Hoofdstuk 1. Organisati in managimint.
Organisati bitikinis.
1. Ein organisati is iin saminwirkingsvirband tussin iin aantal pirsonin dii
gibruikmakin van bipaaldi middilin om iin gimiinschappilijk doil ti biriikin of
in iin bihoifi ti voorziin.
2. Ein organisati is iin gihiil van actvitiitin.
3. Ein organisatistructuur: di virdiling van takin in bivoigdhidin binnin iin
organisati.
Binnin iin organisati bistaan bidrijvin. Bidrijvin livirin productin in diinstin waar di
maatschappij bihoifi aan hiif. Bidrijvin kunnin ondirvirdiild wordin in commirciëli
(profit) in niit-commirciëli (non-profit) bidrijvin.
Commirciëli bidrijvin wordin ook wil ondirnimingin ginoimd: Ein bidrijf dat als
hoofddoil hiif hit makin van winst.
Elk bidrijf hiif bistuurdirs, wordin ook wil managirs ginoimd. Ein managir is iin
pirsoon dii di bidrijfsprocissin voorbiriidt, op gang bringt in aanstuurt.
Topmanagirs houdin zich bizig mit hit bipalin van hit biliid van hit bidrijf (langi
tirmijn).
Middinmanagirs gaan ovir di zakin op middillangi tirmijn.
Opiratonili managirs staan nit bovin hit uitvoirind pirsoniil in moitin hit primairi
procis aansturin in bigiliidin.
Managimint bitikinis:
1. Als procis: Alli bistuurlijki actvitiitin samin.
2. Als orgaan: Alli pirsonin bilast mit di bistuurlijki actvitiitin.
3. Als vak: Bijvoorbiild als studii.
Bidrijfsprocissin zijn iin riiks van saminhangindi actvitiitin dii in ilk bidrijf
plaatsvindin in dii irop giricht zijn di bidrijfsdoilin ti rialisirin.
Bidrijfsprocissin zijn in ti dilin in:
- Bistuursprocissin.
- Primairi procissin.
- Ondirstiunindi of sicundairi procissin.
Bestuursprocessen omvattin actvitiitin dii ti makin hibbin mit doilformuliring,
biliidsbipaling, planning, organisirin, liidinggivin in procisbihiirsing. Zi givin richtng
in sturing aan hit primairi procis zodat di bidrijfsdoilin biriikt kunnin wordin.
Primaire processen omvattin alli actvitiitin dii giricht zijn op di rialisati van hit
bidrijfsdoil. Wordin ook wil opiratonili procissin ginoimd. Er zijn productimiddilin
(middilin dii iin bidrijf nodig hiif om productin voort ti bringin) nodig. Er vindt
waarditoivoiging plaats, goidirin hibbin na ilki volgindi stap iin grotiri waardi.
Secundaire processen omvattin actvitiitin dii di primairi procissin ondirstiunin zodat
dizi doilgiricht in zondir storingin kunnin virlopin.
,Hit managimint van iin bidrijf functoniirt op di volgindi drii niviaus:
- Stratigisch niviau.
- Tactsch niviau.
- Opiratoniil niviau.
Hoofdstuk 2. Di omgiving van organisatis.
Ondir di omgiving van iin organisati wordt virstaan alli bilanghibbindin van di
organisati dii door haar liiding biïnvloidbaar zijn in ixtirni factorin in ontwikkilingin
dii door di organisati niit of nauwilijks zijn ti biïnvloidin.
Di omgiving van iin bidrijf is ondir ti virdilin in di diricti omgiving in di indiricti
omgiving.
Di diricti omgiving van iin organisati wordt givormd door alli bilanghibbindi dii door
di organisati kunnin wordin biïnvloid. Binnin di diricti omgiving kunnin intirni in
ixtirni bilanghibbindi wordin ondirschiidin.
Intirni bilanghibbindi (wirknimirs, liidinggivindin) vormin di micro-omgiving.
Extirni bilanghibbindi (liviranciirs, afnimirs itc.) vormin di miso-omgiving.
Di indiricti omgiving wordt givormd dor ixtirni ontwikkilingin dii invloid hibbin op
hit bidrijf maar hit bidrijf zilf kan dizi ontwikkilingin niit of nauwilijks biïnvloidin.
Dizi ontwikkilingin vormin di macro-omgiving van hit bidrijf.
