Nederlands samenvatting woordenschat
1 woordraadstrategieën
Woordraadstrategieën
De betekenis van een moeilijk woord in een tekst kun je soms vinden door
woordraadstrategieën te gebruiken. Je kijkt dan goed naar de context (het
tekstdeel rond het moeilijk woord). In de tekst staat misschien:
Een synoniem: een ander woord voor
Een tegenstelling: omgekeerde betekenis van een woord
Een voorbeeld: exemplaar dat iets duidelijk maakt
Een omschrijving of definitie: waarmee je vertelt hoe of wat iets is
Een afbeelding: plaatje van iets of iemand
Ook woorddelen kunnen je op het goede spoort zetten:
- Het moeilijke woord bevat een bekend woorddeel
- Het moeilijke woord is te herleiden tot een woord uit een andere taal
Woord Betekenis
Flexibel Niet vastliggend - tegenstelling
Domineerden overheersten
Comfortabel Aangenaam - heel prettig
Kampt met Heeft veel last van
Particulier Wat niet van de overheid is
Branche Bedrijfstak
Vitaliteit Levenskracht
Schaarste Wat er nauwelijks is
Gebrekkig Met gebreken – niet goed
Cynisch Spottende – sarcastische
Gestoeld op Gebaseerd op
Poortwachter Iemand die beslist of je wel of niet wordt
toegestaan
Vermaarde Beroemde
Duet Tweezang – samenzang van 2
personen
Duiden op Wijzen op – een uiting zijn van
Treurnis Droefheid
Decennia Tientallen jaren
Absurde Knotsgekke – heel vreemde
Persiflage Grappige imitatie
Gemeenplaatsen Clichés
Geavanceerde Wat al ver vooruit is
Voorbehouden aan Uitsluitend voor
Ornithologen Vogeldeskundigen
Leken Niet-deskundigen
Academici Wetenschappers
Harmonieus Goed samenklinkend
Behagen Een plezier doen
Gemeen heeft Overeenstemt – gezamenlijk kenmerkt
, Rivalen Concurrenten
Locaties Plekken
Ondoordringbare Beslist niet toegankelijke
Detecteren Door onderzoek opsporen
Geanalyseerd Grondig onderzocht
Coöperatie Samenwerking
Coördinatie Het op elkaar afstemmen
Typeert Geeft het bijzondere van iets aan
Agressie Geweld – strijdlust
Jegens Tegen(over)
Offensief Aanval – het aangaan van een strijd
Confrontatie Strijd – botsing
Auditieve Wat geluid of het gehoor betreft
Constateert Neemt waar – stelt vast
2 Griekse en Latijnse woorden, woorddelen en uitdrukkingen
Schema 1 – Griekse en Latijnse woorden en woorddelen:
Woord(deel) Betekent/ te maken met voorbeeld
alter ander Alter ego
(-)antro(o)p Mens Antropologie
-arch(ie) Heerser, heersen, regering Monarch(ie)
Audi(o)- Geluid Audioloog
Bio- Leven Biomassa
Chrono-/-chroon Tijd chronometer
-cratie Heerschappij, staatsvorm bureaucratie
Demo- Volk Democratie
Didact Leren Didactiek
-fiel Vriend van, beminnend Cinefiel
-fobie Angst voor Spinnenfobie
Fysio- Lichaam Fysiologie
-gamie Huwelijk Monogamie
-geen Soort, aard, afstammen Heterogeen
Geo- Aarde Geoloog
-grafie/-graaf Beschrijving/beschrijver Geografie, geograaf
-gram Letter, geschrift Cryptogram
Hetero- Ander, ongelijk, wisselend Heterogeen
Homo- Eender, hetzelfde, gelijk Homogeen
-logie/-loog Leer, Psycholoog
wetenschap/wetenschappe
r
Macro- Groot, lang Macro-economie
-manie/-maan Waanzin, geestdrift Kleptomaan
Mega-, megalo- Groot Megastal
Micro- Klein Micro-organisme
Neo-, novum Nieuw Neofascist, noviteit
-oniem Naam Synoniem
Ortho- Recht Orthodontie
-pathie/ptho(s) Pijn, lijden, gevoel Apathie
