Privaatrecht 2
Goederenrecht algemeen Eigendom, bezit en houderschap
Inleiding, goederen en overdracht (verkrijging en verlies van goederen) Wat is eigendom, bezit en
houderschap en kunnen onderscheiden.
Vermogensrecht is recht op vermogen Boek 3 BW
Vermogen = bezit en schuld
Goederen recht: gesloten/dwingend recht/absoluut recht Boek 3 en 5 BW
Verbintenissenrecht: open/relatief recht Boek 6 en 7 BW
Dwingend recht = iedereen moet zich er aan houden.
Absoluut recht = tegenover iedereen; VB eigendom.
Relatief recht = relatie: verbintenis met iemand waarmee je relatie hebt; VB verhuurder – huurder.
Gesloten systeem = alleen wat in wet staat, invulling zelf bepalen; van alles afspreken maar moet wel
in wet staan.
Open systeem = alles afspreken met wie je maar wil als het maar niet in strijd is met wet.
Goederen zijn zaken en vermogensrechten
Zaken = art 3:2 BW Voor menselijke beheersing vatbare stoffen; (on)roerend
Vermogensrechten = art 3:6 BW Kun je niet vastpakken; aandelen, digitale geldstromen/auteursrechten
Absoluut (basis) Tov iedereen VB aandelen/hypotheekrecht
VB eigendomsrecht
Relatief (overdracht)
VB uit wet/(bijzondere) ovk
Volledig recht: eigendomsrecht -> je mag er veel mee doen
Beperkt recht: hypotheekrecht/pandrecht/vruchtgebruik/erfdienstbaarheid/erfpacht/opstalrecht ->
woning minder waard en beperkt je rechten
Register goederen = goederen inschrijven in Kadaster bij (eigendoms)overdracht;
OZ/apprecht/hyporecht/schepen en vliegtuigen. Egedomsoverdracht verplicht -> kostbare
zaken/zienbaar voor anderen/geeft zekerheid icm schulden.
Afh recht: art 3:7 BW -> recht verbonden met ander recht. VB hypotheekrecht: onderpand voor finan.
Beperkt recht: art 3:8 BW -> recht afgeleid uit meer omvattend recht. VB hypotheekrecht beperkt
mogelijkh.
Eigendom: Art 5:1 BW
Meest omvattend recht van persoon op een zaak.
Volledig recht: andere rechten ervan afleiden (moederrecht)
Absoluut recht: tov iedereen
Fiets gestolen? Dief is houder en bezitter maar jij blijft eigenaar.
Eigendomsrecht: goederenrecht (art 5:1 lid 2 BW)/eigenaar van vruchten (art 5:1 lid 3 BW)/
beschikkingsrecht (art 3:81.3:83 BW) (curatele art 3:83 BW en minderjarige art 1:233 BW)
Bevoegdheden eigenaar:
Gebruiken en genot: gebruiken/verbruiken/veranderen
Beschikkingsbevoegdheid: vervreemden/bezwaren
Bezit = houden voor zichzelf
Eigenaar = bezitten te goede trouw
Dief = Bezitter te kwade trouw
Houderschap = houden voor ander (huurder/lener)
,Art 3:107-3:125 BW
Bezit = zaak onder je houden alsof je eigenaar bent
Houder = goed onderjou houden maar niet zeggen dat je eigenaar bent.
