2024
Verpleegkundige ervaren bekwaamheid en toepassing
van de ABCDE-methodiek in acute situaties
Naam: Milou van Lenning
Studentnummer: 1775185
Mailadres:
Studiegroepscode: GVE-AIB-VOL-17
Naam cursus: GVE-4.AIB-17_2023,
Adviesverslag AIB
Docent: Laura Verbeij & Floor Jenken
Naam opdrachtgever: Cristel Griffioen
Naam opdrachtbegeleider: Lisanne Schilt
Locatie onderzoek: St. Antonius Ziekenhuis
Nieuwegein, afdeling A3 interne geneeskunde
Aantal woorden samenvatting: 300
Aantal woorden verslag: 3923
Inleverdatum: 08-01-2024
,Inhoud
Samenvatting..........................................................................................................................................2
Inleiding..............................................................................................................................................2
Methode.............................................................................................................................................2
Discussie en Conclusie........................................................................................................................3
1. Inleiding..............................................................................................................................................3
1.1 Aanleiding en relevantie...........................................................................................................3
1.2 Doel- en vraagstelling...............................................................................................................4
2. Methode.............................................................................................................................................5
3. Resultaten...........................................................................................................................................8
3.1 Onderzoekspopulatie....................................................................................................................8
3.2 Codeboom..................................................................................................................................10
3.3 Resultaten weergeven................................................................................................................11
3.3.1 Acute situaties.....................................................................................................................11
3.3.2 Meetinstrument...................................................................................................................11
3.3.3 Bekwaamheid......................................................................................................................12
3.3.4 Scholing................................................................................................................................12
4. Discussie & Conclusie.......................................................................................................................13
4.1 Discussie.....................................................................................................................................13
4.1.1 Sterkte en zwakte analyse........................................................................................................13
4.2 Conclusie....................................................................................................................................14
5. Advies...............................................................................................................................................15
5.2 Frequentie scholing....................................................................................................................15
Referenties............................................................................................................................................16
Bijlagen.................................................................................................................................................18
Bijlage 1: Reflectieverslag.................................................................................................................18
Bijlage 2: Feedback opdrachtgever...................................................................................................20
Bijlage 4: Checklist persoonsgebonden data.....................................................................................23
Bijlage 7: Topiclijst............................................................................................................................27
Bijlage 8: Vragenlijst..........................................................................................................................28
1
,Samenvatting
Inleiding
In een algemeen ziekenhuis bestaat risico op onbedoelde fysieke schade door bijvoorbeeld het niet
tijdig signaleren van een vitaal bedreigde patiënt. De ABCDE-methodiek bied ondersteuning bij het
signaleren en behandelen van deze patiënten. Op de afdeling interne geneeskunde liggen diverse
vitaal bedreigde patiënten, wat leidt tot acute situaties. Echter is er weinig bekend over hoe
verpleegkundigen op deze afdeling hun bekwaamheid ervaren bij het toepassen van de ABCDE-
methodiek in acute situaties. De volgende onderzoeksvraag wordt daarom onderzocht: Hoe ervaren
verpleegkundigen op de afdeling interne geneeskunde hun bekwaamheid met betrekking tot het
handelen in acute situaties en het toepassen van de ABCDE-methodiek?
Methode
Er heeft kwalitatief onderzoek (semigestructureerde interviews) plaatsgevonden op de afdeling
interne geneeskunde in het Sint (St). Antonius Ziekenhuis in Nieuwegein. De vragen zijn gesteld aan
2
, de hand van een topiclijst. Vervolgens zijn de interviews getranscribeerd, gecodeerd en thematisch
geanalyseerd.
Resultaten
Volgens de verpleegkundigen hebben de volgende aspecten positief invloed op hun bekwaamheid:
meetinstrumenten, scholing, ervaring, communicatie en emoties en gevoelens. Om de bekwaamheid
en kennis te kunnen bevorderen pleiten de verpleegkundigen voor: voortzetten ALERT-training, meer
scholing, benoemen van emotionele aspecten tijdens scholing, casusbesprekingen en
praktijkscholing.
