KENNISDOELEN EBP
Jaar 2, Blok C
Jasmijn van Maurik
,De student beschrijft evidence based handelen in de logopedie als het gewetensvol,
expliciet, en oordeelkundig gebruik van het huidige beste bewijsmateriaal om beslissingen te
nemen voor individuele patiënten.
Wat is evidence based handelen in de logopedie?
Gewetensvol, expliciet en oordeelkundig gebruik van het huidige beste bewijsmateriaal om
beslissingen te nemen voor individuele patiënten.
De student beschrijft het verschil tussen klinische relevantie versus statistische significantie.
Klinische relevantie: het onderzoeksresultaat/de uitkomst kan in de praktijk toegepast
worden.
Statistisch significant: het verschil wat uit het onderzoek komt berust niet op toeval.
Wanneer iets statistisch significant is, hoeft het niet per se klinisch relevant te zijn.
Voorbeeld: het onderzoek van het drinken van 1 ml water heeft als uitkomst dat dat er
significant minder longontstekingen veroorzaakt worden. Dat is niet klinisch relevant want je
kunt iemand niet de hele dag slokjes van 1 ml geven.
De student benoemt de verschillende niveaus van evidentie (Kalf & de Beer, 2011) met
voorbeelden van soorten studies op ieder niveau (richtlijnen, systematische review, RCT,
case-control onderzoek, case series, kwalitatief onderzoek, fundamenteel onderzoek, expert
opinions). VAN BORSEL VOORBEELDEN
Niveaus van evidentie (Kalf & de Beer, p. 18-19)
RL
SR
RCT
Case-control onderzoek
Case series
Kwalitatief onderzoek
Fundamenteel onderzoek
Ideeën, expert opinions
Richtlijn (RL)
Evidentie bij elkaar gebracht.
Systematische Review (SR)
Uitspraak over meerdere RCT’s bij elkaar.
Specifiek gericht op een goed afgebakende vraagstelling, het gaat er niet om in
algemene zin meer over het onderzoek te weten te komen
Je zoekt systematisch naar een antwoord op een specifieke vraag (waar in het
vakgebied onduidelijkheid over is), rekening houdend met de sterkte van het bewijs.
Op basis van onderzoeksprotocol
Reproduceerbaar
Systematisch beschrijven wat je gedaan hebt en welke literatuur e.d. je gebruikt hebt.
Randomised Controlled Trial (RCT)
Een gerandomiseerd onderzoek met een controlegroep.
De ene groep krijgt de te onderzoeken interventie en de andere groep niet.
Bij onderwerpen waar al relatief veel over bekend is.
Doel: aan de hand van een experiment aantonen dat een interventie duidelijk betere
of andere resultaten oplevert dan een andere/geen interventie.
Er wordt gebruik gemaakt van blindering: de patiënt, behandelaar en degene die de
effecten beoordeelt (de onderzoeker) weten niet of de patiënt wel of niet in een
interventiegroep is geplaatst.
, Case-control onderzoek
Individueel observationeel onderzoek.
Er wordt niet uitgegaan van de risicofactor, maar van de ziekte zelf.
Bepaald wordt of iemand ziek is (case) of niet (control) en vervolgens wordt gekeken
bij hoeveel cases de risicofactor wel aanwezig was, en bij hoeveel cases niet.
Handig in gebruik: bij zeldzame aandoeningen, als je als onderzoeker meerdere
factoren in verband wilt brengen met een gezondheidsprobleem
Wereldberoemd voorbeeld: Richard Doll (Britse epidemioloog), die als eerste een
verband aantoonde tussen roken en longkanker. Hij vergeleek longkankerpatiënten
(cases) met niet-longkankerpatiënten (controls) en kwam erachter dat roken in de
kankergroep zeer veel vaker voorkwam.
- De risicofactor is in dit geval het roken, de ziekte is de longkanker.
Case series
Beschrijvingen van kleine aantallen patiënten
Kwalitatief onderzoek
Van belang om beter inzicht te krijgen in gedragsverandering en processen.
Probleem binnen een specifieke context exploreren.
Vaak gaat het om onderwerpen waar nog niet veel over bekend is, of waarover in een
specifieke context niet zoveel bekend is.
Kleine onderzoeksgroep
Objectief beschrijven van de onderzoeksgroep + beschrijving door de onderzoekers
van de subjectieve beleving van de deelnemers.
Doel: aan de hand van ervaringen en belevingen van mensen in een bepaalde
situatie meer te weten komen over hun opvattingen en inzichten.
Inductief onderzoek: er ontstaat een theorie vanuit hetgeen zich aandient in
bijvoorbeeld interviews.
Fundamenteel onderzoek
Hypotheses ondersteunen of weerleggen (o.a. laboratoriumonderzoek, fMRI-
onderzoek, dieronderzoek)
Onderzoek dat in principe niet gericht is op toepassing
Veel op universiteiten.
