan het ontstaan is of dreigt te vereregeren, met als de doel de gezondheid te
bevorderen en ziekten of gezondheidsprobremen te voorkomen.”
Wijkverpleegkundige: “Zij vervult een cruciale functie in de samenleving op het gebied van zorg en
welzijn. Ze is gemakkelijke toegankelijk voor clienten, vervult (complementair aan de huisarts) een
spilfunctie in de zorg en verleent zorg op hoog niveau. De wijkverpleegkundige heeft daarnaast een
belangrijke toegevoegde waarde als het gaat om het leveren van preventieve activiteiten en het
stimuleren van zelfredzaamheid. Preventie omvat alle interventies die anticiperen op riscio, en actie
ondernemen wanneer er een verhoogd risico aanwezig is dan wel eerste signalen zich ontwikkelen en
1
, de problematiek aan het ontstaan is of dreigt te vereregeren, met als de doel de gezondheid te
bevorderen en ziekten of gezondheidsprobremen te voorkomen.”
Kamerbrief
Belang wijkverpleegkundige:
– Samenwerking eerstelijnszorg
– Inzet op: lichamelijke gezondheid, sociale redzaamheid, geestelijk welzijn en op de
eigen woon- en leefomgeving van de burger
– Bevorderen zorgonafhankelijkheid en eigen regie cliént
– Schakel tussen burger-mantelzorg-professional
– Doorverwijzer
Werkomgeving
• De doelgroep:
– Diversiteit cliënten en vragen;
– Mantelzorger als vrager en partner;
– Cliëntsysteem
• De omgeving:
– Zorgverlening in de eigen woning
– Werken in de wijk
– Netwerker
• Taak en Inhoud:
– Alleen achter de voordeur;
– Geen continu toezicht op de cliënt;
– Langdurige relatie;
– Preventie & gezondheidsbevordering;
– Wonen, zorg en welzijn;
– Werken aan zelfredzaamheid
Een trend naar: doe-het-zelf zorg
Incident of trend?
Woonzorgcomplex Het Laar in Tilburg stelt een onderzoek in naar de late vondst van een 85-jarige
overleden bewoner. De man werd dinsdag, vijf dagen na zijn overlijden, in zijn huurappartement
gevonden.
Een medebewoner van het complex informeerde vorige week bij de bediening en de receptie van Het
Laar naar de bejaarde man, omdat hij hem twee dagen op rij niet bij de lunch had gezien. Vermoed
werd dat de 85-jarige op bezoek was bij zijn kinderen.
Dinsdag nam een personeelslid een kijkje in het appartement en vond de man dood in een stoel.
Stap 1: vertrouwen winnen
‘De kwaliteit, het succes, van verpleegprocessen komt voort uit de kwaliteit van de relatie tussen de
cliënt en de verpleegkundige. Dit vertrouwen moet de verpleegkundige winnen en kan gedurende het
verpleegproces worden opgebouwd.’ (Rosendal, 2015)
• Techniek is presentiebenadering: aandachtigheid, aandacht voor de afhankelijkheid van de
zorgvrager (Actioma, 2002/2003)
• Andere techniek is narratieve benadering:
Externe omgeving Interne milieu Het thema in de narratief
2
,1. Wereldmodel 4. Kernuitspraken 10. Psychologische leeftijd
2. Sociaal netwerk 5. Lotsbepaling 11. Ontwikkelingstaken
3. Gezin en samenstelling 6. Benadering van de wereld 12. Hulpbronnen (Havinga, e.a., 2006)
7. Definitie van de relatie
8. Sensitiviteit ten opzichte van
anderen
9. Gerichtheid van de waarneming
Stap 2: anamnese
‘De kwaliteit, het succes, van verpleegprocessen komt voort uit de kwaliteit van de relatie tussen de
cliënt en de verpleegkundige. Dit vertrouwen moet de verpleegkundige winnen en kan gedurende het
verpleegproces worden opgebouwd.’ (Rosendal, 2015)
• Afnemen anamnese volgens Gordon
Techniek is narratieve benadering:
Externe omgeving Interne milieu Het thema in de narratief
1. Wereldmodel 4. Kernuitspraken 10. Psychologische leeftijd
2. Sociaal netwerk 5. Lotsbepaling 11. Ontwikkelingstaken
3. Gezin en samenstelling 6. Benadering van de wereld 12. Hulpbronnen (Havinga, e.a.,
7. Definitie van de relatie 2006)
8. Sensitiviteit ten opzichte van
anderen
9. Gerichtheid van de waarneming
Ecogram maken:
Stap 3 oorzaken en gevolgen:
• Voor het in kaart brengen van de oorzaken en gevolgen wordt gebruik gemaakt van het
determinantenmodel van Lalonde. Dit model is globaal en geeft een goed beeld van de
factoren buiten de zorg die van invloed zijn op de gezondheid (Rosendal, 2015).
