Onderdeel 5 (H10-10.3.2, H14)
De student kan:
1. persoonlijkheidsfactoren, copingstjlen, stressoren in kaart brengen en toepassen
Persoonlijkheidsfactoren
1) Open Openheid Gesloten
2) Betrouwbaar Onbetrouwbaar
3) Extravert Introvert
4) Warm Koel
5) Gelijkmatg Nerveus
1) -> Openheid
2) -> Conscienteesheid
3) -> Extraversie
4) -> Aangenaamheid
5) -> Neercotscisme
Ezelsbreggetje: OCEAN
Copingstjlen
Coping= acte ondernemen om de oorzaken van stress te verminderen of weg te nemen.
Afweer= inspanningen verrichten om de symptomen van stress of het bewustzijn van stress te
verminderen. -> afeiding zoeken.
Copingstjlen:
Probleemgerichte coping: acte die wordt ondernomen om een stressor te begrijpen en een
oplossing te vinden voor het probleem dat gerelateerd is aan de stressor.
Emotegerichte coping: het regeleren van je emotonele reacte op een stressor.
Cogniteve herstrecterering: het herbeoordelen van een stressor met het doel deze vaneit
een positever perspectef te beschoewen.
- Sociale vergelijking: een type cogniteve herstrecterering, waarbij de betrokkene
vergelijkingen maakt tessen zichzelf en anderen in soortgelijke siteates.
Neerwaartse sociale vergelijking: vergelijkingen tessen de eigen stressvolle siteate
en die van anderen in een soortgelijke siteate die slechter af zijn; het gevolg is dat
men een positever perspectef op de eigen siteate krijgt.
Opwaartse sociale vergelijking: vergelijkingen tessen de eigen stressvole siteate en
die van anderen in een soortgelijke siteate die een efectevere wijze van coping
hebben; het doel is van het voorbeeld van andere te leren om beter met je eigen
stressvole siteate om te gaan.
Type A-mensen Type B-mensen
Werken in een versneld tempo. Werken in een regelmatg tempo.
Genieten niet per se van prestates. Genieten gewoonlijk van prestates.
Accepteren mislekking moeilijk. Accepteren mislekking gemakkelijker.
Kiezen voor een gevoel van ergente. Kiezen voor een laconieke benadering.
Concerreren graag. Genieten liever van de ervaring.
Type B-mensen ervaren minder stress dan type A-mensen.
Loces of control:
-> de plek waar een individe de belangrijkste invloed op gebeertenissen in zijn leven siteeert: intern
of extern.
, Interne loces of control: mensen met een interne loces of control, die geloven dat ze veel
invloed hebben op de reseltaten van hen leven. Bijvoorbeeld wanneer er iets foet gaat,
geven ze zichzelf de scheld.
Externe loces of control: mensen met een externe loces of control, die geloven dat ze weinig
invloed hebben op de reseltaten van hen leven. Wanneer er iets foet gaat, geven ze anderen
de scheld.
Mensen met een interne loces of control beleven een stressor vaker beheersbaarder dan mensen
met een externe loces of control. Zij zijn dan over het algemeen ook gezonder.
Weerbaarheid= hoeding van weerstand tegen stress, die is gebaseerd op een gevoel van eitdaging
(positef staan tegenover verandering), toewijding (doelgerichte actviteit) en controle (het in stand
hoeden van een interne richtlijn voor het handelen). Je ziet veranderingen als een uitdaging en niet
een bedreiging.
Veerkracht= iemands capaciteit om zich aan te passen en welzijn te bereiken, in weerwil van ernstge
bedreigingen van de ontwikkeling.
Stressoren
Stressor= stressvolle stmeles of siteate.
Stress= een lichamelijke en psychische respons op een eitdaging of een bedreigende siteate.
- Traematsche stressor
= een siteate die iemands geestelijke of lichamelijke veiligheid bedreigt en daardoor
gevoelens van angst, afschew of helpeloosheid oproept. Bijvoorbeeld: nateerrampen,
terrorisme, verlies van een dierbare,
- Chronische stressor
= toestand van stressvole aroesal die langere tjd aanhoedt. Chronische stressoren kennen
zich over een tjdsperiode langzaam ontwikkelen. Bijvoorbeeld: inanciële problemen,
hewelijksproblemen, slechte woonomstandigheden.
- Maatschappelijke stressor
= stressvolle omstandigheid die haar oorsprong vindt in onze sociale, celterele of
economische omgeving. Deze maatschappelijke stressoren hebben vaak te maken met
problemen die in de loop van de tjd steeds teregkeren of die altjd voortderen, problemen
die zich theis, op het werk of op school voordoen. Bijvoorbeeld: werkloosheid, armoede,
racisme.
Stress moderatoren= factor die voorkómt dat een stressor stress veroorzaakt.
- Persoonlijkheidstype B
- Interne loces of control
- Optmisme
- Weerbaarheid
- Veerkracht
SRRS (Stress Readjestment Ratng Scale) -> een schaal om stress te meten. Hoe hoger de score, hoe
hoger de kans op stress gerelateerde ziektes.
2. een verband leggen tussen de factoren van de BIG Five en het herstel van de patint
BIG FIVE
1. Open, nieewsgierig – gesloten, ongeïnteresseerd: de ene kant wordt ook wel beschreven met
de termen onderzoekende geest, nieewsgierig en onafankelijk. De andere kant bevat
trekken als kleingeestg, ongeïnteresseerd of fantasieloos.
