LOI Infrastructure
SAMENVATTING LEERDOELEN IEXA INFRASTRUCTURE
Michel v. Putten
LOI | HBO INFORMATICA
Copyright © Michel van Putten samenvatting iEXA Infrastructure Pagina | 0
,Inhoudsopgave
1. IT-infrastructuur .................................................................................................................................. 3
1.1 Omschrijving IT-infrastructuur ...................................................................................................... 3
1.2 Evolutie van de IT-infrastructuur................................................................................................... 3
1.3 Componenten van een IT-infrastructuur ...................................................................................... 4
1.4 Opbouw van een computer........................................................................................................... 5
1.5 Randapparaten en gegevensdragers ............................................................................................. 6
1.5.1 In- en uitvoerapparatuur ........................................................................................................ 7
1.5.2 Extern geheugen..................................................................................................................... 9
1.6 Computersystemen ..................................................................................................................... 11
1.7 Computerconfiguratie ................................................................................................................. 11
1.8 Testen .......................................................................................................................................... 12
2. Netwerken, internet en datacommunicatie...................................................................................... 13
2.1 Netwerken ................................................................................................................................... 13
2.1.1 Netwerkcomponenten ......................................................................................................... 13
2.1.2 Topologie .............................................................................................................................. 15
2.2 functionele specificatie ............................................................................................................... 17
2.3 client/server-architectuur en multitier-architectuur .................................................................. 17
3. Internet, virtualisatie en cloud .......................................................................................................... 20
3.1 Internet........................................................................................................................................ 20
3.2 Virtualisatie ................................................................................................................................. 20
3.3 Cloud computing ......................................................................................................................... 22
3.3.1 Web technologieën .............................................................................................................. 23
3.3.2 Cloud technologieën............................................................................................................. 24
3.3.3 Mobiele technologieën ........................................................................................................ 26
4. Datacommunicatie ............................................................................................................................ 28
4.1 Datacommunicatie ...................................................................................................................... 28
4.2 Communicatielaag ....................................................................................................................... 28
4.2.1 Open Systems Inter Connection Reference Model (OSI) ..................................................... 28
4.2.4 Communicatievormen .......................................................................................................... 30
4.2.7 Analoog en digitaal ............................................................................................................... 31
4.2.8 Synchrone en asynchrone transmissie ................................................................................. 32
4.2.9 Foutcontrole ......................................................................................................................... 32
4.2.10 Modulatie ........................................................................................................................... 33
4.2.11 Multiplexing........................................................................................................................ 33
4.2.12 Netwerkprotocollen ........................................................................................................... 33
Copyright © Michel van Putten samenvatting iEXA Infrastructure Pagina | 1
, 4.2.14 Datalink-protocollen........................................................................................................... 37
4.3 Transmissiemedia (ICT 4.10) ....................................................................................................... 38
4.4 Compressie .................................................................................................................................. 40
4.5 Encryptie...................................................................................................................................... 40
4.6 Mobiele communicatie ............................................................................................................... 41
5. Data-infrastructuur............................................................................................................................ 42
5.1 Relationeel DBMS ........................................................................................................................ 44
5.2 Data Warehouse .......................................................................................................................... 44
5.3 Decision Support System ............................................................................................................. 45
5.4 Databasestructuren ..................................................................................................................... 45
5.5 Structured Query Language (SQL) ............................................................................................... 48
6. Beheer, Exploitatie en beveiliging ..................................................................................................... 50
6.1 Beheer ......................................................................................................................................... 50
6.2 Beveiliging ................................................................................................................................... 53
6.2.1 Bedreigingen......................................................................................................................... 53
6.2.2 maatregelen ......................................................................................................................... 54
7. IT-documentatie ................................................................................................................................ 55
7.1 Typen documentatie ................................................................................................................... 55
7.2 Applicatiekeuze ........................................................................................................................... 55
7.3 Distributie van documenten........................................................................................................ 55
7.4 Bedrijfsnormen ............................................................................................................................ 56
Copyright © Michel van Putten samenvatting iEXA Infrastructure Pagina | 2
,1. IT-infrastructuur
1.1 Omschrijving IT-infrastructuur
De Informatie-infrastructuur (IT-infrastructuur) is gedefinieerd als:
een technologie waarop de onderneming behalve door iedereen gebruikte applicaties zoals
tekstverwerking, internet zoekmachines, enz. ook haar eigen, specifieke toepassingen uitvoert.
