Evidence Based Practice (EBP)
Evidence Based Practice De 5 stappen van Evidence Based Practice
1. Het formuleren van een beantwoordbare vraag.
2. Het kunnen opzoeken van het beste bewijs om de vraag te beantwoorden.
3. Het kritisch kunnen beoordelen van het gevonden bewijs.
4. Het kunnen toepassen van het gevonden bewijs op de eigen praktijksituatie.
5. Het gevonden bewijs kunnen evalueren.
Evidence Based Practice is een combinatie van:
klinische expertise
de wensen van de patiënt
beschikbare kennis (evidentie)
mogelijkheden (context)
EBP in de logopedie: Gewetensvol, expliciet en oordeelkundig gebruik van het huidige beste
bewijsmateriaal om beslissingen te nemen voor individuele patiënten.
Wetenschap Onderzoek
Het systematisch geordende geheel van het Proberen om iets beter te leren kennen om
weten en van de regels waarmee verdere er een beter inzicht in te krijgen.
kennis verkregen kan worden. ○ Onderzoek naar (oorzaken van) stoornissen
○ Onderzoek naar therapie effect
Evidentie niveaus Wetenschappelijke waarde
(Kalf & de Beer)
1. Reviews en meta analyses
2. Randomised Clinical Trial (RCT)
3. Controlled Clinical Trial (CCT)
4. Niet-experimentele studies
(beschrijvend, explorerend)
5. Meningen van deskundigen
Voorwaarden Voorwaarden aan..
Het onderzoek De onderzoeker De onderzoeksmethode
○ onafhankelijk en objectief ○ onafhankelijk, open voor ○ afhankelijk van de
○ toetsbaar(heid) afspraken feedback, legt verantwoording vraagstelling en
○ generaliseerbaar af voor de resultaten praktische redenen zoals
○ valide en betrouwbaar ○ kennis en vaardigheden wens opdracht(gever),
locatie, beschikbare
middelen (tijd en geld)
,Indeling onderzoeks- Indeling 1
methoden Beschrijvend onderzoek
Zo goed mogelijk de werkelijkheid beschrijven, niet gericht op oorzaak-gevolg, zonder het
manipuleren van de variabelen. Uitspraken over de mate waarin en de manier waarop zich
een verschijnsel in werkelijkheid voordoet en of er variaties zijn in subpopulaties?
Explorerend onderzoek
Een explorerend onderzoek wordt gekenmerkt door het verzamelen en inventariseren van
gegevens wat vaak leidt tot hypothesevorming. Het ontdekken van verbanden of verschillen
(tussen beschrijvend en experimenteel).
Beschrijvend-explorerend = in welke mate en op welke wijze doet een verschijnsel zich voor?
Verklarend-explorerend = welke variabelen spelen mee/ hebben invloed op fenomeen?
Experimenteel onderzoek
Bij experimenteel onderzoek wordt er gezocht naar/en verklaren van oorzakelijke (causale)
verbanden tussen variabelen door het manipuleren van de variabelen.
Indeling 2
Kwantitatief (objectief) Kwalitatief (subjectief)
Beschrijvend/ explorerend/ experimenteel. Meestal beschrijvend of explorerend.
Doel: Doel:
Werkelijkheid in getallen vatten. Werkelijkheid zo nauwkeurig mogelijk
omschrijven. Diepgaand inzicht verschaffen
in een bepaald fenomeen. Gericht op in kaart
brengen van gedrag, beleving, argumenten,
motieven en gevoelens. Zoekend naar
variatie en gemeenschappelijke kenmerken.
Dataverzameling: Dataverzameling:
- (lichamelijke) metingen - open/semi gestructureerde interviews
- observaties met gestructureerde - vragenlijsten met open vragen
categorieën - observaties
- gestructureerde interviews - teksten/ literatuur
- vragenlijsten met gesloten vragen - onderwerp (topic list) vragen
- enquête - opname video/ audio
Dataverwerking:
- Transcriberen (uitschrijven)
- Coderen
- Zoeken naar thema’s en ordenen
- Verbanden leggen tussen verschillende
uitingen en belangrijkste thema’s
uitwerken
- Resultaten ondersteunen door citaten
, Indeling 3
Dwarsdoorsnede (cross-sectioneel) Longitudinaal
Een dwarsdoorsnede/ cross-sectioneel is de Een longitudinaal onderzoek is een
studie van de relatie tussen twee of meer onderzoek waarbij herhaaldelijk en steeds op
kenmerken binnen één populatie op een dezelfde manier metingen worden verricht
bepaald ogenblik (één meetmoment). om een ontwikkeling in kaart te brengen.
