Bestuursrecht samenvatting
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: kennismaking met het bestuursrecht.........................................................................................1
Hoofdstuk 2: spelers in het veld van het bestuursrecht....................................................................................4
Hoofdstuk 3: bevoegdheden van het openbaar bestuur..................................................................................8
Hoofdstuk 5: bestuur in actie: beschikkingen................................................................................................ 14
Hoofdstuk 6: handhaving van het bestuursrecht........................................................................................... 19
Hoofdstuk 1: kennismaking met het bestuursrecht
Bestuursrecht: de staat in actie. De staat in relatie tot de burger.
,Het openbaar bestuur treedt in verschillende hoedanigheden en op verschillende manieren
op en behartigt daarbij het algemeen belang.
à Het algemeen belang is datgene wat ieders belang zou moeten zijn.
Het handelen van het bestuur gebeurt door een persoon of een groep mensen in de
hoedanigheid van een bestuursorgaan.
Rechtsnormen
- De organisatie van het openbaar bestuur.
- Het verlenen van bestuursbevoegdheden aan bestuursorganen.
- De rechtsnormen waaraan het openbaar bestuur zich moet houden bij de
- Rechtsnormen die gelden voor de burgers en de regels voor de handhaving ervan.
- De juridische bescherming van de burger tegen het optreden van het openbaar
bestuur.
Legaliteitsbeginsel: het openbaar bestuur mag alleen als openbaar bestuur optreden als dit
is vastgelegd in de wet.
à Ook wel de wetmatigheid van bestuur genoemd.
Specialiteitsbeginsel: bij het afwegen van de belangen moet het openbaar bestuur binnen
het kader blijven van de toepasselijke wet.
à Het openbaar bestuur mag in de gevallen waarvoor de wet of regeling is vastgesteld
dus alleen het specifieke belang behartigen waarop de wet of regeling zich richt.
Bronnen van het bestuursrecht
- Wetten, regelgeving en verdragen.
- Jurisprudentie.
- Het ongeschreven recht. (ABBB’s)
Hiërarchisch normenstelsel: in welke volgorde de bestuursrechtelijke normen staan van
hoog naar laag.
Verdragen: afspraken kunnen EU-staten.
- In het EVRM zijn persoonlijke vrijheidsrechten voor burgers vastgesteld. De EU-
verdragen bevatten diverse bepalingen voor het vrije verkeer van personen, diensten,
goederen en kapitaal binnen de Europese Unie.
Europese verordening: hebben rechtstreekse werking.
- De regels zijn dus rechtstreeks van toepassing in Nederland.
Europese richtlijnen: zijn gericht tot lidstaten en hebben in beginsel geen rechtstreekse
werking.
Algemene Maatregel van Bestuur: is een lagere orde en wordt vastgesteld door de regering.
, Ze bevatten hoofdzakelijk algemeen verbindende voorschriften voor burgers maar ook
voor overheden. Ze kennen daarnaast dikwijls ook bevoegdheden toe aan organen
van het openbaar bestuur.
Ministeriële regeling: lager in de rang dan de hiervoor genoemde regelingen.
- Gemaakt door een minister.
Provinciale/gemeentelijke verordeningen: deze regels gelden alleen voor het grondgebied
van de provincie of de gemeente.
Waterschap verordeningen: zijn toepasselijk op het grondgebied van het waterschap.
Beleidsregels: eigen richtlijnen voor het openbaar bestuur en gelden alleen voor het orgaan
van het openbaar bestuur dat ze heeft vastgesteld of waarvoor ze bedoeld zijn.
à Art. 1:3, lid 4 Awb
Vergunningsvoorschriften: normen die gelden in het individuele geval, namelijk voor degene
aan wie de vergunning is verleend.
Gelede normstelling: normen worden voor een bepaald geval worden bepaald door normen
in verschillende regelingen die dikwijls in een hiërarchische verhouding tot elkaar staan.
à De verschillende normen bepalen mede hoe het besluit van het college eruit zal zien.
Algemeen bestuursrecht: regels die op alle terreinen van het bestuurlijk optreden van
toepassing zijn.
Bijzonder bestuursrecht: regels die speciaal zijn opgesteld voor de bijzondere gebieden
waarop het openbaar bestuur actief is.
De algemene wet bestuursrecht (Awb)
Algemene regels die van toepassing zijn op het hele bestuursrecht en in beginsel op elke
bestuurstaak.
- De basis voor de Awb is gelegd in art. 107, lid 2 Gw.
- De Awb is een aanbouwwet omdat hij in 4 fases (tranches) tot stand is gekomen door
er steeds meer inhoudelijke onderdelen aan toe gevoegd zijn.
Doel van de Awb:
- Het bevorderen van eenheid binnen de bestuursrechtelijke wetgeving.
- De vereenvoudiging van bestuursrechtelijke wetgeving.
- Het opnemen in de wet van ontwikkelingen.
- Het treffen van algemene voorzieningen.
Gelaagde structuur: bepalingen uit een voorgaand hoofdstuk zijn ook van toepassing op de
volgende hoofdstukken.