Onder IT-infrastructuur vallen de investeringen in hardware, software en diensten – zoals
consultancy, opleiding en training – voor zover die betrekking hebben op de gehele onderneming of
businessunit.
Kort gezegd bestaat een IT-infrastructuur uit hardware, software en diensten waarmee een
onderneming of organisatie haar eigen toepassingen uitvoert. Deze diensten zijn onder te verdelen
in:
• Computerplatforms die zorgen voor de verbinding van computers. Deze platforms bestaan
onder meer uit mainframes, mid-range computers, pc’s en laptops, mobile handhelds en
cloud computing.
• Telecommunicatiediensten die data-, voice- en videoconnectiviteit bieden.
• Diensten voor databeheer waarmee bedrijfsgegevens kunnen worden opgeslagen en
beheerd, met optie om deze te analyseren.
• Diensten op basis van applicatiespecifieke software, zoals online softwarediensten, die een
ondernemingsbrede toepassing hebben, zoals planning van bedrijfsmiddelen, CRM, SCM en
kennismanagement.
• Systeembeheerdiensten voor de ontwikkeling en het beheer van de fysieke installaties, die
nodig zijn voor het werken met computers en telecommunicatieapparatuur.
• Diensten van de IT-organisatie, zoals de zorg voor het plannen en ontwikkelen van de
infrastructuur; die de aansluiting van de verschillende businessunits op de IT-infrastructuur
coördineren.
• De zorg voor standaardisatie van IT. Hieronder valt het voorzien van de onderneming en
haar businessunits van strategieën waarin afgesproken wordt welke informatietechnologieën
gebruikt zal gaan worden.
• Educatieve It-diensten die medewerkers trainingen bieden in het gebruik van de systemen,
en die managers trainingen bieden in het plannen en beheren van IT-investeringen.
• IT-onderzoeks- en ontwikkelingsdiensten die voor de onderneming onderzoek doen naar
mogelijke nieuwe IT opportuniteiten en hiervoor nieuwe IT-projecten opstarten.
1.2 Evolutie van de IT-infrastructuur
De moderne IT-infrastructuur van organisaties is het resultaat van vijftig jaar evolutie in
computerplatforms. Deze evolutie kan onderverdeeld worden in vijf stadia:
mainframes en
minicomputers
(1959 tot heden)
Copyright © Michel van Putten samenvatting iEXA Infrastructure Pagina | 3
, personal computers
(1981 tot heden)
client-
servernetwerken
(1983 tot heden)
geïntegreerde
bedrijfscomputers
(1992 tot heden)
cloud computing en
mobiel werken
(2000 tot heden)
Deze evolutie is het resultaat van ontwikkelingen in de verwerking van gegevens door computers, in
geheugenchips, in apparatuur voor gegevensopslag, in hardware en software voor telecommunicatie
en netwerken, en in het ontwerp van software. Deze ontwikkelingen hebben de
verwerkingscapaciteit exponentieel doen toenemen, terwijl de kosten tegelijktijdig exponentieel zijn
gedaald.
1.3 Componenten van een IT-infrastructuur
De moderne IT-infrastructuur is samengesteld uit zeven belangrijke componenten. Investeringen in
deze componenten moeten goed op elkaar worden afgestemd, willen ze de onderneming een
coherente infrastructuur opleveren.
• computer-hardware-platforms (Dell, IBM, Oracle, Sun, HP, Apple)
• besturingssysteemplatforms (Microsoft Windows, Unix, Linux, Mac OS X, Chrome, Android,
IOS)
• software voor enterprisetoepassingen, inclusief middleware (SAP, Oracle, Microsoft, IBM)
Copyright © Michel van Putten samenvatting iEXA Infrastructure Pagina | 4
, • beheer en opslag van informatie (IBM DB2, Oracle, SQL Server, Sybase, MYSQL, EMC,
Apache, Hadoop)
• platforms voor netwerken en telecommunicatie (Microsoft Windows Server, Linux, Cisco,
Alcatel-Lucent, AT&T, Verizon)
• internetplatforms (Apache, Microsoft IIS, .NET, Unix, Cisco, Java)
• diensten voor consultancy en systeemintegratie (IBM, HP, Accenture)
1.4 Opbouw van een computer
Een computer is niet veel meer dan een hulpmiddel voor het verwerken van gegevens tot informatie.
