Wat is een ECG?
Een elektro cardio gram is een grafische weergaven van de elektrische activiteit in de
hartspier. Een ECG is een momentopname van 10 seconde lang.
ECG kan informatie geven over:
- Hartritme/ hartritmestoornissen
- Geleidingsstoornissen
- Slechte doorbloeding van de hartspier (angina pectoris/ hartinfarct)
Hiernaast zie je een elektrische weergaven van een
hartslag bij een normaal (sinus)ritme. De elektrische
weergaven is terug te zien op een ritmestrook ofwel een
ECG.
Op een ECG zijn als belangrijkste elementen de ‘P-top’, het
‘QRS-complex’ en de ‘T-top’ te zien. Deze elementen
geven informatie over de geleiding en eventuele
afwijkingen hierin.
Hoe werkt het hart?
Het hart is een soort pomp die in een vast ritme samentrekt
en bloed door het lichaam pompt.
Het bloed bevat zuurstof en voedingsstoffen voor uw spieren en organen.
Gemiddeld slaat het hart bij een volwassenen 60-70 keer per minuut. Tijdens inspanning kan
u hartslag oplopen tot 160-180 slagen.
Bouw van het hart:
Het hart krijgt zuurstof en voedingsstoffen via de kransslagaders, die als een krans om het
hart heen liggen. Soms moet het hart extra werk verzetten bijvoorbeeld tijdens sporten of bij
heftige emoties, dat is geen probleem. De kransslagaders leveren dan extra bloed aan.
Boezems (Atrium) en kamers (Ventrikels):
Het hart is een holle spier met vier holtes. De bovenste twee holtes zijn de boezems en de
onderste twee zijn de kamers. Via een elektrisch stroompje trekken eerst de boezems en
daarna de kamers samen. Het zuurstofarme bloed komt vanuit het lichaam in de
rechterboezem binnen. Vanuit de rechterboezem stroomt het bloed naar de rechterkamer.
De rechterkamer pompt het zuurstofarme bloed via de longslagader naar de longen. De
linkerboezem vangt het zuurstofrijke bloed uit de longen op. Vanuit de linkerboezem stroomt
het bloed naar de linkerkamer. De linkerkamer pomp het zuurstofrijke bloed via de aorta het
lichaam in, wat veel kracht kost. De linkerkamer heeft daarom een dikkere spier dan de
rechterkamer.
,Hartkleppen:
De vier holtes in het hart zijn door elkaar gescheiden door vier hartkleppen. Deze zorgen
ervoor dat het bloed maar één kant op stroomt.
- Mitralesklep: tussen de linkerboezem en linkerkamer.
- Aortaklep: sluit in de linkerkamer de opening naar de aorta af.
- Tricuspidalesklep: tussen de rechterboezem en rechterkamer.
- Pulmonaal klep: tussen rechterkamer en longslagader.
Prikkelgeleidingssysteem:
Een netwerk van cellen in de hartspier die elkaar een elektrische prikkel doorgeven. De
elektrische prikkel zorgt ervoor dat de hartspier gaat samentrekken in het juiste tempo en in
de juiste volgorde: Eerst knijpen de boezems samen gevolgd door de kamers. Het hart
pompt het bloed zo rond en houdt de bloeddruk zo mee in stand. De bloeddruk heeft op haar
beurt weer invloed op de pompfunctie.
Gevolgen aantasten prikkelsysteem:
Het prikkelgeleidingssysteem van het hart kan aangetast worden waardoor er
hartritmestoornissen ontstaan. Mogelijke oorzaken van aantasting: hartinfarct, hoge
bloeddruk en aangeboren (erfelijke) afwijkingen.
Anatomische structuren:
Het prikkelgeleidingssysteem bestaat uit cellen in de hartspier die het vermogen hebben een
elektrische prikkel snel te geleiden: sinusknoop, AV-knoop, Bundel van His, Bundeltakken en
de Purkinje-vezels.
