BOKS transmuraal kwartaal 4
Hogeschool Rotterdam | Leerjaar 2
Ventilatie De verversing van lucht in de longblaasjes, de alveolaire ruimte. (Bouman,
2014)
Laparotomie Een laparotimie kan plaatsvinden via een mediane (verticale) of
pfannenstielincisie (horizontale of bikinisnede).
- De mediane incisie kan zich beperken tot de onderbuik en loopt dan
van symfyse tot aan de navel. Als de gehele buikholte geopereerd moet
worden, loopt de incisie van symfyse tot aan het borstbeen.
(Schutte, 2008)
Postoperatieve veranderingen zullen afhankelijk zijn van de plaats en omvang
van de incisie. In het geval van een laparotomie is een aanzienlijke
vermindering van de abdominale beweging te verwachten.
- De functie van het diafragma kan met 60% á 80% zijn afgenomen. Na
een thoracotomie ligt dat wat minder ongunstig.
(Bijlage TM3)
Thoracotomie De incisie wordt gemaakt in de flank van de thorax onder de arm. (Spil, 2013)
Postoperatieve Geven aanleiding tot een verlengde ziekhuisopname, een verhoogde
pulmonale complicaties morbiditeit en mortaliteit, langdurige revalidatie en toegenomen irreversibele
longschade. De complicaties worden gezien bij pulmonaal belaste patiënten,
zoals patiënten met COPD en astma en bij patiënten met een slechte
voedingstoestand.
PPC’s:
- Sputum retentie
o Achterblijven van slijm in de longen.
o Dit krijg je alleen weg door te hoesten
- Atelectase
o Volledig afgesloten deel van de long (niet luchthoudend)
o De long klapt voor een deel in
o Door sputum retentie
- Pneumonie
o Longontsteking
- Respiratoire insufficiëntie
- Bronchusobstructie
o Mogelijk door overproductie van sputum.
- Aspiratie
- Longembolie
o Longinfarct
Ontstaan PPC’s:
- Verandering in het normale ademhalingspatroon
o Immobilisatie
o Pijn
o Voedingstoestand
Hierdoor kan een afname van longvolume en stoornissen in het
normale mucociliair transport optreden. Dit is des te belangrijker als er
al een verminderde longfunctie en/of verhoogde sputumproductie pre-
operatief aanwezig is.
(Nederlandse Vereniging voor Anesthesiologie, 2012)
,Body Mass Index De verhouding van het lichaamsgewicht en lichaamslengte.
(prof. dr. R. Gosselink, 2016)
Slokdarmtumor Slokdarmkanker (oesophaguscarcinoom)
- Incidentie: 1500 gevallen per jaar
- Man > vrouw (3x zo hoog)
- Risicofactoren:
o Overmatig alcoholgebruik, chronisch opstijgend maagzuur,
overmatig gekruid eten.
- Klachten:
o ‘’voedsel zakt niet goed’’
o Gewichtsverlies
Buismaagoperatie Hierbij wordt de slokdarm vanaf het halsgedeelte tot en met binnenbocht
gedeelte van de maag ‘’en bloc’’ verwijderd.
- En bloc = in 1 geheel
Wonddrain Een wonddrain wordt geplaatst om vloed en wondvocht uit het wondgebied af
te voeren.
Mucociliair transport Het transport onder invloed van de trilhaarbeweging (cilia = trilharen) is het
meest belichte mechanisme van het mucustransport.
- Tussen de trilharen liggen de mucus producerende cellen.
Slagfase:
- De slagfrequentie van de trilharen ligt tussen de 12 en 20 Hz. In de
perifere luchtwegen is de frequentie lager dan in de centrale
luchtwegen.
- De trilharen bewegen met een klein fase verschil, hierdoor ondergaat
de mucus in de vorm van onderbroken velden een beweging in de
richting van de mond.
Herstelfase:
- Hierin nemen de trilharen oorspronkelijke positie aan om weer een slag
aan te kunnen nemen.
Het mucociliair transport kna door een aantal zaken gestoord zijn:
- Processen van mechanische aard
- Processen van chemische aard
- Processen van infectieuze aard
- Processen als gevolg van medicatie
Het voortbewegen van mucus is afhankelijk van de hoogte en de samenstelling
van de periciliaire laag.
(prof. dr. R. Gosselink, 2016)
Mucus transport Het mucustransport in de luchtwegen is één van de verdedigingsmechanismen
die de longen bezitten.