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: kennismaking met het bestuursrecht.........................................................................................1
Hoofdstuk 2: spelers in het veld van het bestuursrecht....................................................................................4
Hoofdstuk 3: bevoegdheden van het openbaar bestuur..................................................................................8
Hoofdstuk 5: bestuur in actie: beschikkingen................................................................................................ 14
Hoofdstuk 6: handhaving van het bestuursrecht........................................................................................... 19
Hoofdstuk 1: kennismaking met het bestuursrecht
Bestuursrecht: de staat in actie. De staat in relatie tot de burger.
,Het openbaar bestuur treedt in verschillende hoedanigheden en op verschillende manieren
op en behartigt daarbij het algemeen belang.
à Het algemeen belang is datgene wat ieders belang zou moeten zijn.
Het handelen van het bestuur gebeurt door een persoon of een groep mensen in de
hoedanigheid van een bestuursorgaan.
Rechtsnormen
- De organisatie van het openbaar bestuur.
- Het verlenen van bestuursbevoegdheden aan bestuursorganen.
- De rechtsnormen waaraan het openbaar bestuur zich moet houden bij de
- Rechtsnormen die gelden voor de burgers en de regels voor de handhaving ervan.
- De juridische bescherming van de burger tegen het optreden van het openbaar
bestuur.
Legaliteitsbeginsel: het openbaar bestuur mag alleen als openbaar bestuur optreden als dit
is vastgelegd in de wet.
à Ook wel de wetmatigheid van bestuur genoemd.
Specialiteitsbeginsel: bij het afwegen van de belangen moet het openbaar bestuur binnen
het kader blijven van de toepasselijke wet.
à Het openbaar bestuur mag in de gevallen waarvoor de wet of regeling is vastgesteld
dus alleen het specifieke belang behartigen waarop de wet of regeling zich richt.
Bronnen van het bestuursrecht
- Wetten, regelgeving en verdragen.
- Jurisprudentie.
- Het ongeschreven recht. (ABBB’s)
Hiërarchisch normenstelsel: in welke volgorde de bestuursrechtelijke normen staan van
hoog naar laag.
Verdragen: afspraken kunnen EU-staten.
- In het EVRM zijn persoonlijke vrijheidsrechten voor burgers vastgesteld. De EU-
verdragen bevatten diverse bepalingen voor het vrije verkeer van personen, diensten,
goederen en kapitaal binnen de Europese Unie.
Europese verordening: hebben rechtstreekse werking.
- De regels zijn dus rechtstreeks van toepassing in Nederland.
Europese richtlijnen: zijn gericht tot lidstaten en hebben in beginsel geen rechtstreekse
werking.
Algemene Maatregel van Bestuur: is een lagere orde en wordt vastgesteld door de regering.
, Ze bevatten hoofdzakelijk algemeen verbindende voorschriften voor burgers maar ook
voor overheden. Ze kennen daarnaast dikwijls ook bevoegdheden toe aan organen
van het openbaar bestuur.
Ministeriële regeling: lager in de rang dan de hiervoor genoemde regelingen.
- Gemaakt door een minister.
Provinciale/gemeentelijke verordeningen: deze regels gelden alleen voor het grondgebied
van de provincie of de gemeente.
Waterschap verordeningen: zijn toepasselijk op het grondgebied van het waterschap.
Beleidsregels: eigen richtlijnen voor het openbaar bestuur en gelden alleen voor het orgaan
van het openbaar bestuur dat ze heeft vastgesteld of waarvoor ze bedoeld zijn.
à Art. 1:3, lid 4 Awb
Vergunningsvoorschriften: normen die gelden in het individuele geval, namelijk voor degene
aan wie de vergunning is verleend.
Gelede normstelling: normen worden voor een bepaald geval worden bepaald door normen
in verschillende regelingen die dikwijls in een hiërarchische verhouding tot elkaar staan.
à De verschillende normen bepalen mede hoe het besluit van het college eruit zal zien.
Algemeen bestuursrecht: regels die op alle terreinen van het bestuurlijk optreden van
toepassing zijn.
Bijzonder bestuursrecht: regels die speciaal zijn opgesteld voor de bijzondere gebieden
waarop het openbaar bestuur actief is.
De algemene wet bestuursrecht (Awb)
Algemene regels die van toepassing zijn op het hele bestuursrecht en in beginsel op elke
bestuurstaak.
- De basis voor de Awb is gelegd in art. 107, lid 2 Gw.
- De Awb is een aanbouwwet omdat hij in 4 fases (tranches) tot stand is gekomen door
er steeds meer inhoudelijke onderdelen aan toe gevoegd zijn.
Doel van de Awb:
- Het bevorderen van eenheid binnen de bestuursrechtelijke wetgeving.
- De vereenvoudiging van bestuursrechtelijke wetgeving.
- Het opnemen in de wet van ontwikkelingen.
- Het treffen van algemene voorzieningen.
Gelaagde structuur: bepalingen uit een voorgaand hoofdstuk zijn ook van toepassing op de
volgende hoofdstukken.