Jaar 2, Blok C
Jasmijn van Maurik
,De student beschrijft evidence based handelen in de logopedie als het gewetensvol,
expliciet, en oordeelkundig gebruik van het huidige beste bewijsmateriaal om beslissingen te
nemen voor individuele patiënten.
Wat is evidence based handelen in de logopedie?
Gewetensvol, expliciet en oordeelkundig gebruik van het huidige beste bewijsmateriaal om
beslissingen te nemen voor individuele patiënten.
De student beschrijft het verschil tussen klinische relevantie versus statistische significantie.
Klinische relevantie: het onderzoeksresultaat/de uitkomst kan in de praktijk toegepast
worden.
Statistisch significant: het verschil wat uit het onderzoek komt berust niet op toeval.
Wanneer iets statistisch significant is, hoeft het niet per se klinisch relevant te zijn.
Voorbeeld: het onderzoek van het drinken van 1 ml water heeft als uitkomst dat dat er
significant minder longontstekingen veroorzaakt worden. Dat is niet klinisch relevant want je
kunt iemand niet de hele dag slokjes van 1 ml geven.
De student benoemt de verschillende niveaus van evidentie (Kalf & de Beer, 2011) met
voorbeelden van soorten studies op ieder niveau (richtlijnen, systematische review, RCT,
case-control onderzoek, case series, kwalitatief onderzoek, fundamenteel onderzoek, expert
opinions). VAN BORSEL VOORBEELDEN
Niveaus van evidentie (Kalf & de Beer, p. 18-19)
RL
SR
RCT
Case-control onderzoek
Case series
Kwalitatief onderzoek
Fundamenteel onderzoek
Ideeën, expert opinions
Richtlijn (RL)
Evidentie bij elkaar gebracht.
Systematische Review (SR)
Uitspraak over meerdere RCT’s bij elkaar.
Specifiek gericht op een goed afgebakende vraagstelling, het gaat er niet om in
algemene zin meer over het onderzoek te weten te komen
Je zoekt systematisch naar een antwoord op een specifieke vraag (waar in het
vakgebied onduidelijkheid over is), rekening houdend met de sterkte van het bewijs.
Op basis van onderzoeksprotocol
Reproduceerbaar
Systematisch beschrijven wat je gedaan hebt en welke literatuur e.d. je gebruikt hebt.
Randomised Controlled Trial (RCT)
Een gerandomiseerd onderzoek met een controlegroep.
De ene groep krijgt de te onderzoeken interventie en de andere groep niet.
Bij onderwerpen waar al relatief veel over bekend is.
Doel: aan de hand van een experiment aantonen dat een interventie duidelijk betere
of andere resultaten oplevert dan een andere/geen interventie.
Er wordt gebruik gemaakt van blindering: de patiënt, behandelaar en degene die de
effecten beoordeelt (de onderzoeker) weten niet of de patiënt wel of niet in een
interventiegroep is geplaatst.
, Case-control onderzoek
Individueel observationeel onderzoek.
Er wordt niet uitgegaan van de risicofactor, maar van de ziekte zelf.
Bepaald wordt of iemand ziek is (case) of niet (control) en vervolgens wordt gekeken
bij hoeveel cases de risicofactor wel aanwezig was, en bij hoeveel cases niet.
Handig in gebruik: bij zeldzame aandoeningen, als je als onderzoeker meerdere
factoren in verband wilt brengen met een gezondheidsprobleem
Wereldberoemd voorbeeld: Richard Doll (Britse epidemioloog), die als eerste een
verband aantoonde tussen roken en longkanker. Hij vergeleek longkankerpatiënten
(cases) met niet-longkankerpatiënten (controls) en kwam erachter dat roken in de
kankergroep zeer veel vaker voorkwam.
- De risicofactor is in dit geval het roken, de ziekte is de longkanker.
Case series
Beschrijvingen van kleine aantallen patiënten
Kwalitatief onderzoek
Van belang om beter inzicht te krijgen in gedragsverandering en processen.
Probleem binnen een specifieke context exploreren.
Vaak gaat het om onderwerpen waar nog niet veel over bekend is, of waarover in een
specifieke context niet zoveel bekend is.
Kleine onderzoeksgroep
Objectief beschrijven van de onderzoeksgroep + beschrijving door de onderzoekers
van de subjectieve beleving van de deelnemers.
Doel: aan de hand van ervaringen en belevingen van mensen in een bepaalde
situatie meer te weten komen over hun opvattingen en inzichten.
Inductief onderzoek: er ontstaat een theorie vanuit hetgeen zich aandient in
bijvoorbeeld interviews.
Fundamenteel onderzoek
Hypotheses ondersteunen of weerleggen (o.a. laboratoriumonderzoek, fMRI-
onderzoek, dieronderzoek)
Onderzoek dat in principe niet gericht is op toepassing
Veel op universiteiten.
