Tutortaak 6: Bloedgroepen
Sharon Aerdts – BML-1b
1. Noem de verschillende onderdelen van bloed (verschillende cellen en vloeistofenn.
Beschrijf de functie van elk onderdeel.
Je bloed bestaat voor ongeveer de helf ut plasma. De andere helf bestaat ut bloedcellen.
Bloedcellen
Bloedcellen worden aangemaakt un het beenmerg (het bunnenste van je botenn. ls de cellen
rujp zujn, zwermen ze ut naar de bloedbaan waar ze door het plasma vervoerd worden door
het luchaam. Eenmaal un de bloedbaan hebben bloedcellen een beperkte levensd r. Rode
bloedcellen leven 120 dagen. Wute bloedcellen leven gemuddeld twee dagen en
bloedplaatjes leven maar ten dagen. In je luchaam worden voortd rend enorme aantallen
o de cellen afgebroken en vervangen door nue we. Er zujn 3 soorten bloedcellen: rode
bloedcellen, wute bloedcellen en bloedplaatjes.
Rode bloedcellen
Rode bloedcellen (erytrocyten, 41%n vormen het grootste bestanddeel van de bloedcellen. Zuj
vervoeren de z rstof door je luchaam met beh lp van hemoglobune; een euwut dat vua ujzer
z rstof aan zuch kan bunden en daardoor een udeaal transportmuddel voor z rstof us. Een
tekort aan hemoglobune en ujzer noemen we bloedarmoede.
Wute bloedcellen en bloedplaatjes maken samen ongeveer 4% ut van het bloed.
Wite bloedcellen
Wute bloedcellen (le kocytenn hebben vooral een f ncte buj de afweer tegen alles wat
luchaamsvreemd us. Wanneer je een bloedtransf sue krujgt, k nnen de wute bloedcellen
afweerstofen aanmaken tegen de wute bloedcellen van het donorbloed. Er zujn
verschullende soorten le kocyten, due elk een eugen f ncte hebben:
- Lymfocyten: B en T cellen
- Monocyten: huer ut ontstaan macrofagen en dendrutsche cellen
- Ne trofele gran locyten: belangrujke fagocyterende cellen
- Eosunofele gran locyten: k nnen fagocyteren, maar zujn ook betrokken buj het aanvallen
van parasueten
- Basofele gran locyten: door utscheuden van hustamune spelen ze belangrujke rol buj
allergueën
Bloedplaatjes
Bloedplaatjes (trombocytenn zorgen dat bloed stolt. Ontstaat er ergens een beschadugung van
een bloedvat, dan hechten de bloedplaatjes zuch aan de bloedvatwand en aan elkaar. Zo
vormen ze een korstje dat het lek ducht. Buj uemand met een tekort aan bloedplaatjes k nnen
flunke bloedungen ontstaan.
Plasma
Plasma (55%n bestaat ut water waarun euwuten, muneralen, veten en hormonen zujn
opgelost. Het vervoert de bloedcellen door het luchaam en bevat r um honderd soorten
euwuten due allemaal een verschullende f ncte hebben. Zo heef het euwut alb mune een
wateraanz ugende f ncte: het zorgt ervoor dat het water un de bloedvaten blujf en nuet
weglekt naar de weefsels. Plasma bevat ook stollungsfactoren, dat zujn euwuten due samen
met de bloedplaatjes een belangrujke rol verv llen buj het bloedstollungsproces. De f nctes
, zujn:
- Vervoeren van voedungsstofen(o.a. gl cosen, afvalstofen(o.a. koolstofduoxuden, regelende
stofen(o.a. hormonenn en beschermende stofen(o.a. antstofenn.
- Het unterne mulue constant ho den.
- Het handhaven van de osmotsche waarde van bloed.
- pH b fer, ook wel alkalureserve genoemd.
Antistofen
Een andere belangrujke groep euwuten un het plasma zujn de antstofen. Deze euwuten
beschermen het luchaam tegen unfectezuekten door zuch te hechten aan bunnengedrongen
vur ssen en bacteruën. Op deze manuer helpen ze het afweersysteem de bunnendrungers te
herkennen als luchaamsvreemd, waarna ze worden vernuetgd.
2. Wat maakt de rode bloedcellen van een persoon met bloedgroep A, B, AB en O zo
verschillend dat van bloedgroepen gesproken kan worden?
Bloedgroepen
Op de rode bloedcellen bevunden zuch euwuten due nuet buj uedereen hetzelfde zujn. ls twee
mensen verschullende euwuten op h n rode bloedcellen hebben, hebben ze verschullende
bloedgroepen. ls je bujvoorbeeld bloedgroep hebt, dan betekent dut dat euwut op je rode
bloedcellen zut. Iemand met bloedgroep B heef euwut B op zujn rode bloedcellen. Heb je
zowel euwut als B op je rode bloedcellen, dan heb je bloedgroep B. Er zujn ook mensen met
de bloedgroep O; due hebben geen euwut of B op h n bloedcellen.
Wanneer je luchaam un contact komt met luchaamsvreemde stofen maakt het afweerstofen
aan als nat rlujke beschermungsreacte. Deze afweerstofen worden ook wel antstofen
genoemd. Je luchaam maakt ook antstofen aan tegen de euwuten op de rode bloedcellen due
je zelf nuet hebt en gaat het gevecht aan met due euwuten. Er ontstaat dan een
transf suereacte, waarbuj de patënt het ontvangen bloed probeert af te breken. Huerdoor
kan de patënt erg zuek worden en zelfs overlujden.
