Minor financiële criminaliteit
Hanzehogeschool, Groningen
2023-2024
, Inhoudsopgave
1. De spelers videocollege 1) ........................................................................................................... 3
2. Grenzen bestaan niet videocollege 2) ......................................................................................... 5
3. Op reis naar belastingparadijzen en de rol van trustkantoren videocollege 3) ........................... 6
4. Mag je belasting ontwijken? Videocollege 4) ............................................................................ 10
5. Gebruik maken van internationale ondernemingsvormen videocollege 5) .............................. 12
, 1. De spelers videocollege 1)
Panama papers → uitgelekte documenten uit de interne administratie van Mossack Fonseca & Co, een
juridisch advieskantoor in Panama. Mossack Fonseca zet voor klanten, bedrijven, organisaties of
particulieren vennootschappen op in belastingparadijzen. Dit zijn landen waar geen of weinig belasting
betaalt op vermogen en andere eigendommen. In principe is dat legaal, maar omdat de landen weinig
of geen info openbaar maken over de eigenaren van de vennootschappen, kan je makkelijk belasting
mee worden ontdoken of kunnen er op illegale constructies mee worden verhuld, zoals het betalen
van smeergeld.
Jan de belastingman (4 afleveringen):
- Afl. 1) Basis van belastingontduiking is het schuiven van geld van een land met hoge
belasting naar een land waar lage belasting wordt betaald. In dit belastingparadijs wordt
dan een dochtermaatschappij opgericht (ook wel brievenbusfirma). Op papier is dit bedrijf
te baas, maar in de praktijk voert het weinig uit. Nederland is één van deze
belastingparadijs vanwege vele belastingverdragen met andere landen. Waardoor het
aantrekkelijk is via Nederland het geld door te sturen naar een land waar lage belasting
wordt betaald.
Trustkantoren: deze bedrijven passen op brievenbusfirma’s van anderen. Het
moederbedrijf heeft zelf geen zin om naar het belastingparadijs te gaan dus besteden ze
het uit. De trust voert de directie uit en zorgt voor een bureau, en dit op basis van
vertrouwen (trust).
- Afl. 2) Royalty route is een sleutel om geld te brengen naar een belastingparadijs aan de
hand van merkpatenten. Stel je voor dat een bedrijf intellectueel eigendom (zoals
patenten, merken of auteursrechten) heeft. Ze kunnen dit intellectuele eigendom in
licentie geven aan een dochteronderneming in een land met lage belastingen. Vervolgens
moeten andere delen van het bedrijf royalties betalen aan deze dochteronderneming voor
het gebruik van dat intellectuele eigendom. Dit stelt het bedrijf in staat om de winst te
verplaatsen naar het land met lagere belastingen, waar het belastingtarief gunstiger is. Dit
is legaal.
- Afl. 3) Het merk voor de Royalty route wordt bedacht, opgezet en geregistreerd. Voor dit
plan worden ook 21 ondernemers verzameld die hierbij willen deelnemen. Ook wordt er
een belastingparadijs uitgezocht waar lage belasting wordt betaald. Alleen het vinden van
een trustkantoor op een van deze belastingparadijzen blijkt niet zo makkelijk te zijn.
Helemaal niet met een cameraploeg. Ook wordt er in de aflevering de vraag gesteld of het
ethisch een goede stap is om minder belasting te betalen.
- Alf. 4) Een trustkantoor die wel mee wil werken lijkt gevonden en het bedrijf wordt
geregistreerd. Het trustkantoor wordt geregistreerd als directie waardoor het buitenlandse
bedrijf wel werkzaam lijkt. Ook moet het bedrijf waarde hebben, en dit kan door reclame