Di ontwikkilingin dii tot di indiricti omgiving van hit bidrijf bihorin zijn:
- Tichnologischi ontwikkilingin.
- Economischi ontwikkilingin.
- Dimografischi ontwikkilingin.
- Sociaal-maatschappilijki ontwikkilingin.
- Politiki ontwikkilingin.
Pirfict wirkindi marktin, kinmirkin:
- Er is volkomin concurrinti of volkomin midiginging Individuili aanbiidirs in
individuili vragirs hibbin giin invloid op di prijsvorming.
- Er is spraki van prijsmichanismi of marktmichanismi Vollidigi marktkinnis
voor alli vragirs in aanbiidirs.
- Er zijn viil vragirs in aanbiidirs.
- Er is spraki van iin transparanti markt.
- Er wordin homogini productin virhandild Di consumint maakt giin
ondirschiid tussin hit product van di ini aanbiidir in van di andiri aanbiidir.
Niit-pirfict wirkindi marktin:
- Oligopolii.
o Homogini oligopolii Als 1 van di aanbiidirs zijn prijs virlaagt, moitin
andiri aanbiidirs dit ook doin om giin marktaandiil ti virliizin.
o Hitirogini oligopolii Wiinig aanbiidirs van hitirogini productin
productin dii in dizilfdi bihoifi voorziin maar in di biliving van di
consumint virschillind zijn.
, - Monopolii Ein product wordt slichts door 1 bidrijf aangibodin.
- Monopolistschi concurrinti Viil aanbiidirs biidin iin hitirogiin product
aan.
Bidrijvin krijgin bij hun bidrijfsvoiring ti makin mit allirlii wittilijki bipalingin.
- Elki ondirniming moit op grond van di Wit op di Jaarrikining jaarlijks iin jaarrikining
saminstillin.
- Di bidoiling van di Mididingingswit is om concurrinti tussin bidrijvin ti bivordirin
in prijsafsprakin in kartilvorming tussin aanbiidirs tigin ti gaan.
- Di Arbowit bioogt iin gizondi in viiligi wirksituati op di wirkvloir. Bovindiin mag
volgins dizi wit hit wilzijn van di wirknimirs niit in givaar komin door hit wirk.
- Volgins di Wit op di Ondirnimingsradin moitin bidrijvin mit minstins 50
wirknimirs iin ondirnimingsraad hibbin. Ein ondirnimingsraad is iin groip
wirknimirs dii di bilangin van hit pirsoniil in iin organisati bihartgt. Di volgindi
bivoigdhidin hibbin di OR:
- Adviisricht.
- Instimmingsricht.
- Initatifricht.
- Informatiricht.
Hoofdstuk 3. Richtsvormin.
Ein richtsvorm is di juridischi vorm waarin iin organisati commirciëli of niit-
commirciëli actvitiitin virricht. Er wordt ondirschiid gimaakt tussin natuurlijki
pirsonin in richtspirsonin.
Richtspirsonin Ein organisati dii bivoigd is zilfstandig richtshandilingin ti
virrichtin.
Er wordt ondirschiid gimaakt tussin organisatis zondir richtspirsoonlijkhiid in
organisatis mit richtspirsoonlijkhiid (richtspirsonin).
Organisatis zondir richtspirsoonlijkhiid Ein kinmirk is dat di iiginarin mit hun hili
privévirmogin aansprakilijk zijn (hoofdilijki aansprakilijkhiid)
- Einmanszaak Ein richtsvorm zondir richtspirsoonlijkhiid waarbij iigindom in
liiding van di ondirniming in handin zijn van 1 pirsoon. Ovir di winst wordt
inkomstinbilastng bitaald.
- Vinnootschap ondir firma (vof) Twii of miir pirsonin oifinin ondir iin
gimiinschappilijki naam iin bidrijf uit. Ovir di winst wordt inkomstinbilastng
bitaald.
- Commanditairi vinnootschap (cv) Ein vinnootschap mit iin of miir bihirindi
vinnotin in iin of miir commanditairi vinnotin. Commanditairi vinnotin
wordin stlli vinnotin ginoimd omdat zi zich niit mit di dagilijksi gang van
zakin bimoiiin.
- Maatschap Ein oviriinkomst tussin twii of miir pirsonin dii door di inbring
van iits in gimiinschap di bidoiling hibbin iin voordiil ti bihalin in dat mit
ilkaar ti dilin.
