Anatomie hoofdstuk 13
Hersenen, ruggenmerg en zenuwen vormen samen het zenuwstelsel.
Het centrale zenuwstelsel bestaat uit:
- Hersenen
- Ruggenmerg
Het perifere zenuwstelsel zijn alle zenuwen bij elkaar.
Het zenuwstelsel zorgt ervoor dat het lichaam goed kan reageren op veranderingen in de omgeving
en op veranderingen in het lichaam.
Zenuwen vervoeren informatie uit de zintuigen in de vorm van zenuwprikkels. (impulsen)
Een actieve aanpassing van het lichaam aan veranderingen noem je adaptatie.
Voorbeelden:
- Wisselingen in de leefomgeving
- Het naderen van gevaar
- Samen leven en werken in een sociaal verband
- Veranderingen in de samenstelling van het bloed, natriumgehalte, de hoeveelheid water, het
koolstofdioxidegehalte en de bloeddruk
13.2 indelingen van het zenuwstelsel
Er zijn verschillende manieren om het zenuwstelsel in te delen:
1. Het centraal en perifeer zenuwstelsel (anatomische verdeling)
2. Willekeurig en onwillekeurig zenuwstelsel (autome zenuwstelsel)
Centraal en perifeer zenuwstelsel
Het bevat de hersenen en het ruggenmerg
De hersenen bestaan uit de grote hersenen, de kleine hersenen en de hersenstam.
Alle zenuwen vormen samen het perifeer zenuwstelsel.
Willekeurig en onwillekeurig zenuwstelsel
Een functie is willekeurig als het zenuwstelsel door wilskracht en aandacht bepaalt wat er gebeurt.
Het willekeurig zenuwstelsel maakt gebruik van structuren in de hersenen, ruggenmerg en perifere
zenuwen.
Het willekeurige zenuwstelsel noem je ook wel animaal zenuwstelsel.
, 13.3.2 netwerken en de grijze stof
De zenuwcellen maken onderlinge contacten door middel van het neurale netwerk.
Binnen ieder netwerk varieert de activiteit van de zenuwcel van moment tot moment.
Het effect van de activiteit hangt af van:
- De prikkelfrequentie van de zenuwcel
- De zenuwcel waar zijn axon eindigt
- De neurotransmitter (boodschapper) die door de zenuwcel gemaakt wordt
- De activiteit van de andere zenuwcel op dat moment
- Het netwerk waar de volgende zenuwcel aan deelneemt
Grijze stof
Gebieden in het zenuwstelsel met veel zenuwlichamen, dendrieten en synapsen hebben een andere
kleur dan de rest van het zenuwweefsel, dit vormt samen de grijze stof.
Kernen en schakel neuronen
Een kern in de hersenen is een verzameling van zenuwcellen in de diepte.
Schakelneuronen zijn zenuwcellen met lange uitlopers die hun doel hebben in de naaste omgeving.
Deze zenuwcellen communiceren alleen met andere zenuwcellen in de buurt.
13.3.3 witte stof
Lange uitlopers met dezelfde bestemming lopen in het centrale zenuwstelsel als bundels bij elkaar..
die bundels noem je lange banen. Om de uitlopers heen zit myeline, je noemt dat de witte stof.
13.3.4 sensorische en motorische zenuwcellen.
Zenuwcellen zijn in drie soorten te onderscheiden
- Schakelneuronen
- Sensorische zenuwcellen zijn betrokken bij informatie uit zintuigen
- Motorisch zenuwcellen zijn onderdeel van de netwerken waarmee opdrachten vanuit de
grote hersenen terechtkomen bij skeletspieren
Afferente en efferente systemen
Systemen van zenuwcellen en hun verbindingen noem je afferent als ze zorgen voor de aanvoer van
informatie naar het centrale zenuwstelsel, en binnen het centrale zenuwstelsel voor vervoer naar de
hersenen toe.
De zenuwcellen en de verbindingen die zorgen voor de reactie vanuit de hersenen omlaag naar het
ruggenmerg en van daaruit naar spieren en klieren noem je efferent.