De relatieve frequentie van het ene kenmerk
in groepen van mensen met en zonder het Een longitudinaal studie kent meerdere
andere kenmerk wordt vergeleken, ofwel meetmomenten en volgt de ontwikkeling
vergelijken van groepen en verbanden bij een groep.
binnen een groep observeren.
Bijvoorbeeld: Bijvoorbeeld:
Onderzoek naar verband tussen het Het volgen van trends zoals de aandelenkoers,
voorkomen van hart- en vaatziekten in een het aantal inbraken in een gemeente of een
populatie en het geslacht, de leeftijd of het stadswijk.
beroep van de mensen.
Psychometrische Psychometrische eigenschappen zeggen iets over de kwaliteit van een meetinstrument.
eigenschappen De kwaliteit van de gebruiker van het meetinstrument is van invloed.
Psychometrische maten
1. Betrouwbaarheid: meet de test steeds hetzelfde? (reproduceerbaarheid)
2. Validiteit: meet de test wat je wil meten? (doel instrument)
3. Responsiviteit: meet de test relevante verandering?
Criterium validiteit Vergelijk uitkomsten meetinstrument bij
voorkeur met uitkomsten van de ‘gouden
standaard’: sensitiviteit en specificiteit.
Inhoudsvaliditeit (content validity) Het meetinstrument moet geen items meten
die niet relevant zijn voor het onderwerp,
maar het moet wel alle aspecten meten van
het onderwerp dat men wil meten.
Begripsvaliditeit (construct validity) Geeft aan in hoeverre een meetinstrument in
staat is om een theoretisch begrip te meten,
zoals intelligentie en kwaliteit van leven.
Inhouds- en begripsvaliditeit zijn samenhangende vormen van validiteit.
Als een test niet valide is, doet de eventuele betrouwbaarheid ervan niet toe. Als een test niet
erg betrouwbaar is maar wel meet wat je wil weten, en er is geen beter alternatief, kun je de
test wel gebruiken maar moet je zorgvuldig zijn in het gebruik van de resultaten.
, ○ Interbeoordelaars betrouwbaarheid:
Overeenkomst tussen uitkomsten dezelfde metingen uitgevoerd door meerdere beoordelaars
○ Intrabeoordelaars betrouwbaarheid:
Overeenkomst tussen uitkomsten dezelfde metingen uitgevoerd door dezelfde beoordelaar
○ Interne consistentie:
Binnen één setting wordt twee keer hetzelfde gemeten.
Literatuurstudie:
richtlijnen
Tijdsprobleem bij het zoeken naar informatie kun je verminderen door richtlijnen, protocollen
en standaarden te volgen. De voordelen hiervan zijn:
- de informatiestromen worden hanteerbaar
- het klinisch handelen meer baseren op wetenschappelijk bewijs dan op ervaring/ mening
- minder variatie in handelen tussen zorgverleners
- transparanter werken voor anderen
(Richtlijnen in Cochrane database)
De Evidence Based richtlijn: Wetenschappelijk onderbouwde, landelijk geldende,
vakinhoudelijke aanbevelingen voor optimale zorg (Kalf & de Beer).
Een protocol is afgeleid van een richtlijn, maar specifiek voor een bepaalde organisatie/ groep.
Een standaard is een voorschrift/ vereiste manier van werken: normen voor bepaalde groep.