Daartoe moeten de gegevens op een tot in detail voorgeschreven wijze verwerkt worden. De
beschrijving van de opdrachten en de volgorde waarin deze moeten worden uitgevoerd, wordt een
programma genoemd.
De verschillende soorten opdrachten die onderscheiden worden, hebben betrekking op:
a. rekenen: rekenkundige bewerkingen, zoals optellen, aftrekken;
b. invoer, uitvoer: opdrachten waarmee gegevens en programma’s van in- en
uitvoerapparaten en extern geheugen kunnen worden in- en
uitgevoerd;
c. beslissen: door te vergelijken kan een keuze worden gemaakt tussen twee of
meer (groepen) opdrachten;
d. onthouden: gegevens en resultaten van berekeningen en dergelijke in het
geheugen opslaan;
e. besturen: opdrachten die aan apparaten of onderdelen van de CVE gegeven
worden voor het uitvoeren van bepaalde taken.
Een computer (centrale eenheid – CE) is opgebouwd uit de volgende componenten:
1. de centrale verwerkingseenheid (CVE) of Central Processing Unit (CPU);
In de CVE worden met zeer grote snelheid de elementaire opdrachten uitgevoerd, bijvoorbeeld
500.000 optellingen per seconde.
2. en het interne geheugen (ook wel centraal geheugen of werkgeheugen genoemd);
Het doel van het interne geheugen is:
o tijdelijke opslag van gegevens, gegevens die verwerkt moeten worden, tussenresultaten
en eindresultaten;
o tijdelijke opslag van opdrachten, ook wel instructies genoemd, oftewel het programma
dat de computer moet uitvoeren en waarbij de hierboven genoemde gegevens
betrokken zijn.
Copyright © Michel van Putten samenvatting iEXA Infrastructure Pagina | 5
SAMENVATTING LEERDOELEN IEXA INFRASTRUCTURE
Michel v. Putten
LOI | HBO INFORMATICA
Copyright © Michel van Putten samenvatting iEXA Infrastructure Pagina | 0
,Inhoudsopgave
1. IT-infrastructuur .................................................................................................................................. 3
1.1 Omschrijving IT-infrastructuur ...................................................................................................... 3
1.2 Evolutie van de IT-infrastructuur................................................................................................... 3
1.3 Componenten van een IT-infrastructuur ...................................................................................... 4
1.4 Opbouw van een computer........................................................................................................... 5
1.5 Randapparaten en gegevensdragers ............................................................................................. 6
1.5.1 In- en uitvoerapparatuur ........................................................................................................ 7
1.5.2 Extern geheugen..................................................................................................................... 9
1.6 Computersystemen ..................................................................................................................... 11
1.7 Computerconfiguratie ................................................................................................................. 11
1.8 Testen .......................................................................................................................................... 12
2. Netwerken, internet en datacommunicatie...................................................................................... 13
2.1 Netwerken ................................................................................................................................... 13
2.1.1 Netwerkcomponenten ......................................................................................................... 13
2.1.2 Topologie .............................................................................................................................. 15
2.2 functionele specificatie ............................................................................................................... 17
2.3 client/server-architectuur en multitier-architectuur .................................................................. 17
3. Internet, virtualisatie en cloud .......................................................................................................... 20
3.1 Internet........................................................................................................................................ 20
3.2 Virtualisatie ................................................................................................................................. 20
3.3 Cloud computing ......................................................................................................................... 22
3.3.1 Web technologieën .............................................................................................................. 23
3.3.2 Cloud technologieën............................................................................................................. 24
3.3.3 Mobiele technologieën ........................................................................................................ 26
4. Datacommunicatie ............................................................................................................................ 28
4.1 Datacommunicatie ...................................................................................................................... 28
4.2 Communicatielaag ....................................................................................................................... 28
4.2.1 Open Systems Inter Connection Reference Model (OSI) ..................................................... 28
4.2.4 Communicatievormen .......................................................................................................... 30
4.2.7 Analoog en digitaal ............................................................................................................... 31
