Adviseren als tweede beroep – Hannah Nathans
H1 Inleiding.........................................................................................................................................................2
H2 Factoren in de adviseur zelf...........................................................................................................................2
H3 Omgaan met de geadviseerden....................................................................................................................4
H4 Inhoud van het advies...................................................................................................................................7
H5 Organisate en omgeving.............................................................................................................................10
H6 Advies strategieën.......................................................................................................................................12
H7 De Adviseur als professional.......................................................................................................................14
,H1 Inleiding
Adviseren Iedere activiteit die bijdraagt aan het bereiken van het resultaat als adviseur
Adviseurs Staffunctionarissen, beleidsmedewerkers, specialisten
Beslisser Wanneer een formele opdrachtgever zijn handtekening zet, maar niet feitelijk in het spel is
Projectleider Iedereen die vanuit een niet-hiërarchische positie invloed uitoefen in een organisatie
s
Klanten Degene op wie het advies betrekking heeft
Professionele medewerkers hebben twee beroepen:
1. Het vak dat ze geleerd hebben
2. Het vak van interne adviseur
Het adviesmodel: in ieder adviestraject heeft de adviseur te maken met,
Zichzelf, de adviseur
Met de geadviseerde
Met het vakinhoudelijke onderwerp waarop het advies betrekking heeft
Met de organisatie
Met haar omgeving
Al deze aspecten hebben invloed op de manier waarop adviseren het beste kan worden aangepakt
Effectiviteit (E) van de adviesfunctie van drie zaken:
1. De kwaliteit van het advies
2. De acceptatie door betrokkenen
3. De mate waarin het advies en implementatie gemanaged wordt
Vijf vaardigheden die een adviseur moet beheersen:
1. Zelfmanagement
2. Communicatieve vaardigheden
3. Creatieve vaardigheden
4. Organisatorische vaardigheden
5. Strategische vaardigheden
H2 Factoren in de adviseur zelf
Benodigde consultancy skills:
- Persoonlijkheid(stypes)
- Zelfmanagement
- Houding
- Overtuigen
- Projectkennis
- Paradigma’s
Factoren die invloed hebben op het persoonlijkheidstype (vanaf de kern naar buiten):
1. Zelf (niet te veranderen): het stuk van onszelf dat in staat is na te denken over andere niveaus
2. Persoonlijkheid: karaktereigenschappen die iemand tot een uniek persoon maken
3. Overtuigingen: geven richting aan ons handelen
4. Vaardigheden: het niveau van hoe/de instrumenten waarover we beschikken
5. Gedrag: wat doet men precies in een concrete situatie
6. Situatie: gemakkelijk te veranderen
Stappen bij het ontwikkelen van vaardigheden:
1. Onbewust onvaardig: men weet niet dat men iets fout doet
2. Bewust onvaardig: men weet wat men fout doet, maar kan dit nog niet verbeteren
3. Bewust vaardig: alleen als men erbij nadenkt is men in staat de nieuwe vaardigheid toe te passen
4. Onbewust vaardig: er niet bij nadenken en toch de vaardigheid goed toepassen
Invalshoeken werkstijlen (op Jung gebaseerde Myers Brigss Type Indicator)
- Waar wordt bij voorkeur de aandacht op gericht? = extravert, introvert
- Waar haalt men zijn informatie vandaan? = zintuiglijk, intuïtieve
- Hoe worden beslissingen genomen? = denkers, gevoelstypes
- Hoe is de houding t.o.v. de wereld? = planners, waarnemers
,Persoonlijkheid:
Verbeteraars: houden vast aan algemeen erkende Vernieuwers: zoeken naar oplossingen buiten het
theorieën, gedragslijnen en standpunten. Zoeken problemenveld
naar oplossingen binnen een gegeven kader
Systematisch, methodisch, degelijk, discipline Ongedisciplineerd, van de hak op de tak
Aandacht voor details Grote lijnen, details aan anderen overlaten
Conformeren, gaat zelden tegen regels in Weinig aantrekken van regels, bestaande ideeën
Vermijden risico’s Gaat conflicten niet uit de weg
Beproefde probleemoplossingsmethoden Onverwachte invalshoeken
Probleemoplossing door grotere efficiency Probleemoplossing door nieuwe benadering
Zorgt voor stabiliteit, orde, continuïteit Creëert dissonantie, dynamiek, verandering
Relevante, veilige ideeën Veel ideeën: wild, irreëel, onpraktisch
Enneagram persoonlijkheidstypes (negenpuntige ster):
1. Perfectionist: aandacht voor wat verbeterd moet worden, wat moet, duidelijk, zorgvuldig en
verantwoordelijk zijn, wat doet iemand goed.
