Samenvatting leerdoelen Bezwaarprocedure
Thema week 1: inleiding handhaving
Leerdoelen:
Leerdoel 1: je kunt kennis over basisbegrippen uit het bestuurlijke handhavingsrecht toepassen in
een casus. Het gaat om de volgende basisbegrippen:
De bestuurlijke sancties:
1. Last onder bestuursdwang
2. Last onder dwangsom
3. Intrekking vergunning
4. Bestuurlijke boete
Dat is gebeurd in artikel 5:2 Awb:
‘ bestuurlijke sanctie: een door een bestuursorgaan wegens een overtreding opgelegde verplichting
of onthouden aanspraak;
De strafrechtelijke sancties:
Het verschil tussen herstel- en bestraffende sancties:
herstelsancties:
Een bestuurlijke sanctie die strekt tot het geheel of gedeeltelijk ongedaan maken of beëindigen van
een overtreding, tot het voorkomen van herhaling van een overtreding, dan wel tot het wegnemen of
beperken van de gevolgen van een overtreding;
voorbeelden
- Last onder bestuursdwang (lob)
- Last onder dwangsom (lod)
- Intrekken/wijzigen begunstigende vergunning”
bestraffende sanctie:
Een bestuurlijke sanctie voor zover deze beoogt de overtreder leed toe te voegen’.
voorbeeld:
- bestuurlijke boete (H5 Awb)
Samenloop van bestuurlijke sancties:
herstelsancties en bestraffende sancties kun je beide tegelijkertijd opleggen, maar herstelsancties kun
je niet tegelijkertijd opleggen. Zie art. 5.6 juncto 5.43 en 5.32 Awb.
Lob en lod
• Niet gelijktijdig (5:6 Awb)
Wel na elkaar.
NB: lob + bestuurlijke boete of lod + bestuurlijke boete mag wel!
Wie mag een bestuurlijke sanctie opleggen?
Art. 2.4 lid 1 wabo
1
, - Burgemeesters en wethouders van de gemeente waar het betrokken project in hoofdzaak zal
worden of wordt uitgevoerd, beslissen op de aanvraag om een omgevingsvergunning
art. 5.2 lid 1 sub 1 WAbo
- Het bevoegd gezag heeft tot taak: (a) zorg te dragen voor de bestuursrechtelijke handhaving
van de op grond van het bepaalde bij of krachtens de betrokken wetten voor de ene die het
betrokken project uitvoert, geldende voorschriften;
De wettelijke grondslag voor de lob en de lod:
Last onder bestuursdwang (lob)
• Overtreding (5:1 lid 1 Awb)
• Lob (is appellabel besluit). Definitie in 5:21 Awb:
Last tot herstel overtreding + bo herstelt zelf door feitelijk handelen
• Op kosten van de overtreder (5:25 lid 1 Awb)
• Wettelijke grondslag vereist (legaliteitsbeginsel)
5:4 Awb
• Bestuursorganen gemeente -> 125 Gemeentewet
• Overige bestuursorganen -> zie bijzondere wetten
• Evenredigheidsbeginsel (3:4 Awb)
Last onder dwangsom (lod)
• Overtreding (5:1 lid 1 Awb)
• Lod (= appellabel besluit). Definitie in 5:31d Awb:
last tot herstel + betalen dwangsom
• Wettelijke grondslag vereist (legaliteitsbeginsel)
5:4 Awb
• Bestuursorganen gemeente -> 125 Gemeentewet jo 5:32 lid 1 Awb
• Overige bestuursorganen -> zie bijzondere wetten
• Evenredigheidsbeginsel (3:4 Awb)
125-1 Gemwet: gemeentebestuur is bevoegd tot oplegging lob.
5:32-1 Awb: bo dat bevoegd is lob op te leggen kan in plaats daarvan een lod opleggen.
Sanctie? Wettelijke grondslag!
Wettelijke grondslag, 5:4 lid 1 Awb
De bevoegdheid tot het opleggen van een bestuurlijke sanctie bestaat slechts voor zover zij bij of
krachtens de wet is verleend.
Burgemeester (= het bevoegde bestuursorgaan, zie 3 DWH) mag o.g.v. 125 Gemwet een lod of o.g.v.
125 Gemwet jo 5:32 Awb een lob opleggen.
2
, De overtreding en de overtreder:
Overtreding:
Definitie overtreding (5:1 lid 1 Awb):
Een gedraging die in strijd is met het bepaalde bij of krachtens enig wettelijk voorschrift.
Overtreder:
Op grond van artikel 5:1 lid 2 Awb wordt onder overtreder verstaan: ‘degene die de overtreding
pleegt of medepleegt.‘
De beginselplicht tot handhaving
Gelet op het algemeen belang dat gediend is met handhaving, zal in geval van overtreding van een
wettelijk voorschrift het bestuursorgaan dat bevoegd is om met een last onder bestuursdwang of
dwangsom op te treden, in de regel van deze bevoegdheid gebruik moeten maken. Slechts onder
bijzonder omstandigheden mag van het bestuursorgaan worden gevergd, dit niet te doen. Dit kan
zich voordoen indien concreet zicht op legalisatie bestaat. Voorts kan handhavend optreden zodanig
onevenredig zijn in verhouding tot de daarmee te dienen belangen dat van optreden in die concrete
situatie behoort te worden afgezien.”