Inbreuk op eigendomsrecht
- Rechten van anderen: vruchtgebruik, pand- en hypotheekrecht, beperkt zakelijke rechten boek 5 BW
- Wettelijke voorschriften: VB bestemmingsplan, onteigening
- Regels van ongeschreven recht: hinder en misbruik (doel/onevenredigh)
Beperking eigendomsrecht
- Wetten: GW/BW/etc
- Aan ander verleend recht: beperkte rechten/persoonlijke rechten
- Jurisprudentie = ongeschreven recht
Handhaving bij inbreuk eigendomsrecht
Onrechtmatige daad: art 6:162 BW; schadevergoeding/ontruiming/afbreken/uit huis zetten
Revindicatie = terugvorderen: art 5:2 BW
Eigendomsverklaring – art 3:80 ev BW
- Verkrijgen onder algemene titel (rechten en plichten)
Erfopvolging
Boedelmeningen (= samen gaan schulden en bezittingen)
- Verkrijging onder bijzondere titel (rechten)
Overdracht (art 3:89 BW)
Vereisten: beschikkingsbevoegdheid/geldige titel/levering (nota akte/inschr openb register)
Voldoende bepaaldheid beschreven
Verjaring (art 3:99 BW)
Acquisiteive = verkrijgen Te goeder trouw
Extinctieve = bevrijdend Niet te goeder trouw
- Bijzondere wijzen eigendomsverkrijging
Natrekking (art 5:3 en 5:14 BW)
Bij wet: opstalrecht (5:101)/mandeligheid scheidingsmuur (5:62 1)/netten, kabels en
leidingen (5:20 2)/horizontale natrekking (5:20 e)
RZ: 5:2/3:3/5:14
OZ: 5:3-5:20
Verticale natrekking: duurzaam verbonden/verkeersopvatting (bestemmingscriterium)
Immaterieel = onderdeel van zaak volgens verkeersopvatting
Materiaal = niet zonder beschadiging van hoofdzaak los
Horizontale natrekking: grond aanwezige opstal feitelijk en constructie deel van OZ van ander.
Mogelijkh: afbraak vorderen/ingebrekestelling, schadeloosstelling/vestiging beperkt
zakelijk recht
Vermenging (art. 5:15 BW) = vereniging van stoffen of andere zaken. Onderling niet individualiseerbaar.
Verenigen tot 1 zaak.
Zaaksvorming (art. 5:16 BW) = Roerende zaken vormen 1 geheel (VB onderdelen fiets)
Toe-eigening (occupatie) (art. 5:4 BW) = inbezitneming
Niemand toebehorende roerende zaak in bezit nemen > eigendom.
Res-nullius: zaak die aan niemand toebehoord; nooit onroerenze zaak.
Terra nullius: OZ geen eignaar is van de staat – art 5:24 BW.
Vinderschap (art. 5:5 BW) = onbeheerde zaak onderzich nemen. Vinder teruggeven/aangifte doen van
vondst bij ambtenaar.
Schatvinding (art. 5:13 BW) = schat is zaak die waarde heeft maar zolang verborgen waardoor eigenaar
niet traceerbaar is. Schat gevonden > aangifte doen > eigenaar en vinder gelijke delen eigenaar van
schat.
, Eigendomsverkrijging door algemene titel, bijzondere titel of bijzondere wijze.
Eigedomsrecht = moederrecht: je mag bijna alles doen en laten van goed waarvan je eigenaar bent.
Delen bevoegdheid overdragen aan ander -> bepaalde rechten geven (dochterrechten = beperkt recht)
VB beperkte rechten: recht van hypotheek, erfdienstbaarheid
Beperkte rechten zijn goederen rechtelijke rechten -> zaakgevolg.
Ouderschap
Bloedverwacht: door geboorte, afstamming voorvader, erkenning, gerechtelijke vaststelling
vaderschap, adoptie.
Aanverwantschap: relatie tussen perosnen en bloedverwanten van echtgenoot/geregi partner
Vaststelling graad bloed-/aanverwachtschap belangrijk bij erfecht, aanvragen curatele, bewind en
mentorschap, bepalen voor aanmerking buitengewoon verlof/fiscale redenen.
Graden bloedverwantschap:
- Opgaande lijn: ouders, grootouders, overgrootouders
- Neergaande lijn: afstammelingen bloedverwanten
- Zijlijn: broers, zussen, ooms, tantes, neven, nichten
Geslachtsnaam: art 1:5 BW
Voornamen: art 1:4 BW
Naam is identificatiemiddel pers/fam en weerspiegeld vanden verleden en toekomst
Ontkenning van vaderschap na overlijden echtgenoot:
- Moeder opnieuw gehuwd bij geboote kind? > keuze mogelijkh
- Geen keus? > naam van (overleden) vader.
Keus niet ongedaan maken, kind meerderjarig/ > verzoek indienen tot geslachtsnaam wijziging.
Je behoudt eigen naam maar bent bevoegd naar partner te nemen: ipv/voor/achter eigen
geslachtsnaam.
