hoorcolleges orthopedagogiek van het vak onderwijs

Hoorcolleges jaar 2 blok 2
Hoorcollege 1
Regulatieve cyclus – probleemstelling van Strein:
- Wetenschappelijk grondmodel voor
professioneel handelen.
- Rol van de HBO-pedagoog
o Informeren en meedenken
 Probleemstelling
 Diagnose
 Plan
o Ondersteunen/hulpverlenen
 Ingreep
 Evaluatie
Doordat de pedagoog veel informatie heeft verweven voordat er een verwijzing is gemaakt naar de
orthopedagoog, wordt de pedagoog gevraagd om informatie te delen met de orthopedagoog.
Ortho = gedrag
Verschillende fases
1. Probleemstelling
a. Doel:
i. Oriënteren op hulpvraag (wie, wat en waarom)
ii. Verzamelen van informatie
b. Resultaat: hulpvraag is aangescherpt
c. Verschillende hulpvragen:
i. Onderkennend (is er sprake van..?) (zegt iets over een aanwezigheid van
problematiek of een label)
ii. Verklarend (hoe komt het dat..? wat versterkt?)
iii. Indicerend (wat is er nodig?)
d. Eerste reflexieve pauze
i. Opstellen hypotheses
1. Hypothese = bewering over aard/ernst problematiek, beïnvloedende
factoren en gevolgen hiervan
ii. Vanuit verschillende invalshoeken (=differentiaal diagnostiek -> verschillende
hypotheses opstellen)
1. hulpmiddel: Dordts Strategisch Model zie brightspace
iii. Resultaat: werkhypothese (verhalend)
1. Inschatting van de aard en ernst van de problemen (van het kind),
mogelijke oorzaken en factoren die de problemen in stand houden.
2. Hypotheses die je het aannemelijkst vindt ga je verwerven met
elkaar tot een kort verhaal.
Conclusie deel 1
- Je benoemd de fases van de regulatieve cyclus van Van Strien
- Je legt uit wat orthopedagogen doen tijden de fase van de probleemstelling
- Je beschrijft verschillende hypotheses om uiteindelijk tot een werkhypothese van een
probleemsituatie te komen.

2. Diagnose

, a. Orthopedagoog toets de werkhypothese doormiddel van onderzoek
b. Resultaat -> je komt tot een integratief diagnostisch beeld (diagnose)
i. Beschrijving van wat is er aan de hand en wat is er nodig
c. Classificatiesysteem:
i. Methodiek om symptomen te rangschikken naar categorieën -> DSM-5
d. Classificatie = naam stoornis -> label
e. Diagnose = beschrijvend beeld
f. Onderzoek -> (werk)hypothese bepaalt onderzoeksmiddelen
g. Tweede reflexieve pauze
i. Doel – middelrelatie?
ii. Motivatie, wat willen ouders/kind, etc.

Differentiaal diagnostiek -> tijdens onderzoek wordt er gekeken naar alle mogelijke hypotheses
Vragen van werkcollege 3 -> vraag 3 A antwoord, vraag 4 C, vraag 5 C,

Hoorcollege 2

Deel 1: (Diagnose 2e reflexieve pauze en) Plan
 Je legt uit wat (ortho)pedagogen doen tijdens de fase van het plan in de regulatieve cyclus.
 Je beschrijft het belang van samen met betrokkenen doelen formuleren binnen complexe
opvoedingssituaties.

Diagnose Romeo
Romeo laat vanaf de peutertijd driftbuien en agressie zien richting andere kinderen en materialen.
Omdat er verschillende familieleden zijn bij wie ADHD is vastgesteld, is mogelijk dat dit bij Romeo
ook het geval kan zijn (waardoor hij moeite heeft zijn woede-impulsen te beheersen). Echter, op dit
moment is dit niet met zekerheid vast te stellen, omdat er sprake is van een onrustige thuissituatie.
Ouders zijn gescheiden en de communicatie verloopt zeer moeizaam. Romeo is gevoelig voor deze
negatieve sfeer en reageert dit af middels boosheid en agressie. Dit gedrag wordt versterkt door de
frustratie die Romeo voelt t.o.v. zijn schoolprestaties (hij wil graag piloot worden, daar is havo voor
nodig, maar hij presteert momenteel niet op dat niveau).
Het is daarom belangrijk om allereerst te werken aan het structureren en kalmeren van de
thuissituatie en te bekijken welk effect dit heeft. Vervolgens kan bepaald worden of gericht
onderzoek naar ADHD alsnog nodig/wenselijk is.


Diagnose - Tweede reflexieve pauze
 Doel – middelrelaties?
 Motivatie, wat willen ouders/kind,
etc

Uit de diagnose van Romeo:
“Het is daarom belangrijk om allereerst te
werken aan het structureren en kalmeren van
de thuissituatie en te bekijken welk effect dit
heeft. Vervolgens kan bepaald worden of
gericht onderzoek naar ADHD alsnog
nodig/wenselijk is.”
 Bij de diagnose vind je de eerste
aanknopingspunten van het plan

, Plan van aanpak (IJzendoorn & de ruyter)
Samen met de ouders maak je dit
 Onderzoeksgegevens
- Eerste wat je in het plan zet
- De beschrijvende diagnose (mooie samenvatting van wat er tot nu toe gebeurt is)
- Samen met gegevens van client
 Einddoelen (kort en lang)
- Korte- en lange termijndoelen
- Belangrijk: behalen van korte termijn doelen uiteindelijk leidt zorgt ervoor dat je
uiteindelijk de lange termijndoelen behaald
 Methoden  hoe?
- Inzetten wat er moet gebeuren
- Bv. eerst oriënterend gesprek voeren met ouders, interventies
- Combinatie van verschillende interventies/ methoden die samen het plan vormen met
de doelen
 Fasering en planning
- Goed weten wat gaan we wanneer doen, wanneer meot iets bereikt zijn, wat is
realistisch?
- In hulpverlening geduld belangrijk: maak de stappen niet te groot en neem genoeg tijd
 Rol en functie hulpverleners
- Wie komen er in (bv. gezinscoach, mediator, orthopedagoog)
 Melden overleg
- Wanneer je afsrpaken maakt (bv. wanneer gaan wanneer samen zitten?)
 Betrokkenheid overige gezinsleden
- Hoe betrekken we de andere gezinsleden (bv. hoe ondersteun je het zusje)
- Bespreekt het vooral met de mensen tegenover je, maar zet het ook kort in het plan