Discussie en Conclusie
Dit onderzoek bevat sterke en zwakke punten rondom betrouwbaarheid, generaliseerbaarheid,
kwaliteit en objectiviteit. Sterke punten zijn: representatieve weerspiegeling van verpleegkundigen
waar uitspraak over is gedaan, reproduceerbaarheid van dit onderzoek en een peer review. Zwakke
punten zijn: beperkte literatuur en onderzoek uitvoeren op een specifieke afdeling. Rekening
houdend met deze punten kan het volgende worden geconcludeerd: De verpleegkundigen voelen
zich over het algemeen bekwaam in acute situaties en het toepassen van de ABCDE-methodiek.
Echter is hierin verbetering mogelijk.
Advies
De volgende adviezen worden gegeven op micro en meso niveau.
- Voortzetten ALERT-training
- Gezamenlijke scholing: casusbespreking en praktijkscholing
- Benoemen van emoties en gevoelens tijdens scholing
- Frequenter scholing
1. Inleiding
1.1 Aanleiding en relevantie
Wanneer een patiënt wordt opgenomen in een algemeen ziekenhuis ontstaat er risico op onbedoelde
fysieke schade zoals wondinfecties en postoperatieve bloedingen (Sesink & Jüngen, 2014). Het
onderzoek van het Nederlands Instituut voor Onderzoek van de Gezondheidszorg (NIVEL) wijst uit dat
76.000 van de 1,3 miljoen opgenomen patiënten in Nederland onbedoelde zorg gerelateerde schade
hebben opgelopen. Hiervan was er sprake van potentieel onvermijdbare schade bij 30.000 patiënten
en blijvend onbedoelde schade bij ongeveer 10.000 patiënten (De Bruijne et al., 2007). Diverse
oorzaken hiervan zijn: bijwerkingen van medicatie, medicatiefouten, postoperatieve bloeding,
ongevallen, evenals het niet tijdig signaleren van vitaal bedreigde patiënten. Als verpleegkundige is
het de taak om de gezondheidstoestand van de patiënt te monitoren aan de hand van vitale
parameters (Sesink & Jüngen, 2014). Door deze monitoring kan de verpleegkundige de vitaal
bedreigde patiënt tijdig signaleren en preventieve maatregelen inzetten om verslechtering en
complicaties te voorkomen (Leenen et al., 2022).
Onderzoek toont aan dat het monitoren van een patiënt aan de hand van vitale parameters en
veranderingen hierin op een Intensive Care (IC) sneller worden herkend dan op een verpleegafdeling.
3
Verpleegkundige ervaren bekwaamheid en toepassing
van de ABCDE-methodiek in acute situaties
Naam: Milou van Lenning
Studentnummer: 1775185
Mailadres:
Studiegroepscode: GVE-AIB-VOL-17
Naam cursus: GVE-4.AIB-17_2023,
Adviesverslag AIB
Docent: Laura Verbeij & Floor Jenken
Naam opdrachtgever: Cristel Griffioen
Naam opdrachtbegeleider: Lisanne Schilt
Locatie onderzoek: St. Antonius Ziekenhuis
Nieuwegein, afdeling A3 interne geneeskunde
Aantal woorden samenvatting: 300
Aantal woorden verslag: 3923
Inleverdatum: 08-01-2024
,Inhoud
Samenvatting..........................................................................................................................................2
Inleiding..............................................................................................................................................2
Methode.............................................................................................................................................2
Discussie en Conclusie........................................................................................................................3
1. Inleiding..............................................................................................................................................3
1.1 Aanleiding en relevantie...........................................................................................................3
1.2 Doel- en vraagstelling...............................................................................................................4
2. Methode.............................................................................................................................................5
3. Resultaten...........................................................................................................................................8
3.1 Onderzoekspopulatie....................................................................................................................8
3.2 Codeboom..................................................................................................................................10
3.3 Resultaten weergeven................................................................................................................11
3.3.1 Acute situaties.....................................................................................................................11
3.3.2 Meetinstrument...................................................................................................................11
3.3.3 Bekwaamheid......................................................................................................................12
3.3.4 Scholing................................................................................................................................12
4. Discussie & Conclusie.......................................................................................................................13
4.1 Discussie.....................................................................................................................................13
4.1.1 Sterkte en zwakte analyse........................................................................................................13
4.2 Conclusie....................................................................................................................................14
5. Advies...............................................................................................................................................15
5.2 Frequentie scholing....................................................................................................................15
Referenties............................................................................................................................................16
Bijlagen.................................................................................................................................................18
Bijlage 1: Reflectieverslag.................................................................................................................18
Bijlage 2: Feedback opdrachtgever...................................................................................................20
Bijlage 4: Checklist persoonsgebonden data.....................................................................................23
Bijlage 7: Topiclijst............................................................................................................................27
Bijlage 8: Vragenlijst..........................................................................................................................28
1
,Samenvatting
Inleiding
In een algemeen ziekenhuis bestaat risico op onbedoelde fysieke schade door bijvoorbeeld het niet
tijdig signaleren van een vitaal bedreigde patiënt. De ABCDE-methodiek bied ondersteuning bij het
signaleren en behandelen van deze patiënten. Op de afdeling interne geneeskunde liggen diverse
vitaal bedreigde patiënten, wat leidt tot acute situaties. Echter is er weinig bekend over hoe
verpleegkundigen op deze afdeling hun bekwaamheid ervaren bij het toepassen van de ABCDE-
methodiek in acute situaties. De volgende onderzoeksvraag wordt daarom onderzocht: Hoe ervaren
verpleegkundigen op de afdeling interne geneeskunde hun bekwaamheid met betrekking tot het
handelen in acute situaties en het toepassen van de ABCDE-methodiek?