1 woordraadstrategieën
Woordraadstrategieën
De betekenis van een moeilijk woord in een tekst kun je soms vinden door
woordraadstrategieën te gebruiken. Je kijkt dan goed naar de context (het
tekstdeel rond het moeilijk woord). In de tekst staat misschien:
Een synoniem: een ander woord voor
Een tegenstelling: omgekeerde betekenis van een woord
Een voorbeeld: exemplaar dat iets duidelijk maakt
Een omschrijving of definitie: waarmee je vertelt hoe of wat iets is
Een afbeelding: plaatje van iets of iemand
Ook woorddelen kunnen je op het goede spoort zetten:
- Het moeilijke woord bevat een bekend woorddeel
- Het moeilijke woord is te herleiden tot een woord uit een andere taal
Woord Betekenis
Flexibel Niet vastliggend - tegenstelling
Domineerden overheersten
Comfortabel Aangenaam - heel prettig
Kampt met Heeft veel last van
Particulier Wat niet van de overheid is
Branche Bedrijfstak
Vitaliteit Levenskracht
Schaarste Wat er nauwelijks is
Gebrekkig Met gebreken – niet goed
Cynisch Spottende – sarcastische
Gestoeld op Gebaseerd op
Poortwachter Iemand die beslist of je wel of niet wordt
toegestaan
Vermaarde Beroemde
Duet Tweezang – samenzang van 2
personen
Duiden op Wijzen op – een uiting zijn van
Treurnis Droefheid
Decennia Tientallen jaren
Absurde Knotsgekke – heel vreemde
Persiflage Grappige imitatie
Gemeenplaatsen Clichés
Geavanceerde Wat al ver vooruit is
Voorbehouden aan Uitsluitend voor
Ornithologen Vogeldeskundigen
Leken Niet-deskundigen
Academici Wetenschappers
Harmonieus Goed samenklinkend
Behagen Een plezier doen
Gemeen heeft Overeenstemt – gezamenlijk kenmerkt
, Rivalen Concurrenten
Locaties Plekken
Ondoordringbare Beslist niet toegankelijke
Detecteren Door onderzoek opsporen
Geanalyseerd Grondig onderzocht
Coöperatie Samenwerking
Coördinatie Het op elkaar afstemmen
Typeert Geeft het bijzondere van iets aan
Agressie Geweld – strijdlust
Jegens Tegen(over)
Offensief Aanval – het aangaan van een strijd
Confrontatie Strijd – botsing
Auditieve Wat geluid of het gehoor betreft
Constateert Neemt waar – stelt vast
2 Griekse en Latijnse woorden, woorddelen en uitdrukkingen
Schema 1 – Griekse en Latijnse woorden en woorddelen:
Woord(deel) Betekent/ te maken met voorbeeld
alter ander Alter ego
(-)antro(o)p Mens Antropologie
-arch(ie) Heerser, heersen, regering Monarch(ie)
Audi(o)- Geluid Audioloog
Bio- Leven Biomassa
Chrono-/-chroon Tijd chronometer
-cratie Heerschappij, staatsvorm bureaucratie
Demo- Volk Democratie
Didact Leren Didactiek
-fiel Vriend van, beminnend Cinefiel
-fobie Angst voor Spinnenfobie
Fysio- Lichaam Fysiologie
-gamie Huwelijk Monogamie
-geen Soort, aard, afstammen Heterogeen
Geo- Aarde Geoloog
-grafie/-graaf Beschrijving/beschrijver Geografie, geograaf
-gram Letter, geschrift Cryptogram
Hetero- Ander, ongelijk, wisselend Heterogeen
Homo- Eender, hetzelfde, gelijk Homogeen
-logie/-loog Leer, Psycholoog
wetenschap/wetenschappe
r
Macro- Groot, lang Macro-economie
-manie/-maan Waanzin, geestdrift Kleptomaan
Mega-, megalo- Groot Megastal
Micro- Klein Micro-organisme
Neo-, novum Nieuw Neofascist, noviteit
-oniem Naam Synoniem
Ortho- Recht Orthodontie
-pathie/ptho(s) Pijn, lijden, gevoel Apathie
