Hoofdstuk 14 Organisaties
Samenvatting d.d. 12-3-2019
14.1 Organisatietheorieën
Scientific management is een managementtechniek die gericht is op de meest efficiënte
manier om te produceren.
Algemene managementtheorie geeft een uitganspunt hoe je een organisatie van boven af
het beste kunt leiden. Aanbevelingen, richtlijnen en principes geven daarbij de organisatie als
geheel vorm. Richtlijnen daarbij zijn: vooruitzien en plannen, organiseren, eenheid van
bevel, coòrdineren en controleren.
De human relations-beweging is de theorie die aandacht schonk aan de menselijke kant van
arbeid en de factoren die prestaties van werknemers beïnvloeden. Aandacht voor
werknemers ging een grotere rol spelen.
Het revisionisme benadrukt zowel de technische als de sociale organisatie, waarbij
democratisering en humanisering van arbeid centraal staan. Likert koppelde de verschillende
hiërarchische lagen in de organisatie via de linking-pin.
Bij de systeemtheorie beschouwen we organisaties als open Systemen die een wisselwerking
met de omgeving hebben.
Bij de contingentiebenadering gaan we ervan uit dat geen standaardorganisatiestructuren
en -managementopvattingen kunnen bestaan. Ze zijn altijd situatiegebonden.
14.2 Organisatiestructuren
Een organigram is een schematische weergave van afdelingen en zeggenschap.
Bij een lijnorganisatie staat boven elke werknemer een manager en zijn de taken logisch
opgedeeld in afdelingen. Daar is eenheid van bevel. Bij eenheid van bevel heeft iedereen
slechts één baas en het is dan ook duidelijk wie leiding geeft aan wie,
De voordelen van de lijnorganisatie zijn duidelijkheid en eenvoud wat betreft afbakening
taken en bevoegdheden, er zijn snelle beslissingen mogelijk.
Nadelen: er is meer kans op bureaucratie en eilandvorming, gebrek aan specialisatie, te
zware verantwoordelijkheid managers en weinig flexibel.
Een lijn-staforganisatie is een lijnorganisatie waaraan één of meer stafafdelingen zijn
toegevoegd. Deze stafafdelingen hebben gespecialiseerde krachten.
De taken van de staf bestaat uit het voorbereiden van uitvoerend werk, voorlichting geven,
adviseren, controleren, onderzoek en ontwikkeling.