Privaat & Publiekrecht
Week 1:
Publiekrecht
J. Doosje
Indeling van het recht
Rechtsgebieden privaatrecht:
Personen/familie recht
Vermogensrecht
Ondernemingsrecht
Burgerlijk procesrecht
Rechtsgebieden publiekrecht:
Strafrecht
Staatsrecht
Bestuursrecht
Europees recht
Staten-Generaal > Eerste en Tweede kamer
Eerste kamer: 75 leden (trapsgewijs gekozen)
Tweede kamer: 150 leden
Wet in formele zin:
Procedure van totstandkoming van een wet via regering en de Staten-Generaal.
Wet in materiele zin:
Bevat algemene regels voor iedereen. (Burgers)
Centraal > regering en de Staten-Generaal > formeel en/of materieel
Decentraal > gemeenteraad en provinciale staten > materieel
Attributie > rechtstreekse toekenning.
Delegatie > afgeleide bevoegdheid. (Je geeft het weg)
Week 1:
Privaatrecht
Y. Kungus
4 functies van het recht:
1. Normatieve functie: handhaaft de ethische normen van de samenleving.
2. Geschil oplossende functie: bied een manier om geschillen objectief op te lossen.
3. Additionele functie: de wet vult aan op vlakken waar men geen rekening mee heeft
gehouden.
4. Instrumentele functie: het geven van richtlijnen.
, Rechtsbronnen:
1. De wet
2. Verdragen
3. Gewoonterecht
4. Jurisprudentie recht (uitspraak rechter, vonnis of arrest)
Nationale wetgeving:
Regering + Staten-Generaal (koning) > wet in formele zin
Regering > koninklijk besluit
Minister > ministeriële regeling
Decentrale wetgevers
Andere instanties
Alle wetten samen noemt men:
Het objectieve recht
Of positief recht
Of geldend recht
(Subjectief recht is een persoonlijk recht)
Onderscheidingen in wetten en binnen het recht
Materieel recht regelt alle inhoudelijke rechten en plichten van (rechts)personen.
Bijvoorbeeld de plicht van de koper om een koopsom te betalen bij een
koopovereenkomst.
Formeel recht (procesrecht). Formeel recht betreft de wijze waarop materieel recht
wordt gehandhaafd. Het geeft regels over de wijze waarop een procedure gevolgd
moet worden.
Dwingend recht (mag niet van afgeweken worden)
> Koop breekt geen huur
> Dood breekt geen huur
Aanvullend recht (je mag andere afspraken maken)
> Groot onderhoud is voor rekening verhuurder
> Klein onderhoud is voor rekening van huurder
Interpretatiemethoden
Rechtspraak bestaat voor een groot deel uit interpretatie.
Grammaticataal, wetshistorisch, theologisch. Dit zijn methoden waar de rechter
gebruik van maakt voor de uitleg van regels in concrete gevallen
Redeneerwijzen: a-contrario-redenering en de redernering naar analogie.
, Week 2:
Publiekrecht
J. Doosje
Staten-Generaal hebben 4 vormen van recht:
1. Het vragenrecht: Elk kamerlid kan schriftelijk (of mondelings vragenuur) vragen
stellen die door de minister beantwoord zal worden.
2. Het recht van interpellatie: Dit is een zwaarder recht dan het vragenrecht, want dit
recht geeft een kamerlid de mogelijkheid om een debat te voeren met een minister
(als de meerderheid van de kamer daar verlof voor geeft en er minstens 4
Kamerleden de motie ondertekenen).
3. Het enquêterecht: De meerderheid van de eerste en tweede kamer kan een
commissie samenstellen die samen en geheel zelfstandig een onderzoek doen van
het onderwerp van de enquête. Iedereen die wordt opgeroepen voor de commissie,
heeft een verplichte aanwezigheid.
4. Het budgetrecht: de begrotingen van de uitgaven en ontvangsten worden gedeeld
met de eerste en tweede kamer. Het parlement gaat dan dagenlang discussiëren met
de minister van een bepaald departement, over hoe ze de begroting beter kunnen
verdelen.
Ook heeft de Staten-Generaal wetgevende taken en controlerende taken.
Bilateraal verdrag > geldig verdrag tussen 2 staten.
Multilateraal verdrag > geldig verdrag tussen meer dan 2 staten.
Als de Awb een besluit of beslissing wil toevoegen, moet dit aan bepaalde voorwaarden
vereisen:
Het moet een schriftelijke beslissing zijn
De beslissing moet zijn gegeven door een bestuursorgaan
De beslissing moet een publiekrechtelijke rechtshandeling betreffen (dus geen
privaatrechtelijke rechtshandeling).
Beschikking > een beslissing van de overheid
Soorten beschikkingen:
Constitutieve en declaratoire beschikkingen:
Een constitutieve beschikking is een rechtscheppende beschikking. Er worden rechten en
verplichtingen in het leven geroepen die voorheen nog niet bestonden.
Een declaratoire beschikking is een recht vaststellende beschikking. Er wordt nog eens
duidelijk gemaakt hoe een situatie juridisch gezien is, het zorgt dus voor meer
helderheid.
Begunstigende en belastende beschikkingen:
Een begunstigende beschikking geeft iets voordeligs aan degene die de beschikking
ontvangt (denk aan een vergunning of diploma).
Een belastende beschikking geeft een verplichting of een negatieve lading voor de
betreffende persoon (denk aan belastingaanslag).