– Biologische factoren
– Fysieke factoren
– Sociale factoren
– Leefstijl
– Voorzieningen
3
, Stap 4: mogelijke diagnosen voorleggen aan de cliënt
• In deze stap worden de eerste bevindingen van de wijkverpleegkundige omgezet in
diagnosen, de vermoedelijke diagnosen. De vermoedelijke diagnosen worden vervolgens
voorgelegd aan de cliënt, Elena Visser, waarna de wijkverpleegkundige in gesprek gaat met
de cliënt. Het is daarbij van belang dat de cliënt deze bevindingen (h)erkent. Het kan zijn dat
de diagnosen na dit gesprek worden aangepast (Rosendal, 2015).
Stap 5: toetsen van de zelfredzaamheid
Bij het toetsen van de zelfredzaamheid wordt er gekeken naar wat de cliënt allemaal zelf kan en
waarbij de cliënt ondersteuning nodig heeft. Zo zullen er instrumenten en methode ingezet worden
om de zelfredzaamheid van de cliënt en zijn mantelzorgers te vergroten (Rosendal, 2015).
• Voorbeelden zijn:
– Draagkracht- draaglast analyse
– Wondervraag
– Zelfredzaamheid matrix
VB:
Stap 6: Diagnose vaststellen en voorleggen
• In deze fase worden de uiteindelijke diagnosen vastgesteld en voorgelegd aan de cliënt. Voor
dit kan gebeuren moet er een proces worden doorlopen, dit proces maakt onderdeel uit van
het klinisch redeneren. In dit proces worden eerst de vermoedelijke diagnosen beter bekeken.
Hier wordt gekeken naar de overeenkomst met de cliënt en de daarbij behorende kenmerken.
Hieruit volgen de waarschijnlijke diagnosen (van der Peet, 2004).
• Vanuit de waarschijnlijke diagnosen wordt via een prioritering verder gewerkt naar de
feitelijke diagnosen. Bij dit proces wordt de cliënt, Elena Visser, actief betrokken en wordt de
informatie uit stap 5, de zelfredzaamheid, ook meegenomen.
Wel van toepassing Niet van toepassing
Domein 1: gezondheidsbevordering
Ontspanningstekort Risicovol gedrag voor de gezondheid
Ineffectief gezondheidsonderhoud
Ineffectief persoonlijk
gezondheidsmanagement
Bereidheid tot verbetering van het
persoonlijke gezondheidsmanagement
Domein 2: voeding
● Voedingstekort ● Bereidheid tot verbetering van de
voeding
Domein 3: uitscheiding/uitwisseling
● Diarree
Domein 4: activiteit/rust
4
Per week begint de samenvatting met de opgegeven PowerPoint, daarna volgt de tentamenstof,
samengevat. Succes!
Week 1: Wijkverpleegkundige & indiceren
Extra literatuur:
• Expertisegebied Wijkverpleegkundige; hoofdstuk
3.https://www.libertasleiden.nl/uimg/libertas/b11700_att-20121106-expertisegebied-
wijkverpl.pdf
• Normenkader pagina 15-23.