Review Narratieve review: samenvatting/overzicht literatuur
meestal door expert vakgebied
methode selectie literatuur niet vermeld
Systematische review: op basis van onderzoeksprotocol
reproduceerbaar
Onderzoekdesigns
RCT Randomised Clinical Trial
__________t1__________t2 T = tijdstip/ meetmoment
t1 = eerste meetmoment
groep 1 = O1 t2 = tweede meetmoment
XO2 O1/O2 = meting op tijdstip 1/2
groep 2 = O1 X en Y = de interventies
YO2
Evidence Based Practice De 5 stappen van Evidence Based Practice
1. Het formuleren van een beantwoordbare vraag.
2. Het kunnen opzoeken van het beste bewijs om de vraag te beantwoorden.
3. Het kritisch kunnen beoordelen van het gevonden bewijs.
4. Het kunnen toepassen van het gevonden bewijs op de eigen praktijksituatie.
5. Het gevonden bewijs kunnen evalueren.
Evidence Based Practice is een combinatie van:
klinische expertise
de wensen van de patiënt
beschikbare kennis (evidentie)
mogelijkheden (context)
EBP in de logopedie: Gewetensvol, expliciet en oordeelkundig gebruik van het huidige beste
bewijsmateriaal om beslissingen te nemen voor individuele patiënten.
Wetenschap Onderzoek
Het systematisch geordende geheel van het Proberen om iets beter te leren kennen om
weten en van de regels waarmee verdere er een beter inzicht in te krijgen.
kennis verkregen kan worden. ○ Onderzoek naar (oorzaken van) stoornissen
○ Onderzoek naar therapie effect
Evidentie niveaus Wetenschappelijke waarde
(Kalf & de Beer)
1. Reviews en meta analyses
2. Randomised Clinical Trial (RCT)
3. Controlled Clinical Trial (CCT)
4. Niet-experimentele studies
(beschrijvend, explorerend)
5. Meningen van deskundigen
Voorwaarden Voorwaarden aan..
Het onderzoek De onderzoeker De onderzoeksmethode
○ onafhankelijk en objectief ○ onafhankelijk, open voor ○ afhankelijk van de
○ toetsbaar(heid) afspraken feedback, legt verantwoording vraagstelling en
○ generaliseerbaar af voor de resultaten praktische redenen zoals
○ valide en betrouwbaar ○ kennis en vaardigheden wens opdracht(gever),
locatie, beschikbare
middelen (tijd en geld)
,Indeling onderzoeks- Indeling 1
methoden Beschrijvend onderzoek
Zo goed mogelijk de werkelijkheid beschrijven, niet gericht op oorzaak-gevolg, zonder het
manipuleren van de variabelen. Uitspraken over de mate waarin en de manier waarop zich
een verschijnsel in werkelijkheid voordoet en of er variaties zijn in subpopulaties?
Explorerend onderzoek
Een explorerend onderzoek wordt gekenmerkt door het verzamelen en inventariseren van
gegevens wat vaak leidt tot hypothesevorming. Het ontdekken van verbanden of verschillen
(tussen beschrijvend en experimenteel).
Beschrijvend-explorerend = in welke mate en op welke wijze doet een verschijnsel zich voor?
Verklarend-explorerend = welke variabelen spelen mee/ hebben invloed op fenomeen?
Experimenteel onderzoek
Bij experimenteel onderzoek wordt er gezocht naar/en verklaren van oorzakelijke (causale)
verbanden tussen variabelen door het manipuleren van de variabelen.
Indeling 2
Kwantitatief (objectief) Kwalitatief (subjectief)
Beschrijvend/ explorerend/ experimenteel. Meestal beschrijvend of explorerend.
Doel: Doel:
Werkelijkheid in getallen vatten. Werkelijkheid zo nauwkeurig mogelijk
omschrijven. Diepgaand inzicht verschaffen
in een bepaald fenomeen. Gericht op in kaart
brengen van gedrag, beleving, argumenten,
motieven en gevoelens. Zoekend naar
variatie en gemeenschappelijke kenmerken.
Dataverzameling: Dataverzameling:
- (lichamelijke) metingen - open/semi gestructureerde interviews
- observaties met gestructureerde - vragenlijsten met open vragen
categorieën - observaties
- gestructureerde interviews - teksten/ literatuur
- vragenlijsten met gesloten vragen - onderwerp (topic list) vragen
- enquête - opname video/ audio
Dataverwerking:
- Transcriberen (uitschrijven)
- Coderen
- Zoeken naar thema’s en ordenen
- Verbanden leggen tussen verschillende
uitingen en belangrijkste thema’s
uitwerken
- Resultaten ondersteunen door citaten
, Indeling 3
Dwarsdoorsnede (cross-sectioneel) Longitudinaal
Een dwarsdoorsnede/ cross-sectioneel is de Een longitudinaal onderzoek is een
studie van de relatie tussen twee of meer onderzoek waarbij herhaaldelijk en steeds op
kenmerken binnen één populatie op een dezelfde manier metingen worden verricht
bepaald ogenblik (één meetmoment). om een ontwikkeling in kaart te brengen.