3
Thema week 1: inleiding handhaving
Leerdoelen:
Leerdoel 1: je kunt kennis over basisbegrippen uit het bestuurlijke handhavingsrecht toepassen in
een casus. Het gaat om de volgende basisbegrippen:
De bestuurlijke sancties:
1. Last onder bestuursdwang
2. Last onder dwangsom
3. Intrekking vergunning
4. Bestuurlijke boete
Dat is gebeurd in artikel 5:2 Awb:
‘ bestuurlijke sanctie: een door een bestuursorgaan wegens een overtreding opgelegde verplichting
of onthouden aanspraak;
De strafrechtelijke sancties:
Het verschil tussen herstel- en bestraffende sancties:
herstelsancties:
Een bestuurlijke sanctie die strekt tot het geheel of gedeeltelijk ongedaan maken of beëindigen van
een overtreding, tot het voorkomen van herhaling van een overtreding, dan wel tot het wegnemen of
beperken van de gevolgen van een overtreding;
voorbeelden
- Last onder bestuursdwang (lob)
- Last onder dwangsom (lod)
- Intrekken/wijzigen begunstigende vergunning”
bestraffende sanctie:
Een bestuurlijke sanctie voor zover deze beoogt de overtreder leed toe te voegen’.
voorbeeld:
- bestuurlijke boete (H5 Awb)
Samenloop van bestuurlijke sancties:
herstelsancties en bestraffende sancties kun je beide tegelijkertijd opleggen, maar herstelsancties kun
je niet tegelijkertijd opleggen. Zie art. 5.6 juncto 5.43 en 5.32 Awb.
Lob en lod
• Niet gelijktijdig (5:6 Awb)
Wel na elkaar.
NB: lob + bestuurlijke boete of lod + bestuurlijke boete mag wel!
Wie mag een bestuurlijke sanctie opleggen?
Art. 2.4 lid 1 wabo
1
, - Burgemeesters en wethouders van de gemeente waar het betrokken project in hoofdzaak zal
worden of wordt uitgevoerd, beslissen op de aanvraag om een omgevingsvergunning
art. 5.2 lid 1 sub 1 WAbo
- Het bevoegd gezag heeft tot taak: (a) zorg te dragen voor de bestuursrechtelijke handhaving
van de op grond van het bepaalde bij of krachtens de betrokken wetten voor de ene die het
betrokken project uitvoert, geldende voorschriften;
De wettelijke grondslag voor de lob en de lod:
Last onder bestuursdwang (lob)
• Overtreding (5:1 lid 1 Awb)
• Lob (is appellabel besluit). Definitie in 5:21 Awb:
Last tot herstel overtreding + bo herstelt zelf door feitelijk handelen
• Op kosten van de overtreder (5:25 lid 1 Awb)
• Wettelijke grondslag vereist (legaliteitsbeginsel)
5:4 Awb
• Bestuursorganen gemeente -> 125 Gemeentewet
• Overige bestuursorganen -> zie bijzondere wetten
• Evenredigheidsbeginsel (3:4 Awb)
Last onder dwangsom (lod)
• Overtreding (5:1 lid 1 Awb)
• Lod (= appellabel besluit). Definitie in 5:31d Awb:
last tot herstel + betalen dwangsom
• Wettelijke grondslag vereist (legaliteitsbeginsel)
5:4 Awb
• Bestuursorganen gemeente -> 125 Gemeentewet jo 5:32 lid 1 Awb
• Overige bestuursorganen -> zie bijzondere wetten
• Evenredigheidsbeginsel (3:4 Awb)
125-1 Gemwet: gemeentebestuur is bevoegd tot oplegging lob.
5:32-1 Awb: bo dat bevoegd is lob op te leggen kan in plaats daarvan een lod opleggen.
Sanctie? Wettelijke grondslag!
Wettelijke grondslag, 5:4 lid 1 Awb
De bevoegdheid tot het opleggen van een bestuurlijke sanctie bestaat slechts voor zover zij bij of
krachtens de wet is verleend.
Burgemeester (= het bevoegde bestuursorgaan, zie 3 DWH) mag o.g.v. 125 Gemwet een lod of o.g.v.
125 Gemwet jo 5:32 Awb een lob opleggen.
2
, De overtreding en de overtreder:
Overtreding:
Definitie overtreding (5:1 lid 1 Awb):
Een gedraging die in strijd is met het bepaalde bij of krachtens enig wettelijk voorschrift.
Overtreder:
Op grond van artikel 5:1 lid 2 Awb wordt onder overtreder verstaan: ‘degene die de overtreding
pleegt of medepleegt.‘
De beginselplicht tot handhaving
Gelet op het algemeen belang dat gediend is met handhaving, zal in geval van overtreding van een
wettelijk voorschrift het bestuursorgaan dat bevoegd is om met een last onder bestuursdwang of
dwangsom op te treden, in de regel van deze bevoegdheid gebruik moeten maken. Slechts onder
bijzonder omstandigheden mag van het bestuursorgaan worden gevergd, dit niet te doen. Dit kan
zich voordoen indien concreet zicht op legalisatie bestaat. Voorts kan handhavend optreden zodanig
onevenredig zijn in verhouding tot de daarmee te dienen belangen dat van optreden in die concrete
situatie behoort te worden afgezien.”
3