4.2.8 Synchrone en asynchrone transmissie ................................................................................. 32
4.2.9 Foutcontrole ......................................................................................................................... 32
4.2.10 Modulatie ........................................................................................................................... 33
4.2.11 Multiplexing........................................................................................................................ 33
4.2.12 Netwerkprotocollen ........................................................................................................... 33
Copyright © Michel van Putten samenvatting iEXA Infrastructure Pagina | 1
, 4.2.14 Datalink-protocollen........................................................................................................... 37
4.3 Transmissiemedia (ICT 4.10) ....................................................................................................... 38
4.4 Compressie .................................................................................................................................. 40
4.5 Encryptie...................................................................................................................................... 40
4.6 Mobiele communicatie ............................................................................................................... 41
5. Data-infrastructuur............................................................................................................................ 42
5.1 Relationeel DBMS ........................................................................................................................ 44
5.2 Data Warehouse .......................................................................................................................... 44
5.3 Decision Support System ............................................................................................................. 45
5.4 Databasestructuren ..................................................................................................................... 45
5.5 Structured Query Language (SQL) ............................................................................................... 48
6. Beheer, Exploitatie en beveiliging ..................................................................................................... 50
6.1 Beheer ......................................................................................................................................... 50
6.2 Beveiliging ................................................................................................................................... 53
6.2.1 Bedreigingen......................................................................................................................... 53
6.2.2 maatregelen ......................................................................................................................... 54
7. IT-documentatie ................................................................................................................................ 55
7.1 Typen documentatie ................................................................................................................... 55
7.2 Applicatiekeuze ........................................................................................................................... 55
7.3 Distributie van documenten........................................................................................................ 55
7.4 Bedrijfsnormen ............................................................................................................................ 56
Copyright © Michel van Putten samenvatting iEXA Infrastructure Pagina | 2
,1. IT-infrastructuur
1.1 Omschrijving IT-infrastructuur
De Informatie-infrastructuur (IT-infrastructuur) is gedefinieerd als:
een technologie waarop de onderneming behalve door iedereen gebruikte applicaties zoals
tekstverwerking, internet zoekmachines, enz. ook haar eigen, specifieke toepassingen uitvoert.
Onder IT-infrastructuur vallen de investeringen in hardware, software en diensten – zoals
consultancy, opleiding en training – voor zover die betrekking hebben op de gehele onderneming of
businessunit.
Kort gezegd bestaat een IT-infrastructuur uit hardware, software en diensten waarmee een
onderneming of organisatie haar eigen toepassingen uitvoert. Deze diensten zijn onder te verdelen
in:
• Computerplatforms die zorgen voor de verbinding van computers. Deze platforms bestaan
onder meer uit mainframes, mid-range computers, pc’s en laptops, mobile handhelds en
cloud computing.
• Telecommunicatiediensten die data-, voice- en videoconnectiviteit bieden.
• Diensten voor databeheer waarmee bedrijfsgegevens kunnen worden opgeslagen en
beheerd, met optie om deze te analyseren.
• Diensten op basis van applicatiespecifieke software, zoals online softwarediensten, die een
ondernemingsbrede toepassing hebben, zoals planning van bedrijfsmiddelen, CRM, SCM en
kennismanagement.
• Systeembeheerdiensten voor de ontwikkeling en het beheer van de fysieke installaties, die
nodig zijn voor het werken met computers en telecommunicatieapparatuur.
• Diensten van de IT-organisatie, zoals de zorg voor het plannen en ontwikkelen van de
infrastructuur; die de aansluiting van de verschillende businessunits op de IT-infrastructuur
coördineren.
• De zorg voor standaardisatie van IT. Hieronder valt het voorzien van de onderneming en
haar businessunits van strategieën waarin afgesproken wordt welke informatietechnologieën
gebruikt zal gaan worden.
• Educatieve It-diensten die medewerkers trainingen bieden in het gebruik van de systemen,
en die managers trainingen bieden in het plannen en beheren van IT-investeringen.
• IT-onderzoeks- en ontwikkelingsdiensten die voor de onderneming onderzoek doen naar
mogelijke nieuwe IT opportuniteiten en hiervoor nieuwe IT-projecten opstarten.