Goederenrecht algemeen Eigendom, bezit en houderschap
Inleiding, goederen en overdracht (verkrijging en verlies van goederen) Wat is eigendom, bezit en
houderschap en kunnen onderscheiden.
Vermogensrecht is recht op vermogen Boek 3 BW
Vermogen = bezit en schuld
Goederen recht: gesloten/dwingend recht/absoluut recht Boek 3 en 5 BW
Verbintenissenrecht: open/relatief recht Boek 6 en 7 BW
Dwingend recht = iedereen moet zich er aan houden.
Absoluut recht = tegenover iedereen; VB eigendom.
Relatief recht = relatie: verbintenis met iemand waarmee je relatie hebt; VB verhuurder – huurder.
Gesloten systeem = alleen wat in wet staat, invulling zelf bepalen; van alles afspreken maar moet wel
in wet staan.
Open systeem = alles afspreken met wie je maar wil als het maar niet in strijd is met wet.
Goederen zijn zaken en vermogensrechten
Zaken = art 3:2 BW Voor menselijke beheersing vatbare stoffen; (on)roerend
Vermogensrechten = art 3:6 BW Kun je niet vastpakken; aandelen, digitale geldstromen/auteursrechten
Absoluut (basis) Tov iedereen VB aandelen/hypotheekrecht
VB eigendomsrecht
Relatief (overdracht)
VB uit wet/(bijzondere) ovk
Volledig recht: eigendomsrecht -> je mag er veel mee doen
Beperkt recht: hypotheekrecht/pandrecht/vruchtgebruik/erfdienstbaarheid/erfpacht/opstalrecht ->
woning minder waard en beperkt je rechten
Register goederen = goederen inschrijven in Kadaster bij (eigendoms)overdracht;
OZ/apprecht/hyporecht/schepen en vliegtuigen. Egedomsoverdracht verplicht -> kostbare
zaken/zienbaar voor anderen/geeft zekerheid icm schulden.
Afh recht: art 3:7 BW -> recht verbonden met ander recht. VB hypotheekrecht: onderpand voor finan.
Beperkt recht: art 3:8 BW -> recht afgeleid uit meer omvattend recht. VB hypotheekrecht beperkt
mogelijkh.
Eigendom: Art 5:1 BW
Meest omvattend recht van persoon op een zaak.
Volledig recht: andere rechten ervan afleiden (moederrecht)
Absoluut recht: tov iedereen
Fiets gestolen? Dief is houder en bezitter maar jij blijft eigenaar.
Eigendomsrecht: goederenrecht (art 5:1 lid 2 BW)/eigenaar van vruchten (art 5:1 lid 3 BW)/
beschikkingsrecht (art 3:81.3:83 BW) (curatele art 3:83 BW en minderjarige art 1:233 BW)
Bevoegdheden eigenaar:
Gebruiken en genot: gebruiken/verbruiken/veranderen
Beschikkingsbevoegdheid: vervreemden/bezwaren
Bezit = houden voor zichzelf
Eigenaar = bezitten te goede trouw
Dief = Bezitter te kwade trouw
Houderschap = houden voor ander (huurder/lener)
,Art 3:107-3:125 BW
Bezit = zaak onder je houden alsof je eigenaar bent
Houder = goed onderjou houden maar niet zeggen dat je eigenaar bent.