De relatieve frequentie van het ene kenmerk
in groepen van mensen met en zonder het Een longitudinaal studie kent meerdere
andere kenmerk wordt vergeleken, ofwel meetmomenten en volgt de ontwikkeling
vergelijken van groepen en verbanden bij een groep.
binnen een groep observeren.
Bijvoorbeeld: Bijvoorbeeld:
Onderzoek naar verband tussen het Het volgen van trends zoals de aandelenkoers,
voorkomen van hart- en vaatziekten in een het aantal inbraken in een gemeente of een
populatie en het geslacht, de leeftijd of het stadswijk.
beroep van de mensen.
Psychometrische Psychometrische eigenschappen zeggen iets over de kwaliteit van een meetinstrument.
eigenschappen De kwaliteit van de gebruiker van het meetinstrument is van invloed.
Psychometrische maten
1. Betrouwbaarheid: meet de test steeds hetzelfde? (reproduceerbaarheid)
2. Validiteit: meet de test wat je wil meten? (doel instrument)
3. Responsiviteit: meet de test relevante verandering?
Criterium validiteit Vergelijk uitkomsten meetinstrument bij
voorkeur met uitkomsten van de ‘gouden
standaard’: sensitiviteit en specificiteit.
Inhoudsvaliditeit (content validity) Het meetinstrument moet geen items meten
die niet relevant zijn voor het onderwerp,
maar het moet wel alle aspecten meten van
het onderwerp dat men wil meten.
Begripsvaliditeit (construct validity) Geeft aan in hoeverre een meetinstrument in
staat is om een theoretisch begrip te meten,
zoals intelligentie en kwaliteit van leven.
Inhouds- en begripsvaliditeit zijn samenhangende vormen van validiteit.
Als een test niet valide is, doet de eventuele betrouwbaarheid ervan niet toe. Als een test niet
erg betrouwbaar is maar wel meet wat je wil weten, en er is geen beter alternatief, kun je de
test wel gebruiken maar moet je zorgvuldig zijn in het gebruik van de resultaten.
, ○ Interbeoordelaars betrouwbaarheid:
Overeenkomst tussen uitkomsten dezelfde metingen uitgevoerd door meerdere beoordelaars
○ Intrabeoordelaars betrouwbaarheid:
Overeenkomst tussen uitkomsten dezelfde metingen uitgevoerd door dezelfde beoordelaar
○ Interne consistentie:
Binnen één setting wordt twee keer hetzelfde gemeten.
Literatuurstudie:
richtlijnen
Tijdsprobleem bij het zoeken naar informatie kun je verminderen door richtlijnen, protocollen
en standaarden te volgen. De voordelen hiervan zijn:
- de informatiestromen worden hanteerbaar
- het klinisch handelen meer baseren op wetenschappelijk bewijs dan op ervaring/ mening
- minder variatie in handelen tussen zorgverleners
- transparanter werken voor anderen
(Richtlijnen in Cochrane database)
De Evidence Based richtlijn: Wetenschappelijk onderbouwde, landelijk geldende,
vakinhoudelijke aanbevelingen voor optimale zorg (Kalf & de Beer).
Een protocol is afgeleid van een richtlijn, maar specifiek voor een bepaalde organisatie/ groep.
Een standaard is een voorschrift/ vereiste manier van werken: normen voor bepaalde groep.
Review Narratieve review: samenvatting/overzicht literatuur
meestal door expert vakgebied
methode selectie literatuur niet vermeld
Systematische review: op basis van onderzoeksprotocol
reproduceerbaar
Onderzoekdesigns
RCT Randomised Clinical Trial
__________t1__________t2 T = tijdstip/ meetmoment
t1 = eerste meetmoment
groep 1 = O1 t2 = tweede meetmoment
XO2 O1/O2 = meting op tijdstip 1/2
groep 2 = O1 X en Y = de interventies
YO2