Hersenen, ruggenmerg en zenuwen vormen samen het zenuwstelsel.
Het centrale zenuwstelsel bestaat uit:
- Hersenen
- Ruggenmerg
Het perifere zenuwstelsel zijn alle zenuwen bij elkaar.
Het zenuwstelsel zorgt ervoor dat het lichaam goed kan reageren op veranderingen in de omgeving
en op veranderingen in het lichaam.
Zenuwen vervoeren informatie uit de zintuigen in de vorm van zenuwprikkels. (impulsen)
Een actieve aanpassing van het lichaam aan veranderingen noem je adaptatie.
Voorbeelden:
- Wisselingen in de leefomgeving
- Het naderen van gevaar
- Samen leven en werken in een sociaal verband
- Veranderingen in de samenstelling van het bloed, natriumgehalte, de hoeveelheid water, het
koolstofdioxidegehalte en de bloeddruk
13.2 indelingen van het zenuwstelsel
Er zijn verschillende manieren om het zenuwstelsel in te delen:
1. Het centraal en perifeer zenuwstelsel (anatomische verdeling)
2. Willekeurig en onwillekeurig zenuwstelsel (autome zenuwstelsel)
Centraal en perifeer zenuwstelsel
Het bevat de hersenen en het ruggenmerg
De hersenen bestaan uit de grote hersenen, de kleine hersenen en de hersenstam.
Alle zenuwen vormen samen het perifeer zenuwstelsel.
Willekeurig en onwillekeurig zenuwstelsel
Een functie is willekeurig als het zenuwstelsel door wilskracht en aandacht bepaalt wat er gebeurt.
Het willekeurig zenuwstelsel maakt gebruik van structuren in de hersenen, ruggenmerg en perifere
zenuwen.
Het willekeurige zenuwstelsel noem je ook wel animaal zenuwstelsel.
, 13.3.2 netwerken en de grijze stof
De zenuwcellen maken onderlinge contacten door middel van het neurale netwerk.
Binnen ieder netwerk varieert de activiteit van de zenuwcel van moment tot moment.
Het effect van de activiteit hangt af van:
- De prikkelfrequentie van de zenuwcel
- De zenuwcel waar zijn axon eindigt
- De neurotransmitter (boodschapper) die door de zenuwcel gemaakt wordt
- De activiteit van de andere zenuwcel op dat moment
- Het netwerk waar de volgende zenuwcel aan deelneemt
Grijze stof
Gebieden in het zenuwstelsel met veel zenuwlichamen, dendrieten en synapsen hebben een andere
kleur dan de rest van het zenuwweefsel, dit vormt samen de grijze stof.
Kernen en schakel neuronen
Een kern in de hersenen is een verzameling van zenuwcellen in de diepte.
Schakelneuronen zijn zenuwcellen met lange uitlopers die hun doel hebben in de naaste omgeving.
Deze zenuwcellen communiceren alleen met andere zenuwcellen in de buurt.
13.3.3 witte stof
Lange uitlopers met dezelfde bestemming lopen in het centrale zenuwstelsel als bundels bij elkaar..
die bundels noem je lange banen. Om de uitlopers heen zit myeline, je noemt dat de witte stof.
13.3.4 sensorische en motorische zenuwcellen.
Zenuwcellen zijn in drie soorten te onderscheiden
- Schakelneuronen
- Sensorische zenuwcellen zijn betrokken bij informatie uit zintuigen
- Motorisch zenuwcellen zijn onderdeel van de netwerken waarmee opdrachten vanuit de
grote hersenen terechtkomen bij skeletspieren
Afferente en efferente systemen
Systemen van zenuwcellen en hun verbindingen noem je afferent als ze zorgen voor de aanvoer van
informatie naar het centrale zenuwstelsel, en binnen het centrale zenuwstelsel voor vervoer naar de
hersenen toe.
De zenuwcellen en de verbindingen die zorgen voor de reactie vanuit de hersenen omlaag naar het
ruggenmerg en van daaruit naar spieren en klieren noem je efferent.