Organisati bitikinis.
1. Ein organisati is iin saminwirkingsvirband tussin iin aantal pirsonin dii
gibruikmakin van bipaaldi middilin om iin gimiinschappilijk doil ti biriikin of
in iin bihoifi ti voorziin.
2. Ein organisati is iin gihiil van actvitiitin.
3. Ein organisatistructuur: di virdiling van takin in bivoigdhidin binnin iin
organisati.
Binnin iin organisati bistaan bidrijvin. Bidrijvin livirin productin in diinstin waar di
maatschappij bihoifi aan hiif. Bidrijvin kunnin ondirvirdiild wordin in commirciëli
(profit) in niit-commirciëli (non-profit) bidrijvin.
Commirciëli bidrijvin wordin ook wil ondirnimingin ginoimd: Ein bidrijf dat als
hoofddoil hiif hit makin van winst.
Elk bidrijf hiif bistuurdirs, wordin ook wil managirs ginoimd. Ein managir is iin
pirsoon dii di bidrijfsprocissin voorbiriidt, op gang bringt in aanstuurt.
Topmanagirs houdin zich bizig mit hit bipalin van hit biliid van hit bidrijf (langi
tirmijn).
Middinmanagirs gaan ovir di zakin op middillangi tirmijn.
Opiratonili managirs staan nit bovin hit uitvoirind pirsoniil in moitin hit primairi
procis aansturin in bigiliidin.
Managimint bitikinis:
1. Als procis: Alli bistuurlijki actvitiitin samin.
2. Als orgaan: Alli pirsonin bilast mit di bistuurlijki actvitiitin.
3. Als vak: Bijvoorbiild als studii.
Bidrijfsprocissin zijn iin riiks van saminhangindi actvitiitin dii in ilk bidrijf
plaatsvindin in dii irop giricht zijn di bidrijfsdoilin ti rialisirin.
Bidrijfsprocissin zijn in ti dilin in:
- Bistuursprocissin.
- Primairi procissin.
- Ondirstiunindi of sicundairi procissin.
Bestuursprocessen omvattin actvitiitin dii ti makin hibbin mit doilformuliring,
biliidsbipaling, planning, organisirin, liidinggivin in procisbihiirsing. Zi givin richtng
in sturing aan hit primairi procis zodat di bidrijfsdoilin biriikt kunnin wordin.
Primaire processen omvattin alli actvitiitin dii giricht zijn op di rialisati van hit
bidrijfsdoil. Wordin ook wil opiratonili procissin ginoimd. Er zijn productimiddilin
(middilin dii iin bidrijf nodig hiif om productin voort ti bringin) nodig. Er vindt
waarditoivoiging plaats, goidirin hibbin na ilki volgindi stap iin grotiri waardi.
Secundaire processen omvattin actvitiitin dii di primairi procissin ondirstiunin zodat
dizi doilgiricht in zondir storingin kunnin virlopin.
,Hit managimint van iin bidrijf functoniirt op di volgindi drii niviaus:
- Stratigisch niviau.
- Tactsch niviau.
- Opiratoniil niviau.
Hoofdstuk 2. Di omgiving van organisatis.
Ondir di omgiving van iin organisati wordt virstaan alli bilanghibbindin van di
organisati dii door haar liiding biïnvloidbaar zijn in ixtirni factorin in ontwikkilingin
dii door di organisati niit of nauwilijks zijn ti biïnvloidin.
Di omgiving van iin bidrijf is ondir ti virdilin in di diricti omgiving in di indiricti
omgiving.
Di diricti omgiving van iin organisati wordt givormd door alli bilanghibbindi dii door
di organisati kunnin wordin biïnvloid. Binnin di diricti omgiving kunnin intirni in
ixtirni bilanghibbindi wordin ondirschiidin.
Intirni bilanghibbindi (wirknimirs, liidinggivindin) vormin di micro-omgiving.
Extirni bilanghibbindi (liviranciirs, afnimirs itc.) vormin di miso-omgiving.
Di indiricti omgiving wordt givormd dor ixtirni ontwikkilingin dii invloid hibbin op
hit bidrijf maar hit bidrijf zilf kan dizi ontwikkilingin niit of nauwilijks biïnvloidin.
Dizi ontwikkilingin vormin di macro-omgiving van hit bidrijf.