http://www.venvn.nl/LinkClick.aspx?fileticket=TOP1d8dPT_E%3D&portalid=1
PP Wijkverpleegkundige & indiceren
Herontdekking wijkverpleegkundige
• Demografische ontwikkelingen
• Maatschappelijke ontwikkelingen
• Zorginhoudelijke ontwikkelingen
Ontwikkelingen
• Sterke toename aantal chronische zieken; belang van preventie
– Comorbiditeit
– Bevorderen gezondheid
• Sociaal-culturele ontwikkelingen
– Mondige patiënten > verandering zorg
– Afname mantelzorgers
• Ondersteuning zelfmanagement
– Van zelfzorgtekort naar zelfmanagement
• Veranderinge zorgaanbod en werkproces
– Taakverschuiving arts > verpleegkundige
– Inzet technologie en sociale kaart
Nivel:
Wijkverpleegkundige: “Zij vervult een cruciale functie in de samenleving op het gebied van zorg en
welzijn. Ze is gemakkelijke toegankelijk voor clienten, vervult (complementair aan de huisarts) een
spilfunctie in de zorg en verleent zorg op hoog niveau. De wijkverpleegkundige heeft daarnaast een
belangrijke toegevoegde waarde als het gaat om het leveren van preventieve activiteiten en het
stimuleren van zelfredzaamheid. Preventie omvat alle interventies die anticiperen op riscio, en actie
ondernemen wanneer er een verhoogd risico aanwezig is dan wel eerste signalen zich ontwikkelen en
de problematiek aan het ontstaan is of dreigt te vereregeren, met als de doel de gezondheid te
bevorderen en ziekten of gezondheidsprobremen te voorkomen.”
Wijkverpleegkundige: “Zij vervult een cruciale functie in de samenleving op het gebied van zorg en
welzijn. Ze is gemakkelijke toegankelijk voor clienten, vervult (complementair aan de huisarts) een
spilfunctie in de zorg en verleent zorg op hoog niveau. De wijkverpleegkundige heeft daarnaast een
belangrijke toegevoegde waarde als het gaat om het leveren van preventieve activiteiten en het
stimuleren van zelfredzaamheid. Preventie omvat alle interventies die anticiperen op riscio, en actie
ondernemen wanneer er een verhoogd risico aanwezig is dan wel eerste signalen zich ontwikkelen en
1
, de problematiek aan het ontstaan is of dreigt te vereregeren, met als de doel de gezondheid te
bevorderen en ziekten of gezondheidsprobremen te voorkomen.”
Kamerbrief
Belang wijkverpleegkundige:
– Samenwerking eerstelijnszorg
– Inzet op: lichamelijke gezondheid, sociale redzaamheid, geestelijk welzijn en op de
eigen woon- en leefomgeving van de burger
– Bevorderen zorgonafhankelijkheid en eigen regie cliént
– Schakel tussen burger-mantelzorg-professional
– Doorverwijzer
Werkomgeving
• De doelgroep:
– Diversiteit cliënten en vragen;
– Mantelzorger als vrager en partner;
– Cliëntsysteem
• De omgeving:
– Zorgverlening in de eigen woning
– Werken in de wijk
– Netwerker
• Taak en Inhoud:
– Alleen achter de voordeur;
– Geen continu toezicht op de cliënt;
– Langdurige relatie;
– Preventie & gezondheidsbevordering;
– Wonen, zorg en welzijn;
– Werken aan zelfredzaamheid
Een trend naar: doe-het-zelf zorg
Incident of trend?
Woonzorgcomplex Het Laar in Tilburg stelt een onderzoek in naar de late vondst van een 85-jarige
overleden bewoner. De man werd dinsdag, vijf dagen na zijn overlijden, in zijn huurappartement
gevonden.
Een medebewoner van het complex informeerde vorige week bij de bediening en de receptie van Het
Laar naar de bejaarde man, omdat hij hem twee dagen op rij niet bij de lunch had gezien. Vermoed
werd dat de 85-jarige op bezoek was bij zijn kinderen.
Dinsdag nam een personeelslid een kijkje in het appartement en vond de man dood in een stoel.