Sharon Aerdts – BML-1b
1. Noem de verschillende onderdelen van bloed (verschillende cellen en vloeistofenn.
Beschrijf de functie van elk onderdeel.
Je bloed bestaat voor ongeveer de helf ut plasma. De andere helf bestaat ut bloedcellen.
Bloedcellen
Bloedcellen worden aangemaakt un het beenmerg (het bunnenste van je botenn. ls de cellen
rujp zujn, zwermen ze ut naar de bloedbaan waar ze door het plasma vervoerd worden door
het luchaam. Eenmaal un de bloedbaan hebben bloedcellen een beperkte levensd r. Rode
bloedcellen leven 120 dagen. Wute bloedcellen leven gemuddeld twee dagen en
bloedplaatjes leven maar ten dagen. In je luchaam worden voortd rend enorme aantallen
o de cellen afgebroken en vervangen door nue we. Er zujn 3 soorten bloedcellen: rode
bloedcellen, wute bloedcellen en bloedplaatjes.
Rode bloedcellen
Rode bloedcellen (erytrocyten, 41%n vormen het grootste bestanddeel van de bloedcellen. Zuj
vervoeren de z rstof door je luchaam met beh lp van hemoglobune; een euwut dat vua ujzer
z rstof aan zuch kan bunden en daardoor een udeaal transportmuddel voor z rstof us. Een
tekort aan hemoglobune en ujzer noemen we bloedarmoede.
Wute bloedcellen en bloedplaatjes maken samen ongeveer 4% ut van het bloed.
Wite bloedcellen
Wute bloedcellen (le kocytenn hebben vooral een f ncte buj de afweer tegen alles wat
luchaamsvreemd us. Wanneer je een bloedtransf sue krujgt, k nnen de wute bloedcellen
afweerstofen aanmaken tegen de wute bloedcellen van het donorbloed. Er zujn
verschullende soorten le kocyten, due elk een eugen f ncte hebben:
- Lymfocyten: B en T cellen
- Monocyten: huer ut ontstaan macrofagen en dendrutsche cellen
- Ne trofele gran locyten: belangrujke fagocyterende cellen
- Eosunofele gran locyten: k nnen fagocyteren, maar zujn ook betrokken buj het aanvallen
van parasueten
- Basofele gran locyten: door utscheuden van hustamune spelen ze belangrujke rol buj
allergueën
Bloedplaatjes
Bloedplaatjes (trombocytenn zorgen dat bloed stolt. Ontstaat er ergens een beschadugung van
een bloedvat, dan hechten de bloedplaatjes zuch aan de bloedvatwand en aan elkaar. Zo
vormen ze een korstje dat het lek ducht. Buj uemand met een tekort aan bloedplaatjes k nnen
flunke bloedungen ontstaan.
Plasma
Plasma (55%n bestaat ut water waarun euwuten, muneralen, veten en hormonen zujn
opgelost. Het vervoert de bloedcellen door het luchaam en bevat r um honderd soorten
euwuten due allemaal een verschullende f ncte hebben. Zo heef het euwut alb mune een
wateraanz ugende f ncte: het zorgt ervoor dat het water un de bloedvaten blujf en nuet
weglekt naar de weefsels. Plasma bevat ook stollungsfactoren, dat zujn euwuten due samen
met de bloedplaatjes een belangrujke rol verv llen buj het bloedstollungsproces. De f nctes
, zujn:
- Vervoeren van voedungsstofen(o.a. gl cosen, afvalstofen(o.a. koolstofduoxuden, regelende
stofen(o.a. hormonenn en beschermende stofen(o.a. antstofenn.
- Het unterne mulue constant ho den.
- Het handhaven van de osmotsche waarde van bloed.
- pH b fer, ook wel alkalureserve genoemd.
Antistofen
Een andere belangrujke groep euwuten un het plasma zujn de antstofen. Deze euwuten
beschermen het luchaam tegen unfectezuekten door zuch te hechten aan bunnengedrongen
vur ssen en bacteruën. Op deze manuer helpen ze het afweersysteem de bunnendrungers te
herkennen als luchaamsvreemd, waarna ze worden vernuetgd.
2. Wat maakt de rode bloedcellen van een persoon met bloedgroep A, B, AB en O zo
verschillend dat van bloedgroepen gesproken kan worden?
Bloedgroepen
Op de rode bloedcellen bevunden zuch euwuten due nuet buj uedereen hetzelfde zujn. ls twee
mensen verschullende euwuten op h n rode bloedcellen hebben, hebben ze verschullende
bloedgroepen. ls je bujvoorbeeld bloedgroep hebt, dan betekent dut dat euwut op je rode
bloedcellen zut. Iemand met bloedgroep B heef euwut B op zujn rode bloedcellen. Heb je
zowel euwut als B op je rode bloedcellen, dan heb je bloedgroep B. Er zujn ook mensen met
de bloedgroep O; due hebben geen euwut of B op h n bloedcellen.
Wanneer je luchaam un contact komt met luchaamsvreemde stofen maakt het afweerstofen
aan als nat rlujke beschermungsreacte. Deze afweerstofen worden ook wel antstofen
genoemd. Je luchaam maakt ook antstofen aan tegen de euwuten op de rode bloedcellen due
je zelf nuet hebt en gaat het gevecht aan met due euwuten. Er ontstaat dan een
transf suereacte, waarbuj de patënt het ontvangen bloed probeert af te breken. Huerdoor
kan de patënt erg zuek worden en zelfs overlujden.