2. Helper (gever): behoeften van anderen, nodig, attent, aardig gevonden worden
3. Acteur (succesvolle werker): applaus krijgen, scoren, doelen bereiken, gezien worden
4. Romanticus: aandacht wat ontbreekt, verlangen, verbinding, wat hebben anderen dat ik niet heb
5. Waarnemer: aandacht voor verwachtingen van anderen, rationele oplossingen, feiten, analyses
6. Duivelsadvocaat (loyalist): aandacht voor bedreigingen, gevaar, wat verkeerd kan gaan
7. Levensgenieter: aandacht voor wat beperkt en leuk is, interessante, plezierige en positieve ideeën
8. Baas: aandacht voor wie bescherming nodig heeft, waar kracht en macht zit, alles of niets, waarheid,
respect ontvangen
9. Bemiddelaar: aandacht voor strijdige wensen, verzoeken en standpunten, afleiding van eigen
wensen, gezien worden.
Kernkwadranten van Offman
Verschillende niveaus van identiteit van Wilber:
1. Persona-niveau: hier ervaart men slechts een deel van de persoonlijkheid zelf
2. Ego-niveau: onderscheid tussen geest en lichaam
3. Het totale organisme: grens tussen eigen identiteit bij de huid, daarbinnen behoort het zelf alleen.
4. De transpersoonlijke fase: voelt zich steeds meer een eenheid met de buitenwereld, onlosmakelijk
deel van de aarde
5. Eenheidsbewustzijn: onderdeel van universum
Mindset wordt gevormd door de brillen waarmee we naar de werkelijkheid kijken, namelijk:
- Behoeften
- Wensen
- Veronderstellingen
- Overtuigingen
Paradigma = als iemand denkt dat zijn ‘visie’ de enige mogelijke manier is om de wereld te bekijken. Zolang
men zich niet bewust is van een paradigma is het een psychische gevangenis. Een adviseur kan een
paradigma negeren, bekeren, accepteren of respecteren.
, Hoe ga je met paradigma’s van de opdrachtgever om? (Feltman), het vertouwen neemt toe van boven
naar beneden:
1. Mono-paradigmatisch adviseren: adviseur neemt het paradigma van de opdrachtgever over en zoekt
daarbinnen antwoorden op diens vraagstelling
2. Multi-paradigmatisch adviseren: de adviseur stelt de vraagstelling ter discussie en wijst op de andere
interpretaties van de werkelijkheid die tot andere vraagstellingen kunnen leiden.
3. Meta-paradigmatisch adviseren: adviseur richt zich niet op het afkraken van het paradigma, maar
probeert de onderliggende reden te vinden.
De juiste houding voor een adviseur:
- Positieve energie: proactief zijn
- Heldere doelen
- Standvastig in doelen, flexibel in methodes: niet te veel vastbijten in één oplossing
- Eigen verantwoordelijkheid
- Realiteitszin: accepteren van de realiteit, zijn mensen echt zo of zijn de zoals jij denkt dat ze zijn
- Weg van de minste weerstand: maximaal resultaat met minimale inspanning
- Respect
- Integriteit: ga er niet vanuit dat integer handelen vanuit je eigen waarden ook integer wordt bevonden
door de opdrachtgever
- Een vaardige wil: vermogen om het resultaat te bereiken met zo min mogelijk energie
- Een goede wil: zijn je doelen zuiver?
