Hoofdstuk 1. Naive Realism
Naive Realism
De illusie dat wij de werkelijkheid objectief waarnemen. het gebrek aan inzicht over
de subjectiviteit van onze waarnemingen en de conclusies die we trekken over
anderen. Men denkt dat handelingen en perceptie puur gebaseerd zijn op de
stimulus. Men gaat ervan uit dat perceptie objectief is, dat het een exacte
weergave van de werkelijkheid is.
De manier waarop we andere mensen waarnemen wordt beïnvloed door onze
verwachtingen, wensen en behoeften. We zien veelal wat we willen zien.
Wat vormt sociale cognitie? Waar bestaan die ‘ongemerkte’ invloeden
uit?
a. Rol van de context
b. Rol van de waarnemer: manier waarop we onze waarneming zelf
samenstellen.
Rol van de Context
Waarnemen is interpreteren. De manier waarop we dingen interpreteren wordt
deels bepaald door de context waarbinnen de data wordt waargenomen
Gestalt Psychologie
Holisme: perceptie is meer dan de som van de afzonderlijke delen. Een stimulus
wordt waargenomen in een context en waaruit betekenis wordt afgeleid.
Voorbeelden Gesalt :
(1) Mueller-Lyer Illusion (pijlen) (2) Ebbinghaus Illusion (bloemetjes) (3) Closure
(incomplete driehoek) (4) Prägnanz (minst ambigue waarneming : vrouw/oude
vrouw) (5) Figure and Ground
Veldstudies als bewijs voor invloed context :
Sherif (invloed cultuur en normen op gedrag)
Festinger (attitudevorming in verschillende contexten)
Milgram (de beroemde Milgram-elektrische-schok-studie: invloed van context op
gedrag)
Latane (bystander intervention effect, diffusion of responsiobility);
Asch (beroemde experiment aangaande invloed van anderen op iemands
gedrag/mening onderzoek tav lengte lijnen)
Invloed van context op data
Framing effect
Streven naar bepaalde uitkomst (winst of verlies) heeft impact op iemands
belsissing.
Behalen van winst risico-ontwijkend (risk averse) gedrag
Beperken winst risico-opzoekend (risk seeking) gedrag
Rol van de Waarnemer
Subjecitiviteit in object perceptie
Verschil tussen mensen/subjectiviteit veroorzaakt door verschil in referentie
punten (cultuur).
Normen: mensen conformeren zich naar wat algemeen wordt aangenomen.
1
, Verwachtingen: mensen zien wat ze verwachten te zien en ze zijn geneigd te zien
wat ze willen zien.
Voorkeuren: mensen manipuleren wat waargenomen dat aan de hand van
voorkennis, verwachtingen, behoeften, motieven en waarden.
2
Naive Realism
De illusie dat wij de werkelijkheid objectief waarnemen. het gebrek aan inzicht over
de subjectiviteit van onze waarnemingen en de conclusies die we trekken over
anderen. Men denkt dat handelingen en perceptie puur gebaseerd zijn op de
stimulus. Men gaat ervan uit dat perceptie objectief is, dat het een exacte
weergave van de werkelijkheid is.
De manier waarop we andere mensen waarnemen wordt beïnvloed door onze
verwachtingen, wensen en behoeften. We zien veelal wat we willen zien.
Wat vormt sociale cognitie? Waar bestaan die ‘ongemerkte’ invloeden
uit?
a. Rol van de context
b. Rol van de waarnemer: manier waarop we onze waarneming zelf
samenstellen.
Rol van de Context
Waarnemen is interpreteren. De manier waarop we dingen interpreteren wordt
deels bepaald door de context waarbinnen de data wordt waargenomen
Gestalt Psychologie
Holisme: perceptie is meer dan de som van de afzonderlijke delen. Een stimulus
wordt waargenomen in een context en waaruit betekenis wordt afgeleid.
Voorbeelden Gesalt :
(1) Mueller-Lyer Illusion (pijlen) (2) Ebbinghaus Illusion (bloemetjes) (3) Closure
(incomplete driehoek) (4) Prägnanz (minst ambigue waarneming : vrouw/oude
vrouw) (5) Figure and Ground
Veldstudies als bewijs voor invloed context :
Sherif (invloed cultuur en normen op gedrag)
Festinger (attitudevorming in verschillende contexten)
Milgram (de beroemde Milgram-elektrische-schok-studie: invloed van context op
gedrag)
Latane (bystander intervention effect, diffusion of responsiobility);
Asch (beroemde experiment aangaande invloed van anderen op iemands
gedrag/mening onderzoek tav lengte lijnen)
Invloed van context op data
Framing effect
Streven naar bepaalde uitkomst (winst of verlies) heeft impact op iemands
belsissing.
Behalen van winst risico-ontwijkend (risk averse) gedrag
Beperken winst risico-opzoekend (risk seeking) gedrag
Rol van de Waarnemer
Subjecitiviteit in object perceptie
Verschil tussen mensen/subjectiviteit veroorzaakt door verschil in referentie
punten (cultuur).
Normen: mensen conformeren zich naar wat algemeen wordt aangenomen.
1
, Verwachtingen: mensen zien wat ze verwachten te zien en ze zijn geneigd te zien
wat ze willen zien.
Voorkeuren: mensen manipuleren wat waargenomen dat aan de hand van
voorkennis, verwachtingen, behoeften, motieven en waarden.
2
