Samenvatting LWEO lesbrief Verdienen & Uitgeven

SAMENVATTING VERDIENEN & UITGEVEN




HOOFDSTUK 1| TOEGEVOEGDE WAARDE


Wat je moet kennen en kunnen Belangrijke
opdrachten
ter herhaling
 Je kunt de toegevoegde waarde berekenen via de opbrengstenkant en via de 1.2, 1.4, 1.5,
kostenkant van het productieproces; 1.6, 1.7, 1.8,
 Je kunt de relatie beschrijven tussen het bruto binnenlands product en de 1.15, 1.16 &
toegevoegde waarde; 1.19
 Je kunt uitleggen waarom het nationaal inkomen gelijk is aan het bruto
binnenlands product;
 Je kunt koopkrachtverandering berekenen;
 Je kunt toelichten waarom de omvang van het bruto binnenlands product
een beperkte maatstaf is voor het meten van de welvaart;
 Je kunt alternatieven geven en toelichten voor het meten van de welvaart.




TOEGEVOEGDE WAARDE
In de economie wordt produceren gezien als het toevoegen van waarde aan
ingekochte goederen en diensten. Bedrijven kopen grondstoffen en diensten
(transport, verzekering, accountant, e.d.) in en leveren eindproducten aan
afnemers. De verkoopopbrengst (= omzet) zal hoger zijn dan de inkopen. Het
verschil noemen we de toegevoegde waarde.

Deze toegevoegde waarde is afkomstig vanuit de productiefactoren: kapitaal,
arbeid, natuur en ondernemerschap (KANO). Voor iedere productiefactor is
er ook een beloning: loon voor werknemers, pacht voor het gebruik van grond,
huur voor het gebruik van gebouwen, rente voor het gebruik van (geleend)
kapitaal en de rest is winst voor de eigenaren van het bedrijf.




Hieruit blijkt dat de toegevoegde waarde precies gelijk is aan de inkomens die in
het bedrijf worden verdiend. Deze inkomens worden daarom ook de primaire
inkomens genoemd.

, SAMENVATTING VERDIENEN & UITGEVEN


Dus:

 Toegevoegde waarde = productiewaarde = omzet –
inkoopwaarde grond- en hulpstoffen
 Toegevoegde waarde = optelsom alle inkomens = loon + rente +
huur + pacht + winst

WELVAART METEN
Omdat de toegevoegde waarde (productie) gelijk is aan de waarde van de
inkomens, geldt ook: bruto binnenlands product = bruto binnenlands
inkomen.

Nominaal inkomen is het inkomen gemeten in geld. Het reëel inkomen is
het inkomen gemeten in goederen.
verandering reëel inkomen = verandering nominaal inkomen –
inflatie.

Welvaart geeft aan in welke mate mensen in hun behoeften kunnen voorzien. De
welvaart wordt gemeten door te kijken naar het inkomen (= productie). De
welvaart van een land meet je dan door te kijken naar het reëel bruto binnenlands
product per inwoner. Deze maatstaf houdt rekening met verschillen in het aantal
inwoners (per inwoner) en verschillen in prijsniveau tussen landen (reëel).

Nadelen meten welvaart via reëel bbp per inwoner:

1. Houdt geen rekening met de inkomensverdeling.
2. Niet geregistreerde productie (onbetaald huishoudelijk werk,
vrijwilligerswerk) wordt niet meegeteld. Men spreekt ook wel van
informele economie of informele circuit.
3. Zwart werk wordt niet gemeten en telt dus niet, hoewel zwart werk wel
productie is.
4. Niet alle productie is welvaartsverhogend. Denk bijvoorbeeld aan het
omkappen van grote stukken oerwoud.
5. Externe effecten (onbedoelde bijkomende effecten van de productie en
consumptie) worden niet meegeteld.
6. Er wordt geen rekening gehouden met de uitputting van natuurlijke
hulpbronnen waardoor de welvaart op lange termijn wordt aangetast.

Andere manieren van het meten van welvaart

- Groen bbp. De gevolgen van productie voor het milieu worden meegewogen in
het bbp-cijfer.

- Human Development Index (HDI). Behalve naar het bbp wordt ook naar
het scholingsniveau en de gezondheid van de bevolking gekeken.

- Index voor geluk. De World Happiness Index wordt door de VN opgesteld en
geeft een ranking van landen op basis van de mate van geluk, ervaren door de
bevolking van dat land.