Overtuigen
- Een overtuiging is een van de zaken waarmee wij onze waarneming structureren
- We nemen altijd selectief waar (brillen), dit kan ons op het verkeerde been zetten
H3 Omgaan met de geadviseerden
Bij het vinden van een opdrachtgever zijn er drie mogelijke situaties:
1. De adviseur krijgt een opdracht
2. De adviseur neemt een incidenteel initiatief
Hij kan verbeteringsmogelijkheden op zijn eigen vakterrein signaleren, vervolgens moet de potentiële
opdrachtgever het idee krijgen dat de doelstellingen van de interne adviseur bijdragen aan zijn eigen
doelstellingen.
3. De adviseur verricht continu werkzaamheden die uit zijn taakstelling voortvloeien
Potentiële conflictstof:
1. Rolonduidelijkheden
2. Conflicterende rolverwachting
3. Conflict tussen rolopvatting en rolverwachting
4. Conflict tussen eigen rolopvattingen
Om in de organisatie invloed te kunnen uitoefenen dient de adviseur rekening te houden met / in te spelen op
de opvattingen van anderen, met behoud van eigen opvattingen. De volgende kwesties kunnen dan aan de
orde komen:
1. Ideeën van de interne adviseur over zijn eigen rollen
2. Ideeën van anderen over zijn rol
3. Ideeën van interne adviseur over de rollen van anderen
4. Ideeën van anderen over hun eigen rol
Drie oriëntaties op de adviesafdeling (Verhaaren), welke rolopvattingen kunnen er zijn?
De adviseur is:
- Controlegericht: beheersmatig, opgelegd van hogerhand
- Productgericht: inhoudelijk gericht op goede producten
- Marktgericht: wensen en behoeften van klanten en opdrachtgevers
Bij controle- en productgerichte oriëntatie heeft de adviseur vaak een acceptatieprobleem, men zit niet op zijn
adviezen te wachten. Bij een marktgerichte oriëntatie heeft de adviseur meer problemen met het bewaken van
de kwaliteit van het advies.
Input: de investeringen die in het werk gedaan worden. De input van de interne adviseur zijn de
deskundigheid en vaardigheden waar hij over moet beschikken.
Throughput: manier waarop gewerkt wordt door de adviseur (voorschriften?)
Output: resultaat van het werk van de interne adviseur
H1 Inleiding.........................................................................................................................................................2
H2 Factoren in de adviseur zelf...........................................................................................................................2
H3 Omgaan met de geadviseerden....................................................................................................................4
H4 Inhoud van het advies...................................................................................................................................7
H5 Organisate en omgeving.............................................................................................................................10
H6 Advies strategieën.......................................................................................................................................12
H7 De Adviseur als professional.......................................................................................................................14
,H1 Inleiding
Adviseren Iedere activiteit die bijdraagt aan het bereiken van het resultaat als adviseur
Adviseurs Staffunctionarissen, beleidsmedewerkers, specialisten
Beslisser Wanneer een formele opdrachtgever zijn handtekening zet, maar niet feitelijk in het spel is
Projectleider Iedereen die vanuit een niet-hiërarchische positie invloed uitoefen in een organisatie
s
Klanten Degene op wie het advies betrekking heeft
Professionele medewerkers hebben twee beroepen:
1. Het vak dat ze geleerd hebben
2. Het vak van interne adviseur
Het adviesmodel: in ieder adviestraject heeft de adviseur te maken met,
Zichzelf, de adviseur
Met de geadviseerde
Met het vakinhoudelijke onderwerp waarop het advies betrekking heeft
Met de organisatie
Met haar omgeving
Al deze aspecten hebben invloed op de manier waarop adviseren het beste kan worden aangepakt
Effectiviteit (E) van de adviesfunctie van drie zaken:
1. De kwaliteit van het advies
2. De acceptatie door betrokkenen
3. De mate waarin het advies en implementatie gemanaged wordt