- Sinusknoop:
o De elektrische prikkel begint bij het plafond van de rechterboezem, de
natuurlijke pacemaker van het hart.
o De sinusknoop geeft het juiste tempo aan. Als de sinusknoop wegvalt zijn er
cellen in de AV-knoop en in de ventrikel in staat om een elektrische prikkel te
beïnvloeden.
o Als de sinusknoop een elektrische prikkel geeft dan wordt deze verspreid over
de spiercellen van beide boezems en gaat dan naar de AV-knoop waar deze
even worden opgehouden.
- AV-knoop:
o Het weefsel tussen de boezems en kamers heeft een isolerende laag die de
elektrische prikkel op de meeste plaatsen niet geleidt. Deze prikkel kan alleen
zijn weg vinden midden in het hart op de grens van de boezem en kamer. Dit
is de Atrioventriculaire knoop genoemd (AV-knoop).
o De cellen van de AV-knoop remmen de elektrische prikkel. Dit zorgt ervoor
dat de kamers net iets later samentrekken dan de boezems. Dit zorgt ervoor
dat het bloed in twee stappen door het hart geperst wordt. Vanuit de boezems
naar de kamers en dan zo het hart uit.
o Tussen het ontstaan van de elektrische prikkel in de sinusknoop en de reactie
van de spiercellen in de kamer zit ongeveer een kwart seconde. De helft van
de tijd komt door de oponthoud van de AV-knoop.
- Bundel van His, Bundeltakken en de Purkinje-vezels:
, o Zodra de AV-knoop is gepasseerd wordt de elektrische prikkel verder geleid
door de Bundel van His. Deze leidt de prikkel naar de linker en
rechterbundeltak.
o Via de Purkinje-vezels worden de spiercellen aangezet om de beide
hartkamers samen te laten trekken.
Actiepotentiaal:
Het actiepotentiaal die voor de elektrische prikkeling zorgt komt tot stand door in en
uitstroming van natrium en kalium ionen in de hartcel.
Fases sinusritme:
1. Het hart is klaar met de repolarisatie fase en is klaar om de nieuwe prikkel te
geleiden.
2. Vanuit de sinusknoop begint de elektrische activatie over de atria/boezems. De
atria/boezems worden gedepolariseerd.
De P-top is de gelijktijdige activatie (depolarisatie) van de rechter en linker boezem
(atrium).
De kenmerken van een normale P-top:
o De maximale hoogte van de P-top is 2,5 mm in afleiding II en/of III.
o De breedte van de P-top in normaal korter dan 0,12 seconde.
o De P-top is positief in I, II V4-V6 en AVF en bifasisch (eerste gedeelte positief,
tweede gedeelte negatief) in V1. Negatief in AVR.
3. De elektrische geleiding komt bij de AV-knoop. De AV-knoop zorgt voor een ‘pauze’
zodat de boezems het bloed in de ventrikels kunnen pompen (atriale kick).
PQ-tijd (PR-interval) het begin van de atria-depolarisatie tot begin van ventrikel-
depolarisatie (AV-delay) 0,12-0,20 seconde. Een PQ-tijd langer 0,20 seconde kan
duiden op een slechte/ziekere functie van een AV-knoop.
o PQ-interval is verkort bij sinustachycardie en bij kinderen, bij ouderen meestal
langer.
o PQ-interval: Het langste interval is altijd het juiste, omdat dit niet korter lijkt
door elektrisch neutrale, ofwel iso-elektrische, segmenten.
o Als het PQ-segment onder de basislijn ligt, noemen we dit PQ-depressie (Pta-
depressie) of een verlaagd PQ-segment.
o Als het PQ-segment boven de basislijn ligt, noemen we dit PQ-elevatie of een
verhoogd PQ-segment.
o Zie je in afleiding I en II zowel PQ-segment depressie als ST-elevatie, dan
dienst dat je een sterk vermoeden van pericarditis te geven.
4. De AV-knoop geeft de prikkel door via de bundel van His naar de linker en
rechterbundeltakken tot in de Purkinje vezels. De ventrikels worden gedepolariseerd.
QRS-complex de gelijktijdige activatie (depolarisatie) van de rechter en linker kamer
(ventrikel). Normale duur van het QRS-duur tijd van depolarisaties ventrikels 0.06-
0.12 seconde.
5. De contractie van de ventrikels/kamers volgt, het bloed wordt naar de longen en het
lichaam gepompt.