Inbreuk op eigendomsrecht
- Rechten van anderen: vruchtgebruik, pand- en hypotheekrecht, beperkt zakelijke rechten boek 5 BW
- Wettelijke voorschriften: VB bestemmingsplan, onteigening
- Regels van ongeschreven recht: hinder en misbruik (doel/onevenredigh)
Beperking eigendomsrecht
- Wetten: GW/BW/etc
- Aan ander verleend recht: beperkte rechten/persoonlijke rechten
- Jurisprudentie = ongeschreven recht
Handhaving bij inbreuk eigendomsrecht
Onrechtmatige daad: art 6:162 BW; schadevergoeding/ontruiming/afbreken/uit huis zetten
Revindicatie = terugvorderen: art 5:2 BW
Eigendomsverklaring – art 3:80 ev BW
- Verkrijgen onder algemene titel (rechten en plichten)
Erfopvolging
Boedelmeningen (= samen gaan schulden en bezittingen)
- Verkrijging onder bijzondere titel (rechten)
Overdracht (art 3:89 BW)
Vereisten: beschikkingsbevoegdheid/geldige titel/levering (nota akte/inschr openb register)
Voldoende bepaaldheid beschreven
Verjaring (art 3:99 BW)
Acquisiteive = verkrijgen Te goeder trouw
Extinctieve = bevrijdend Niet te goeder trouw
- Bijzondere wijzen eigendomsverkrijging
Natrekking (art 5:3 en 5:14 BW)
Bij wet: opstalrecht (5:101)/mandeligheid scheidingsmuur (5:62 1)/netten, kabels en
leidingen (5:20 2)/horizontale natrekking (5:20 e)
RZ: 5:2/3:3/5:14
OZ: 5:3-5:20
Verticale natrekking: duurzaam verbonden/verkeersopvatting (bestemmingscriterium)
Immaterieel = onderdeel van zaak volgens verkeersopvatting
Materiaal = niet zonder beschadiging van hoofdzaak los
Horizontale natrekking: grond aanwezige opstal feitelijk en constructie deel van OZ van ander.
Mogelijkh: afbraak vorderen/ingebrekestelling, schadeloosstelling/vestiging beperkt
zakelijk recht
Vermenging (art. 5:15 BW) = vereniging van stoffen of andere zaken. Onderling niet individualiseerbaar.
Verenigen tot 1 zaak.
Zaaksvorming (art. 5:16 BW) = Roerende zaken vormen 1 geheel (VB onderdelen fiets)
Toe-eigening (occupatie) (art. 5:4 BW) = inbezitneming
Niemand toebehorende roerende zaak in bezit nemen > eigendom.
Res-nullius: zaak die aan niemand toebehoord; nooit onroerenze zaak.
Terra nullius: OZ geen eignaar is van de staat – art 5:24 BW.
Vinderschap (art. 5:5 BW) = onbeheerde zaak onderzich nemen. Vinder teruggeven/aangifte doen van
vondst bij ambtenaar.
Schatvinding (art. 5:13 BW) = schat is zaak die waarde heeft maar zolang verborgen waardoor eigenaar
niet traceerbaar is. Schat gevonden > aangifte doen > eigenaar en vinder gelijke delen eigenaar van
schat.
, Eigendomsverkrijging door algemene titel, bijzondere titel of bijzondere wijze.
Eigedomsrecht = moederrecht: je mag bijna alles doen en laten van goed waarvan je eigenaar bent.
Delen bevoegdheid overdragen aan ander -> bepaalde rechten geven (dochterrechten = beperkt recht)
VB beperkte rechten: recht van hypotheek, erfdienstbaarheid
Beperkte rechten zijn goederen rechtelijke rechten -> zaakgevolg.
Ouderschap
Bloedverwacht: door geboorte, afstamming voorvader, erkenning, gerechtelijke vaststelling
vaderschap, adoptie.
Aanverwantschap: relatie tussen perosnen en bloedverwanten van echtgenoot/geregi partner
Vaststelling graad bloed-/aanverwachtschap belangrijk bij erfecht, aanvragen curatele, bewind en
mentorschap, bepalen voor aanmerking buitengewoon verlof/fiscale redenen.
Graden bloedverwantschap:
- Opgaande lijn: ouders, grootouders, overgrootouders
- Neergaande lijn: afstammelingen bloedverwanten
- Zijlijn: broers, zussen, ooms, tantes, neven, nichten
Geslachtsnaam: art 1:5 BW
Voornamen: art 1:4 BW
Naam is identificatiemiddel pers/fam en weerspiegeld vanden verleden en toekomst
Ontkenning van vaderschap na overlijden echtgenoot:
- Moeder opnieuw gehuwd bij geboote kind? > keuze mogelijkh
- Geen keus? > naam van (overleden) vader.
Keus niet ongedaan maken, kind meerderjarig/ > verzoek indienen tot geslachtsnaam wijziging.
Je behoudt eigen naam maar bent bevoegd naar partner te nemen: ipv/voor/achter eigen
geslachtsnaam.