De student kan:
1. persoonlijkheidsfactoren, copingstjlen, stressoren in kaart brengen en toepassen
Persoonlijkheidsfactoren
1) Open Openheid Gesloten
2) Betrouwbaar Onbetrouwbaar
3) Extravert Introvert
4) Warm Koel
5) Gelijkmatg Nerveus
1) -> Openheid
2) -> Conscienteesheid
3) -> Extraversie
4) -> Aangenaamheid
5) -> Neercotscisme
Ezelsbreggetje: OCEAN
Copingstjlen
Coping= acte ondernemen om de oorzaken van stress te verminderen of weg te nemen.
Afweer= inspanningen verrichten om de symptomen van stress of het bewustzijn van stress te
verminderen. -> afeiding zoeken.
Copingstjlen:
Probleemgerichte coping: acte die wordt ondernomen om een stressor te begrijpen en een
oplossing te vinden voor het probleem dat gerelateerd is aan de stressor.
Emotegerichte coping: het regeleren van je emotonele reacte op een stressor.
Cogniteve herstrecterering: het herbeoordelen van een stressor met het doel deze vaneit
een positever perspectef te beschoewen.
- Sociale vergelijking: een type cogniteve herstrecterering, waarbij de betrokkene
vergelijkingen maakt tessen zichzelf en anderen in soortgelijke siteates.
Neerwaartse sociale vergelijking: vergelijkingen tessen de eigen stressvolle siteate
en die van anderen in een soortgelijke siteate die slechter af zijn; het gevolg is dat
men een positever perspectef op de eigen siteate krijgt.
Opwaartse sociale vergelijking: vergelijkingen tessen de eigen stressvole siteate en
die van anderen in een soortgelijke siteate die een efectevere wijze van coping
hebben; het doel is van het voorbeeld van andere te leren om beter met je eigen
stressvole siteate om te gaan.
Type A-mensen Type B-mensen
Werken in een versneld tempo. Werken in een regelmatg tempo.
Genieten niet per se van prestates. Genieten gewoonlijk van prestates.
Accepteren mislekking moeilijk. Accepteren mislekking gemakkelijker.
Kiezen voor een gevoel van ergente. Kiezen voor een laconieke benadering.
Concerreren graag. Genieten liever van de ervaring.
Type B-mensen ervaren minder stress dan type A-mensen.
Loces of control:
-> de plek waar een individe de belangrijkste invloed op gebeertenissen in zijn leven siteeert: intern
of extern.
, Interne loces of control: mensen met een interne loces of control, die geloven dat ze veel
invloed hebben op de reseltaten van hen leven. Bijvoorbeeld wanneer er iets foet gaat,
geven ze zichzelf de scheld.
Externe loces of control: mensen met een externe loces of control, die geloven dat ze weinig
invloed hebben op de reseltaten van hen leven. Wanneer er iets foet gaat, geven ze anderen
de scheld.
Mensen met een interne loces of control beleven een stressor vaker beheersbaarder dan mensen
met een externe loces of control. Zij zijn dan over het algemeen ook gezonder.
Weerbaarheid= hoeding van weerstand tegen stress, die is gebaseerd op een gevoel van eitdaging
(positef staan tegenover verandering), toewijding (doelgerichte actviteit) en controle (het in stand
hoeden van een interne richtlijn voor het handelen). Je ziet veranderingen als een uitdaging en niet
een bedreiging.
Veerkracht= iemands capaciteit om zich aan te passen en welzijn te bereiken, in weerwil van ernstge
bedreigingen van de ontwikkeling.
Stressoren
Stressor= stressvolle stmeles of siteate.
Stress= een lichamelijke en psychische respons op een eitdaging of een bedreigende siteate.
- Traematsche stressor
= een siteate die iemands geestelijke of lichamelijke veiligheid bedreigt en daardoor
gevoelens van angst, afschew of helpeloosheid oproept. Bijvoorbeeld: nateerrampen,
terrorisme, verlies van een dierbare,
- Chronische stressor
= toestand van stressvole aroesal die langere tjd aanhoedt. Chronische stressoren kennen
zich over een tjdsperiode langzaam ontwikkelen. Bijvoorbeeld: inanciële problemen,
hewelijksproblemen, slechte woonomstandigheden.
- Maatschappelijke stressor
= stressvolle omstandigheid die haar oorsprong vindt in onze sociale, celterele of
economische omgeving. Deze maatschappelijke stressoren hebben vaak te maken met
problemen die in de loop van de tjd steeds teregkeren of die altjd voortderen, problemen
die zich theis, op het werk of op school voordoen. Bijvoorbeeld: werkloosheid, armoede,
racisme.
Stress moderatoren= factor die voorkómt dat een stressor stress veroorzaakt.
- Persoonlijkheidstype B
- Interne loces of control
- Optmisme
- Weerbaarheid
- Veerkracht
SRRS (Stress Readjestment Ratng Scale) -> een schaal om stress te meten. Hoe hoger de score, hoe
hoger de kans op stress gerelateerde ziektes.
2. een verband leggen tussen de factoren van de BIG Five en het herstel van de patint
BIG FIVE
1. Open, nieewsgierig – gesloten, ongeïnteresseerd: de ene kant wordt ook wel beschreven met
de termen onderzoekende geest, nieewsgierig en onafankelijk. De andere kant bevat
trekken als kleingeestg, ongeïnteresseerd of fantasieloos.