Een elektro cardio gram is een grafische weergaven van de elektrische activiteit in de
hartspier. Een ECG is een momentopname van 10 seconde lang.
ECG kan informatie geven over:
- Hartritme/ hartritmestoornissen
- Geleidingsstoornissen
- Slechte doorbloeding van de hartspier (angina pectoris/ hartinfarct)
Hiernaast zie je een elektrische weergaven van een
hartslag bij een normaal (sinus)ritme. De elektrische
weergaven is terug te zien op een ritmestrook ofwel een
ECG.
Op een ECG zijn als belangrijkste elementen de ‘P-top’, het
‘QRS-complex’ en de ‘T-top’ te zien. Deze elementen
geven informatie over de geleiding en eventuele
afwijkingen hierin.
Hoe werkt het hart?
Het hart is een soort pomp die in een vast ritme samentrekt
en bloed door het lichaam pompt.
Het bloed bevat zuurstof en voedingsstoffen voor uw spieren en organen.
Gemiddeld slaat het hart bij een volwassenen 60-70 keer per minuut. Tijdens inspanning kan
u hartslag oplopen tot 160-180 slagen.
Bouw van het hart:
Het hart krijgt zuurstof en voedingsstoffen via de kransslagaders, die als een krans om het
hart heen liggen. Soms moet het hart extra werk verzetten bijvoorbeeld tijdens sporten of bij
heftige emoties, dat is geen probleem. De kransslagaders leveren dan extra bloed aan.
Boezems (Atrium) en kamers (Ventrikels):
Het hart is een holle spier met vier holtes. De bovenste twee holtes zijn de boezems en de
onderste twee zijn de kamers. Via een elektrisch stroompje trekken eerst de boezems en
daarna de kamers samen. Het zuurstofarme bloed komt vanuit het lichaam in de
rechterboezem binnen. Vanuit de rechterboezem stroomt het bloed naar de rechterkamer.
De rechterkamer pompt het zuurstofarme bloed via de longslagader naar de longen. De
linkerboezem vangt het zuurstofrijke bloed uit de longen op. Vanuit de linkerboezem stroomt
het bloed naar de linkerkamer. De linkerkamer pomp het zuurstofrijke bloed via de aorta het
lichaam in, wat veel kracht kost. De linkerkamer heeft daarom een dikkere spier dan de
rechterkamer.
,Hartkleppen:
De vier holtes in het hart zijn door elkaar gescheiden door vier hartkleppen. Deze zorgen
ervoor dat het bloed maar één kant op stroomt.
- Mitralesklep: tussen de linkerboezem en linkerkamer.
- Aortaklep: sluit in de linkerkamer de opening naar de aorta af.
- Tricuspidalesklep: tussen de rechterboezem en rechterkamer.
- Pulmonaal klep: tussen rechterkamer en longslagader.
Prikkelgeleidingssysteem:
Een netwerk van cellen in de hartspier die elkaar een elektrische prikkel doorgeven. De
elektrische prikkel zorgt ervoor dat de hartspier gaat samentrekken in het juiste tempo en in
de juiste volgorde: Eerst knijpen de boezems samen gevolgd door de kamers. Het hart
pompt het bloed zo rond en houdt de bloeddruk zo mee in stand. De bloeddruk heeft op haar
beurt weer invloed op de pompfunctie.
Gevolgen aantasten prikkelsysteem:
Het prikkelgeleidingssysteem van het hart kan aangetast worden waardoor er
hartritmestoornissen ontstaan. Mogelijke oorzaken van aantasting: hartinfarct, hoge
bloeddruk en aangeboren (erfelijke) afwijkingen.
Anatomische structuren:
Het prikkelgeleidingssysteem bestaat uit cellen in de hartspier die het vermogen hebben een
elektrische prikkel snel te geleiden: sinusknoop, AV-knoop, Bundel van His, Bundeltakken en
de Purkinje-vezels.