Methode
Er heeft kwalitatief onderzoek (semigestructureerde interviews) plaatsgevonden op de afdeling
interne geneeskunde in het Sint (St). Antonius Ziekenhuis in Nieuwegein. De vragen zijn gesteld aan
2
, de hand van een topiclijst. Vervolgens zijn de interviews getranscribeerd, gecodeerd en thematisch
geanalyseerd.
Resultaten
Volgens de verpleegkundigen hebben de volgende aspecten positief invloed op hun bekwaamheid:
meetinstrumenten, scholing, ervaring, communicatie en emoties en gevoelens. Om de bekwaamheid
en kennis te kunnen bevorderen pleiten de verpleegkundigen voor: voortzetten ALERT-training, meer
scholing, benoemen van emotionele aspecten tijdens scholing, casusbesprekingen en
praktijkscholing.
Discussie en Conclusie
Dit onderzoek bevat sterke en zwakke punten rondom betrouwbaarheid, generaliseerbaarheid,
kwaliteit en objectiviteit. Sterke punten zijn: representatieve weerspiegeling van verpleegkundigen
waar uitspraak over is gedaan, reproduceerbaarheid van dit onderzoek en een peer review. Zwakke
punten zijn: beperkte literatuur en onderzoek uitvoeren op een specifieke afdeling. Rekening
houdend met deze punten kan het volgende worden geconcludeerd: De verpleegkundigen voelen
zich over het algemeen bekwaam in acute situaties en het toepassen van de ABCDE-methodiek.
Echter is hierin verbetering mogelijk.
Advies
De volgende adviezen worden gegeven op micro en meso niveau.
- Voortzetten ALERT-training
- Gezamenlijke scholing: casusbespreking en praktijkscholing
- Benoemen van emoties en gevoelens tijdens scholing
- Frequenter scholing
1. Inleiding
1.1 Aanleiding en relevantie
Wanneer een patiënt wordt opgenomen in een algemeen ziekenhuis ontstaat er risico op onbedoelde
fysieke schade zoals wondinfecties en postoperatieve bloedingen (Sesink & Jüngen, 2014). Het
onderzoek van het Nederlands Instituut voor Onderzoek van de Gezondheidszorg (NIVEL) wijst uit dat
76.000 van de 1,3 miljoen opgenomen patiënten in Nederland onbedoelde zorg gerelateerde schade
hebben opgelopen. Hiervan was er sprake van potentieel onvermijdbare schade bij 30.000 patiënten
en blijvend onbedoelde schade bij ongeveer 10.000 patiënten (De Bruijne et al., 2007). Diverse
oorzaken hiervan zijn: bijwerkingen van medicatie, medicatiefouten, postoperatieve bloeding,
ongevallen, evenals het niet tijdig signaleren van vitaal bedreigde patiënten. Als verpleegkundige is
het de taak om de gezondheidstoestand van de patiënt te monitoren aan de hand van vitale
parameters (Sesink & Jüngen, 2014). Door deze monitoring kan de verpleegkundige de vitaal
bedreigde patiënt tijdig signaleren en preventieve maatregelen inzetten om verslechtering en
complicaties te voorkomen (Leenen et al., 2022).
Onderzoek toont aan dat het monitoren van een patiënt aan de hand van vitale parameters en
veranderingen hierin op een Intensive Care (IC) sneller worden herkend dan op een verpleegafdeling.
3