1.2 Evolutie van de IT-infrastructuur
De moderne IT-infrastructuur van organisaties is het resultaat van vijftig jaar evolutie in
computerplatforms. Deze evolutie kan onderverdeeld worden in vijf stadia:
mainframes en
minicomputers
(1959 tot heden)
Copyright © Michel van Putten samenvatting iEXA Infrastructure Pagina | 3
, personal computers
(1981 tot heden)
client-
servernetwerken
(1983 tot heden)
geïntegreerde
bedrijfscomputers
(1992 tot heden)
cloud computing en
mobiel werken
(2000 tot heden)
Deze evolutie is het resultaat van ontwikkelingen in de verwerking van gegevens door computers, in
geheugenchips, in apparatuur voor gegevensopslag, in hardware en software voor telecommunicatie
en netwerken, en in het ontwerp van software. Deze ontwikkelingen hebben de
verwerkingscapaciteit exponentieel doen toenemen, terwijl de kosten tegelijktijdig exponentieel zijn
gedaald.
1.3 Componenten van een IT-infrastructuur
De moderne IT-infrastructuur is samengesteld uit zeven belangrijke componenten. Investeringen in
deze componenten moeten goed op elkaar worden afgestemd, willen ze de onderneming een
coherente infrastructuur opleveren.
• computer-hardware-platforms (Dell, IBM, Oracle, Sun, HP, Apple)
• besturingssysteemplatforms (Microsoft Windows, Unix, Linux, Mac OS X, Chrome, Android,
IOS)
• software voor enterprisetoepassingen, inclusief middleware (SAP, Oracle, Microsoft, IBM)
Copyright © Michel van Putten samenvatting iEXA Infrastructure Pagina | 4
, • beheer en opslag van informatie (IBM DB2, Oracle, SQL Server, Sybase, MYSQL, EMC,
Apache, Hadoop)
• platforms voor netwerken en telecommunicatie (Microsoft Windows Server, Linux, Cisco,
Alcatel-Lucent, AT&T, Verizon)
• internetplatforms (Apache, Microsoft IIS, .NET, Unix, Cisco, Java)
• diensten voor consultancy en systeemintegratie (IBM, HP, Accenture)
1.4 Opbouw van een computer
Een computer is niet veel meer dan een hulpmiddel voor het verwerken van gegevens tot informatie.
Daartoe moeten de gegevens op een tot in detail voorgeschreven wijze verwerkt worden. De
beschrijving van de opdrachten en de volgorde waarin deze moeten worden uitgevoerd, wordt een
programma genoemd.
De verschillende soorten opdrachten die onderscheiden worden, hebben betrekking op:
a. rekenen: rekenkundige bewerkingen, zoals optellen, aftrekken;
b. invoer, uitvoer: opdrachten waarmee gegevens en programma’s van in- en
uitvoerapparaten en extern geheugen kunnen worden in- en
uitgevoerd;
c. beslissen: door te vergelijken kan een keuze worden gemaakt tussen twee of
meer (groepen) opdrachten;
d. onthouden: gegevens en resultaten van berekeningen en dergelijke in het
geheugen opslaan;
e. besturen: opdrachten die aan apparaten of onderdelen van de CVE gegeven
worden voor het uitvoeren van bepaalde taken.
Een computer (centrale eenheid – CE) is opgebouwd uit de volgende componenten:
1. de centrale verwerkingseenheid (CVE) of Central Processing Unit (CPU);
In de CVE worden met zeer grote snelheid de elementaire opdrachten uitgevoerd, bijvoorbeeld
500.000 optellingen per seconde.
2. en het interne geheugen (ook wel centraal geheugen of werkgeheugen genoemd);
Het doel van het interne geheugen is:
o tijdelijke opslag van gegevens, gegevens die verwerkt moeten worden, tussenresultaten
en eindresultaten;
o tijdelijke opslag van opdrachten, ook wel instructies genoemd, oftewel het programma
dat de computer moet uitvoeren en waarbij de hierboven genoemde gegevens
betrokken zijn.
Copyright © Michel van Putten samenvatting iEXA Infrastructure Pagina | 5