Vijf vaardigheden die een adviseur moet beheersen:
1. Zelfmanagement
2. Communicatieve vaardigheden
3. Creatieve vaardigheden
4. Organisatorische vaardigheden
5. Strategische vaardigheden
H2 Factoren in de adviseur zelf
Benodigde consultancy skills:
- Persoonlijkheid(stypes)
- Zelfmanagement
- Houding
- Overtuigen
- Projectkennis
- Paradigma’s
Factoren die invloed hebben op het persoonlijkheidstype (vanaf de kern naar buiten):
1. Zelf (niet te veranderen): het stuk van onszelf dat in staat is na te denken over andere niveaus
2. Persoonlijkheid: karaktereigenschappen die iemand tot een uniek persoon maken
3. Overtuigingen: geven richting aan ons handelen
4. Vaardigheden: het niveau van hoe/de instrumenten waarover we beschikken
5. Gedrag: wat doet men precies in een concrete situatie
6. Situatie: gemakkelijk te veranderen
Stappen bij het ontwikkelen van vaardigheden:
1. Onbewust onvaardig: men weet niet dat men iets fout doet
2. Bewust onvaardig: men weet wat men fout doet, maar kan dit nog niet verbeteren
3. Bewust vaardig: alleen als men erbij nadenkt is men in staat de nieuwe vaardigheid toe te passen
4. Onbewust vaardig: er niet bij nadenken en toch de vaardigheid goed toepassen
Invalshoeken werkstijlen (op Jung gebaseerde Myers Brigss Type Indicator)
- Waar wordt bij voorkeur de aandacht op gericht? = extravert, introvert
- Waar haalt men zijn informatie vandaan? = zintuiglijk, intuïtieve
- Hoe worden beslissingen genomen? = denkers, gevoelstypes
- Hoe is de houding t.o.v. de wereld? = planners, waarnemers
,Persoonlijkheid:
Verbeteraars: houden vast aan algemeen erkende Vernieuwers: zoeken naar oplossingen buiten het
theorieën, gedragslijnen en standpunten. Zoeken problemenveld
naar oplossingen binnen een gegeven kader
Systematisch, methodisch, degelijk, discipline Ongedisciplineerd, van de hak op de tak
Aandacht voor details Grote lijnen, details aan anderen overlaten
Conformeren, gaat zelden tegen regels in Weinig aantrekken van regels, bestaande ideeën
Vermijden risico’s Gaat conflicten niet uit de weg
Beproefde probleemoplossingsmethoden Onverwachte invalshoeken
Probleemoplossing door grotere efficiency Probleemoplossing door nieuwe benadering
Zorgt voor stabiliteit, orde, continuïteit Creëert dissonantie, dynamiek, verandering
Relevante, veilige ideeën Veel ideeën: wild, irreëel, onpraktisch
Enneagram persoonlijkheidstypes (negenpuntige ster):
1. Perfectionist: aandacht voor wat verbeterd moet worden, wat moet, duidelijk, zorgvuldig en
verantwoordelijk zijn, wat doet iemand goed.
2. Helper (gever): behoeften van anderen, nodig, attent, aardig gevonden worden
3. Acteur (succesvolle werker): applaus krijgen, scoren, doelen bereiken, gezien worden
4. Romanticus: aandacht wat ontbreekt, verlangen, verbinding, wat hebben anderen dat ik niet heb
5. Waarnemer: aandacht voor verwachtingen van anderen, rationele oplossingen, feiten, analyses
6. Duivelsadvocaat (loyalist): aandacht voor bedreigingen, gevaar, wat verkeerd kan gaan
7. Levensgenieter: aandacht voor wat beperkt en leuk is, interessante, plezierige en positieve ideeën
8. Baas: aandacht voor wie bescherming nodig heeft, waar kracht en macht zit, alles of niets, waarheid,
respect ontvangen
9. Bemiddelaar: aandacht voor strijdige wensen, verzoeken en standpunten, afleiding van eigen
wensen, gezien worden.
Kernkwadranten van Offman
Verschillende niveaus van identiteit van Wilber:
1. Persona-niveau: hier ervaart men slechts een deel van de persoonlijkheid zelf
2. Ego-niveau: onderscheid tussen geest en lichaam
3. Het totale organisme: grens tussen eigen identiteit bij de huid, daarbinnen behoort het zelf alleen.
4. De transpersoonlijke fase: voelt zich steeds meer een eenheid met de buitenwereld, onlosmakelijk
deel van de aarde
5. Eenheidsbewustzijn: onderdeel van universum
Mindset wordt gevormd door de brillen waarmee we naar de werkelijkheid kijken, namelijk:
- Behoeften
- Wensen
- Veronderstellingen
- Overtuigingen
Paradigma = als iemand denkt dat zijn ‘visie’ de enige mogelijke manier is om de wereld te bekijken. Zolang
men zich niet bewust is van een paradigma is het een psychische gevangenis. Een adviseur kan een
paradigma negeren, bekeren, accepteren of respecteren.