Mucus:
- Laagje (5 µm) aan de binnenkant van de luchtwegen
- Functie; Het verwijderen van neergeslagen partikels.
, Sputum(-retentie) Achterblijven van slijm in de longen.
Longvolumina (VC, De hoeveelheid lucht in de longen wordt ingedeeld in de hoeveelheid lucht die
RV, TV, ERV, TLC, op korte termijn verplaatst kan worden tijdens in- of expiratie (ademvolumen of
FRC, FEV1) dynamische volumen) en de volumen die niet op korte termijn veranderen
(longvolumen of statische volumen).
VC – Vitale capaciteit;
- Het maximaal verplaatsbare volume.
- De hoeveelheid gas die na een maximale inspiratie maximaal kan
worden uitgeademd. Voor een gezonde proefpersoon is de VC gelijk
aan de inspiratoire vitale capaciteit (IVC). (W.G. Burgerhout, 2012)
RV – Residuaal volume;
- De hoeveelheid lucht die in de longen achterblijft na maximale
uitademing.
- Bij restrictieve longziekten (bijvoorbeeld longfibrose) is het RV verlaagd.
- Bij COPD en astma is het RV verhoogd.
TV – Teugvolume
- De hoeveelheid verse lucht die tijdens een inademing in de longen
wordt gezogen.
ERV – Expiratoir reserve volume
- De extra hoeveelheid lucht die men nog kan uitademen van FRC tot het
niveau van RV.
TLC – Totale longcapiciteit
- RV + IVC (inspiratoire vitale capaciteit)
- Maximale hoeveelheid lucht die de longen kunnen bevatten.
FRC – Functionele Residuale Capaciteit;
- Thoracaal gasvolume
- De hoeveelheid lucht die in de longen achterblijft na een normale
rustige uitademing.
- Bij COPD en astma is de FRC sterk verhoogd (hyperinflatie) als gevolg
van luchtwegobstructie en verlies van longelasticiteit.
FEV1 – het geforceerde expiratoire volume in 1 seconde;
- Hoeveelheid lucht die in 1 seconde wordt uitgeademd.
- Wordt gemeten door de patiënt te vragen zo diep mogelijk in te ademen
en daarna in één keer zo snel mogelijk uit te ademen.
- Een van de belangrijkste parameters waarmee een luchtwegobstructie
wordt gemeten.
Hogeschool Rotterdam | Leerjaar 2
Ventilatie De verversing van lucht in de longblaasjes, de alveolaire ruimte. (Bouman,
2014)
Laparotomie Een laparotimie kan plaatsvinden via een mediane (verticale) of
pfannenstielincisie (horizontale of bikinisnede).
- De mediane incisie kan zich beperken tot de onderbuik en loopt dan
van symfyse tot aan de navel. Als de gehele buikholte geopereerd moet
worden, loopt de incisie van symfyse tot aan het borstbeen.
(Schutte, 2008)
Postoperatieve veranderingen zullen afhankelijk zijn van de plaats en omvang
van de incisie. In het geval van een laparotomie is een aanzienlijke
vermindering van de abdominale beweging te verwachten.
- De functie van het diafragma kan met 60% á 80% zijn afgenomen. Na
een thoracotomie ligt dat wat minder ongunstig.
(Bijlage TM3)
Thoracotomie De incisie wordt gemaakt in de flank van de thorax onder de arm. (Spil, 2013)
Postoperatieve Geven aanleiding tot een verlengde ziekhuisopname, een verhoogde
pulmonale complicaties morbiditeit en mortaliteit, langdurige revalidatie en toegenomen irreversibele
longschade. De complicaties worden gezien bij pulmonaal belaste patiënten,
zoals patiënten met COPD en astma en bij patiënten met een slechte
voedingstoestand.
PPC’s:
- Sputum retentie
o Achterblijven van slijm in de longen.
o Dit krijg je alleen weg door te hoesten
- Atelectase
o Volledig afgesloten deel van de long (niet luchthoudend)
o De long klapt voor een deel in
o Door sputum retentie
- Pneumonie
o Longontsteking
- Respiratoire insufficiëntie
- Bronchusobstructie
o Mogelijk door overproductie van sputum.
- Aspiratie
- Longembolie
o Longinfarct
Ontstaan PPC’s:
- Verandering in het normale ademhalingspatroon
o Immobilisatie
o Pijn
o Voedingstoestand
Hierdoor kan een afname van longvolume en stoornissen in het
normale mucociliair transport optreden. Dit is des te belangrijker als er
al een verminderde longfunctie en/of verhoogde sputumproductie pre-
operatief aanwezig is.