Week 1:
Publiekrecht
J. Doosje
Indeling van het recht
Rechtsgebieden privaatrecht:
Personen/familie recht
Vermogensrecht
Ondernemingsrecht
Burgerlijk procesrecht
Rechtsgebieden publiekrecht:
Strafrecht
Staatsrecht
Bestuursrecht
Europees recht
Staten-Generaal > Eerste en Tweede kamer
Eerste kamer: 75 leden (trapsgewijs gekozen)
Tweede kamer: 150 leden
Wet in formele zin:
Procedure van totstandkoming van een wet via regering en de Staten-Generaal.
Wet in materiele zin:
Bevat algemene regels voor iedereen. (Burgers)
Centraal > regering en de Staten-Generaal > formeel en/of materieel
Decentraal > gemeenteraad en provinciale staten > materieel
Attributie > rechtstreekse toekenning.
Delegatie > afgeleide bevoegdheid. (Je geeft het weg)
Week 1:
Privaatrecht
Y. Kungus
4 functies van het recht:
1. Normatieve functie: handhaaft de ethische normen van de samenleving.
2. Geschil oplossende functie: bied een manier om geschillen objectief op te lossen.
3. Additionele functie: de wet vult aan op vlakken waar men geen rekening mee heeft
gehouden.
4. Instrumentele functie: het geven van richtlijnen.
, Rechtsbronnen:
1. De wet
2. Verdragen
3. Gewoonterecht
4. Jurisprudentie recht (uitspraak rechter, vonnis of arrest)
Nationale wetgeving:
Regering + Staten-Generaal (koning) > wet in formele zin
Regering > koninklijk besluit
Minister > ministeriële regeling
Decentrale wetgevers
Andere instanties
Alle wetten samen noemt men:
Het objectieve recht
Of positief recht
Of geldend recht
(Subjectief recht is een persoonlijk recht)
Onderscheidingen in wetten en binnen het recht
Materieel recht regelt alle inhoudelijke rechten en plichten van (rechts)personen.
Bijvoorbeeld de plicht van de koper om een koopsom te betalen bij een
koopovereenkomst.
Formeel recht (procesrecht). Formeel recht betreft de wijze waarop materieel recht
wordt gehandhaafd. Het geeft regels over de wijze waarop een procedure gevolgd
moet worden.
Dwingend recht (mag niet van afgeweken worden)
> Koop breekt geen huur
> Dood breekt geen huur
Aanvullend recht (je mag andere afspraken maken)
> Groot onderhoud is voor rekening verhuurder
> Klein onderhoud is voor rekening van huurder
Interpretatiemethoden
Rechtspraak bestaat voor een groot deel uit interpretatie.
Grammaticataal, wetshistorisch, theologisch. Dit zijn methoden waar de rechter
gebruik van maakt voor de uitleg van regels in concrete gevallen
Redeneerwijzen: a-contrario-redenering en de redernering naar analogie.
, Week 2:
Publiekrecht
J. Doosje
Staten-Generaal hebben 4 vormen van recht:
1. Het vragenrecht: Elk kamerlid kan schriftelijk (of mondelings vragenuur) vragen
stellen die door de minister beantwoord zal worden.
2. Het recht van interpellatie: Dit is een zwaarder recht dan het vragenrecht, want dit
recht geeft een kamerlid de mogelijkheid om een debat te voeren met een minister
(als de meerderheid van de kamer daar verlof voor geeft en er minstens 4
Kamerleden de motie ondertekenen).
3. Het enquêterecht: De meerderheid van de eerste en tweede kamer kan een
commissie samenstellen die samen en geheel zelfstandig een onderzoek doen van
het onderwerp van de enquête. Iedereen die wordt opgeroepen voor de commissie,
heeft een verplichte aanwezigheid.
4. Het budgetrecht: de begrotingen van de uitgaven en ontvangsten worden gedeeld
met de eerste en tweede kamer. Het parlement gaat dan dagenlang discussiëren met
de minister van een bepaald departement, over hoe ze de begroting beter kunnen
verdelen.
Ook heeft de Staten-Generaal wetgevende taken en controlerende taken.
Bilateraal verdrag > geldig verdrag tussen 2 staten.
Multilateraal verdrag > geldig verdrag tussen meer dan 2 staten.
Als de Awb een besluit of beslissing wil toevoegen, moet dit aan bepaalde voorwaarden
vereisen:
Het moet een schriftelijke beslissing zijn
De beslissing moet zijn gegeven door een bestuursorgaan
De beslissing moet een publiekrechtelijke rechtshandeling betreffen (dus geen
privaatrechtelijke rechtshandeling).
Beschikking > een beslissing van de overheid
Soorten beschikkingen:
Constitutieve en declaratoire beschikkingen:
Een constitutieve beschikking is een rechtscheppende beschikking. Er worden rechten en
verplichtingen in het leven geroepen die voorheen nog niet bestonden.
Een declaratoire beschikking is een recht vaststellende beschikking. Er wordt nog eens
duidelijk gemaakt hoe een situatie juridisch gezien is, het zorgt dus voor meer
helderheid.
Begunstigende en belastende beschikkingen:
Een begunstigende beschikking geeft iets voordeligs aan degene die de beschikking
ontvangt (denk aan een vergunning of diploma).
Een belastende beschikking geeft een verplichting of een negatieve lading voor de
betreffende persoon (denk aan belastingaanslag).