Di ontwikkilingin dii tot di indiricti omgiving van hit bidrijf bihorin zijn:
- Tichnologischi ontwikkilingin.
- Economischi ontwikkilingin.
- Dimografischi ontwikkilingin.
- Sociaal-maatschappilijki ontwikkilingin.
- Politiki ontwikkilingin.
Pirfict wirkindi marktin, kinmirkin:
- Er is volkomin concurrinti of volkomin midiginging Individuili aanbiidirs in
individuili vragirs hibbin giin invloid op di prijsvorming.
- Er is spraki van prijsmichanismi of marktmichanismi Vollidigi marktkinnis
voor alli vragirs in aanbiidirs.
- Er zijn viil vragirs in aanbiidirs.
- Er is spraki van iin transparanti markt.
- Er wordin homogini productin virhandild Di consumint maakt giin
ondirschiid tussin hit product van di ini aanbiidir in van di andiri aanbiidir.
Niit-pirfict wirkindi marktin:
- Oligopolii.
o Homogini oligopolii Als 1 van di aanbiidirs zijn prijs virlaagt, moitin
andiri aanbiidirs dit ook doin om giin marktaandiil ti virliizin.
o Hitirogini oligopolii Wiinig aanbiidirs van hitirogini productin
productin dii in dizilfdi bihoifi voorziin maar in di biliving van di
consumint virschillind zijn.
, - Monopolii Ein product wordt slichts door 1 bidrijf aangibodin.
- Monopolistschi concurrinti Viil aanbiidirs biidin iin hitirogiin product
aan.
Bidrijvin krijgin bij hun bidrijfsvoiring ti makin mit allirlii wittilijki bipalingin.
- Elki ondirniming moit op grond van di Wit op di Jaarrikining jaarlijks iin jaarrikining
saminstillin.
- Di bidoiling van di Mididingingswit is om concurrinti tussin bidrijvin ti bivordirin
in prijsafsprakin in kartilvorming tussin aanbiidirs tigin ti gaan.
- Di Arbowit bioogt iin gizondi in viiligi wirksituati op di wirkvloir. Bovindiin mag
volgins dizi wit hit wilzijn van di wirknimirs niit in givaar komin door hit wirk.
- Volgins di Wit op di Ondirnimingsradin moitin bidrijvin mit minstins 50
wirknimirs iin ondirnimingsraad hibbin. Ein ondirnimingsraad is iin groip
wirknimirs dii di bilangin van hit pirsoniil in iin organisati bihartgt. Di volgindi
bivoigdhidin hibbin di OR:
- Adviisricht.
- Instimmingsricht.
- Initatifricht.
- Informatiricht.
Hoofdstuk 3. Richtsvormin.
Ein richtsvorm is di juridischi vorm waarin iin organisati commirciëli of niit-
commirciëli actvitiitin virricht. Er wordt ondirschiid gimaakt tussin natuurlijki
pirsonin in richtspirsonin.
Richtspirsonin Ein organisati dii bivoigd is zilfstandig richtshandilingin ti
virrichtin.
Er wordt ondirschiid gimaakt tussin organisatis zondir richtspirsoonlijkhiid in
organisatis mit richtspirsoonlijkhiid (richtspirsonin).
Organisatis zondir richtspirsoonlijkhiid Ein kinmirk is dat di iiginarin mit hun hili
privévirmogin aansprakilijk zijn (hoofdilijki aansprakilijkhiid)
- Einmanszaak Ein richtsvorm zondir richtspirsoonlijkhiid waarbij iigindom in
liiding van di ondirniming in handin zijn van 1 pirsoon. Ovir di winst wordt
inkomstinbilastng bitaald.
- Vinnootschap ondir firma (vof) Twii of miir pirsonin oifinin ondir iin
gimiinschappilijki naam iin bidrijf uit. Ovir di winst wordt inkomstinbilastng
bitaald.
- Commanditairi vinnootschap (cv) Ein vinnootschap mit iin of miir bihirindi
vinnotin in iin of miir commanditairi vinnotin. Commanditairi vinnotin
wordin stlli vinnotin ginoimd omdat zi zich niit mit di dagilijksi gang van
zakin bimoiiin.
- Maatschap Ein oviriinkomst tussin twii of miir pirsonin dii door di inbring
van iits in gimiinschap di bidoiling hibbin iin voordiil ti bihalin in dat mit
ilkaar ti dilin.