(Nederlandse Vereniging voor Anesthesiologie, 2012)
,Body Mass Index De verhouding van het lichaamsgewicht en lichaamslengte.
(prof. dr. R. Gosselink, 2016)
Slokdarmtumor Slokdarmkanker (oesophaguscarcinoom)
- Incidentie: 1500 gevallen per jaar
- Man > vrouw (3x zo hoog)
- Risicofactoren:
o Overmatig alcoholgebruik, chronisch opstijgend maagzuur,
overmatig gekruid eten.
- Klachten:
o ‘’voedsel zakt niet goed’’
o Gewichtsverlies
Buismaagoperatie Hierbij wordt de slokdarm vanaf het halsgedeelte tot en met binnenbocht
gedeelte van de maag ‘’en bloc’’ verwijderd.
- En bloc = in 1 geheel
Wonddrain Een wonddrain wordt geplaatst om vloed en wondvocht uit het wondgebied af
te voeren.
Mucociliair transport Het transport onder invloed van de trilhaarbeweging (cilia = trilharen) is het
meest belichte mechanisme van het mucustransport.
- Tussen de trilharen liggen de mucus producerende cellen.
Slagfase:
- De slagfrequentie van de trilharen ligt tussen de 12 en 20 Hz. In de
perifere luchtwegen is de frequentie lager dan in de centrale
luchtwegen.
- De trilharen bewegen met een klein fase verschil, hierdoor ondergaat
de mucus in de vorm van onderbroken velden een beweging in de
richting van de mond.
Herstelfase:
- Hierin nemen de trilharen oorspronkelijke positie aan om weer een slag
aan te kunnen nemen.
Het mucociliair transport kna door een aantal zaken gestoord zijn:
- Processen van mechanische aard
- Processen van chemische aard
- Processen van infectieuze aard
- Processen als gevolg van medicatie
Het voortbewegen van mucus is afhankelijk van de hoogte en de samenstelling
van de periciliaire laag.
(prof. dr. R. Gosselink, 2016)
Mucus transport Het mucustransport in de luchtwegen is één van de verdedigingsmechanismen
die de longen bezitten.
Mucus:
- Laagje (5 µm) aan de binnenkant van de luchtwegen
- Functie; Het verwijderen van neergeslagen partikels.
, Sputum(-retentie) Achterblijven van slijm in de longen.
Longvolumina (VC, De hoeveelheid lucht in de longen wordt ingedeeld in de hoeveelheid lucht die
RV, TV, ERV, TLC, op korte termijn verplaatst kan worden tijdens in- of expiratie (ademvolumen of
FRC, FEV1) dynamische volumen) en de volumen die niet op korte termijn veranderen
(longvolumen of statische volumen).
VC – Vitale capaciteit;
- Het maximaal verplaatsbare volume.
- De hoeveelheid gas die na een maximale inspiratie maximaal kan
worden uitgeademd. Voor een gezonde proefpersoon is de VC gelijk
aan de inspiratoire vitale capaciteit (IVC). (W.G. Burgerhout, 2012)
RV – Residuaal volume;
- De hoeveelheid lucht die in de longen achterblijft na maximale
uitademing.
- Bij restrictieve longziekten (bijvoorbeeld longfibrose) is het RV verlaagd.
- Bij COPD en astma is het RV verhoogd.
TV – Teugvolume
- De hoeveelheid verse lucht die tijdens een inademing in de longen
wordt gezogen.
ERV – Expiratoir reserve volume
- De extra hoeveelheid lucht die men nog kan uitademen van FRC tot het
niveau van RV.
TLC – Totale longcapiciteit
- RV + IVC (inspiratoire vitale capaciteit)
- Maximale hoeveelheid lucht die de longen kunnen bevatten.
FRC – Functionele Residuale Capaciteit;
- Thoracaal gasvolume
- De hoeveelheid lucht die in de longen achterblijft na een normale
rustige uitademing.
- Bij COPD en astma is de FRC sterk verhoogd (hyperinflatie) als gevolg
van luchtwegobstructie en verlies van longelasticiteit.
FEV1 – het geforceerde expiratoire volume in 1 seconde;
- Hoeveelheid lucht die in 1 seconde wordt uitgeademd.
- Wordt gemeten door de patiënt te vragen zo diep mogelijk in te ademen
en daarna in één keer zo snel mogelijk uit te ademen.
- Een van de belangrijkste parameters waarmee een luchtwegobstructie
wordt gemeten.