Stap 1: vertrouwen winnen
‘De kwaliteit, het succes, van verpleegprocessen komt voort uit de kwaliteit van de relatie tussen de
cliënt en de verpleegkundige. Dit vertrouwen moet de verpleegkundige winnen en kan gedurende het
verpleegproces worden opgebouwd.’ (Rosendal, 2015)
• Techniek is presentiebenadering: aandachtigheid, aandacht voor de afhankelijkheid van de
zorgvrager (Actioma, 2002/2003)
• Andere techniek is narratieve benadering:
Externe omgeving Interne milieu Het thema in de narratief
2
,1. Wereldmodel 4. Kernuitspraken 10. Psychologische leeftijd
2. Sociaal netwerk 5. Lotsbepaling 11. Ontwikkelingstaken
3. Gezin en samenstelling 6. Benadering van de wereld 12. Hulpbronnen (Havinga, e.a., 2006)
7. Definitie van de relatie
8. Sensitiviteit ten opzichte van
anderen
9. Gerichtheid van de waarneming
Stap 2: anamnese
‘De kwaliteit, het succes, van verpleegprocessen komt voort uit de kwaliteit van de relatie tussen de
cliënt en de verpleegkundige. Dit vertrouwen moet de verpleegkundige winnen en kan gedurende het
verpleegproces worden opgebouwd.’ (Rosendal, 2015)
• Afnemen anamnese volgens Gordon
Techniek is narratieve benadering:
Externe omgeving Interne milieu Het thema in de narratief
1. Wereldmodel 4. Kernuitspraken 10. Psychologische leeftijd
2. Sociaal netwerk 5. Lotsbepaling 11. Ontwikkelingstaken
3. Gezin en samenstelling 6. Benadering van de wereld 12. Hulpbronnen (Havinga, e.a.,
7. Definitie van de relatie 2006)
8. Sensitiviteit ten opzichte van
anderen
9. Gerichtheid van de waarneming
Ecogram maken:
Stap 3 oorzaken en gevolgen:
• Voor het in kaart brengen van de oorzaken en gevolgen wordt gebruik gemaakt van het
determinantenmodel van Lalonde. Dit model is globaal en geeft een goed beeld van de
factoren buiten de zorg die van invloed zijn op de gezondheid (Rosendal, 2015).
– Biologische factoren
– Fysieke factoren
– Sociale factoren
– Leefstijl
– Voorzieningen
3
, Stap 4: mogelijke diagnosen voorleggen aan de cliënt
• In deze stap worden de eerste bevindingen van de wijkverpleegkundige omgezet in
diagnosen, de vermoedelijke diagnosen. De vermoedelijke diagnosen worden vervolgens
voorgelegd aan de cliënt, Elena Visser, waarna de wijkverpleegkundige in gesprek gaat met
de cliënt. Het is daarbij van belang dat de cliënt deze bevindingen (h)erkent. Het kan zijn dat
de diagnosen na dit gesprek worden aangepast (Rosendal, 2015).
Stap 5: toetsen van de zelfredzaamheid
Bij het toetsen van de zelfredzaamheid wordt er gekeken naar wat de cliënt allemaal zelf kan en
waarbij de cliënt ondersteuning nodig heeft. Zo zullen er instrumenten en methode ingezet worden
om de zelfredzaamheid van de cliënt en zijn mantelzorgers te vergroten (Rosendal, 2015).
• Voorbeelden zijn:
– Draagkracht- draaglast analyse
– Wondervraag
– Zelfredzaamheid matrix
VB:
Stap 6: Diagnose vaststellen en voorleggen
• In deze fase worden de uiteindelijke diagnosen vastgesteld en voorgelegd aan de cliënt. Voor
dit kan gebeuren moet er een proces worden doorlopen, dit proces maakt onderdeel uit van
het klinisch redeneren. In dit proces worden eerst de vermoedelijke diagnosen beter bekeken.
Hier wordt gekeken naar de overeenkomst met de cliënt en de daarbij behorende kenmerken.
Hieruit volgen de waarschijnlijke diagnosen (van der Peet, 2004).
• Vanuit de waarschijnlijke diagnosen wordt via een prioritering verder gewerkt naar de
feitelijke diagnosen. Bij dit proces wordt de cliënt, Elena Visser, actief betrokken en wordt de
informatie uit stap 5, de zelfredzaamheid, ook meegenomen.
Wel van toepassing Niet van toepassing
Domein 1: gezondheidsbevordering
Ontspanningstekort Risicovol gedrag voor de gezondheid
Ineffectief gezondheidsonderhoud
Ineffectief persoonlijk
gezondheidsmanagement
Bereidheid tot verbetering van het
persoonlijke gezondheidsmanagement
Domein 2: voeding
● Voedingstekort ● Bereidheid tot verbetering van de
voeding
Domein 3: uitscheiding/uitwisseling
● Diarree
Domein 4: activiteit/rust
4