- Sinusknoop:
o De elektrische prikkel begint bij het plafond van de rechterboezem, de
natuurlijke pacemaker van het hart.
o De sinusknoop geeft het juiste tempo aan. Als de sinusknoop wegvalt zijn er
cellen in de AV-knoop en in de ventrikel in staat om een elektrische prikkel te
beïnvloeden.
o Als de sinusknoop een elektrische prikkel geeft dan wordt deze verspreid over
de spiercellen van beide boezems en gaat dan naar de AV-knoop waar deze
even worden opgehouden.
- AV-knoop:
o Het weefsel tussen de boezems en kamers heeft een isolerende laag die de
elektrische prikkel op de meeste plaatsen niet geleidt. Deze prikkel kan alleen
zijn weg vinden midden in het hart op de grens van de boezem en kamer. Dit
is de Atrioventriculaire knoop genoemd (AV-knoop).
o De cellen van de AV-knoop remmen de elektrische prikkel. Dit zorgt ervoor
dat de kamers net iets later samentrekken dan de boezems. Dit zorgt ervoor
dat het bloed in twee stappen door het hart geperst wordt. Vanuit de boezems
naar de kamers en dan zo het hart uit.
o Tussen het ontstaan van de elektrische prikkel in de sinusknoop en de reactie
van de spiercellen in de kamer zit ongeveer een kwart seconde. De helft van
de tijd komt door de oponthoud van de AV-knoop.
- Bundel van His, Bundeltakken en de Purkinje-vezels:
, o Zodra de AV-knoop is gepasseerd wordt de elektrische prikkel verder geleid
door de Bundel van His. Deze leidt de prikkel naar de linker en
rechterbundeltak.
o Via de Purkinje-vezels worden de spiercellen aangezet om de beide
hartkamers samen te laten trekken.
Actiepotentiaal:
Het actiepotentiaal die voor de elektrische prikkeling zorgt komt tot stand door in en
uitstroming van natrium en kalium ionen in de hartcel.
Fases sinusritme:
1. Het hart is klaar met de repolarisatie fase en is klaar om de nieuwe prikkel te
geleiden.
2. Vanuit de sinusknoop begint de elektrische activatie over de atria/boezems. De
atria/boezems worden gedepolariseerd.
De P-top is de gelijktijdige activatie (depolarisatie) van de rechter en linker boezem
(atrium).
De kenmerken van een normale P-top:
o De maximale hoogte van de P-top is 2,5 mm in afleiding II en/of III.
o De breedte van de P-top in normaal korter dan 0,12 seconde.
o De P-top is positief in I, II V4-V6 en AVF en bifasisch (eerste gedeelte positief,
tweede gedeelte negatief) in V1. Negatief in AVR.
3. De elektrische geleiding komt bij de AV-knoop. De AV-knoop zorgt voor een ‘pauze’
zodat de boezems het bloed in de ventrikels kunnen pompen (atriale kick).
PQ-tijd (PR-interval) het begin van de atria-depolarisatie tot begin van ventrikel-
depolarisatie (AV-delay) 0,12-0,20 seconde. Een PQ-tijd langer 0,20 seconde kan
duiden op een slechte/ziekere functie van een AV-knoop.
o PQ-interval is verkort bij sinustachycardie en bij kinderen, bij ouderen meestal
langer.
o PQ-interval: Het langste interval is altijd het juiste, omdat dit niet korter lijkt
door elektrisch neutrale, ofwel iso-elektrische, segmenten.
o Als het PQ-segment onder de basislijn ligt, noemen we dit PQ-depressie (Pta-
depressie) of een verlaagd PQ-segment.
o Als het PQ-segment boven de basislijn ligt, noemen we dit PQ-elevatie of een
verhoogd PQ-segment.
o Zie je in afleiding I en II zowel PQ-segment depressie als ST-elevatie, dan
dienst dat je een sterk vermoeden van pericarditis te geven.
4. De AV-knoop geeft de prikkel door via de bundel van His naar de linker en
rechterbundeltakken tot in de Purkinje vezels. De ventrikels worden gedepolariseerd.
QRS-complex de gelijktijdige activatie (depolarisatie) van de rechter en linker kamer
(ventrikel). Normale duur van het QRS-duur tijd van depolarisaties ventrikels 0.06-
0.12 seconde.
5. De contractie van de ventrikels/kamers volgt, het bloed wordt naar de longen en het
lichaam gepompt.