, Hoe ga je met paradigma’s van de opdrachtgever om? (Feltman), het vertouwen neemt toe van boven
naar beneden:
1. Mono-paradigmatisch adviseren: adviseur neemt het paradigma van de opdrachtgever over en zoekt
daarbinnen antwoorden op diens vraagstelling
2. Multi-paradigmatisch adviseren: de adviseur stelt de vraagstelling ter discussie en wijst op de andere
interpretaties van de werkelijkheid die tot andere vraagstellingen kunnen leiden.
3. Meta-paradigmatisch adviseren: adviseur richt zich niet op het afkraken van het paradigma, maar
probeert de onderliggende reden te vinden.
De juiste houding voor een adviseur:
- Positieve energie: proactief zijn
- Heldere doelen
- Standvastig in doelen, flexibel in methodes: niet te veel vastbijten in één oplossing
- Eigen verantwoordelijkheid
- Realiteitszin: accepteren van de realiteit, zijn mensen echt zo of zijn de zoals jij denkt dat ze zijn
- Weg van de minste weerstand: maximaal resultaat met minimale inspanning
- Respect
- Integriteit: ga er niet vanuit dat integer handelen vanuit je eigen waarden ook integer wordt bevonden
door de opdrachtgever
- Een vaardige wil: vermogen om het resultaat te bereiken met zo min mogelijk energie
- Een goede wil: zijn je doelen zuiver?
Overtuigen
- Een overtuiging is een van de zaken waarmee wij onze waarneming structureren
- We nemen altijd selectief waar (brillen), dit kan ons op het verkeerde been zetten
H3 Omgaan met de geadviseerden
Bij het vinden van een opdrachtgever zijn er drie mogelijke situaties:
1. De adviseur krijgt een opdracht
2. De adviseur neemt een incidenteel initiatief
Hij kan verbeteringsmogelijkheden op zijn eigen vakterrein signaleren, vervolgens moet de potentiële
opdrachtgever het idee krijgen dat de doelstellingen van de interne adviseur bijdragen aan zijn eigen
doelstellingen.
3. De adviseur verricht continu werkzaamheden die uit zijn taakstelling voortvloeien
Potentiële conflictstof:
1. Rolonduidelijkheden
2. Conflicterende rolverwachting
3. Conflict tussen rolopvatting en rolverwachting
4. Conflict tussen eigen rolopvattingen
Om in de organisatie invloed te kunnen uitoefenen dient de adviseur rekening te houden met / in te spelen op
de opvattingen van anderen, met behoud van eigen opvattingen. De volgende kwesties kunnen dan aan de
orde komen:
1. Ideeën van de interne adviseur over zijn eigen rollen
2. Ideeën van anderen over zijn rol
3. Ideeën van interne adviseur over de rollen van anderen
4. Ideeën van anderen over hun eigen rol
Drie oriëntaties op de adviesafdeling (Verhaaren), welke rolopvattingen kunnen er zijn?
De adviseur is:
- Controlegericht: beheersmatig, opgelegd van hogerhand
- Productgericht: inhoudelijk gericht op goede producten
- Marktgericht: wensen en behoeften van klanten en opdrachtgevers
Bij controle- en productgerichte oriëntatie heeft de adviseur vaak een acceptatieprobleem, men zit niet op zijn
adviezen te wachten. Bij een marktgerichte oriëntatie heeft de adviseur meer problemen met het bewaken van
de kwaliteit van het advies.
Input: de investeringen die in het werk gedaan worden. De input van de interne adviseur zijn de
deskundigheid en vaardigheden waar hij over moet beschikken.
Throughput: manier waarop gewerkt wordt door de adviseur (voorschriften?)
Output: resultaat van het werk van de interne adviseur
