Leisure! Boek
H1 Het begrip vrije tijd
Vrije tijd is een ‘niet-tastbaar’ begrip. Je kunt het niet zien, aanraken of
vastpakken.
De objectieve benadering van vrije tijd =
Vrije tijd = alle tijd – arbeid – onderwijs – zorgtaken – persoonlijke tijd
Dit wordt de residuele defnitie genoemd, een overblijfsel.
Deze definitie is vooral zinvol bij kwantitatief onderzoek, waarbij cijfers
geanalyseerd worden.
De subjectieve benadering van vrije tijd (vrijetijd) =
Hoe een individu iets ervaart, dus of de persoon zelf het als vrije tijd
ervaart.
Het gaat hierbij niet om kwantiteit, maar om kwaliteit (ervaring, beleving).
Vrijetijd wanneer het gaat om de sector, de beleving en/of het gedrag van
de consument.
Vrije tijd wanneer het gaat om een tijdseenheid.
Tijd (objectief) is relevant wanneer je aantallen of hoeveelheden wilt
noemen of landen/groepen/jaren met elkaar wilt vergelijken
Gedrag (objectief en subjectief) is relevant wanneer je wilt weten hoe
mensen zich gedragen en hoe dat te verklaren en te beïnvloeden is
Beleving (subjectief) is relevant wanneer je mensen wilt begrijpen;
wanneer je motieven, waarden, gevoelens en beleving in kaart wilt
brengen.
1
,H2 een korte geschiedenis van de vrije tijd
Vrije tijd is een relatief jong begrip, dat in eerste instantie slechts voor een
klein deel van de samenleving was weggelegd.
In de 19de eeuw was het begrijp vrije tijd niet of nauwelijks bekend. De
bezigheden die we nu als vrijetijdsbesteding zouden aanmerken, waren in
die tijd voornamelijk voorbehouden aan de elite (bezoeken voorstelling,
sport). Voor de industriële revolutie had vrijetijd niks te maken met
consumptie.
In de 2de helft van de 19de eeuw kwam industrialisatie opgang in
Nederland. Hiervoor trokken arbeiders massaal naar de steden, met veel
armoede als gevolgd. De kloof tussen uitgebuite arbeiders en de rijke
werd steeds groter.
Wel was er een goede verandering ondergaan, namelijk dat de arbeiders
niet langer een lijfeigene was die 24 uur per dag ten dienste stond van de
landheer. Op dit moment was de ‘vrije tijd’ geboren, de arbeider had
namelijk vrij nadat hij zijn loonzakje voor de dag kreeg.
De eerste vormen van vrije tijd gingen bij de arbeiders vooral over
overmatig alcoholgebruik en gokken.
Na de eeuwenwisseling hadden de arbeiders in Nederland zodanige
rechten dat ze zicht buiten de arbeidstijd ook echt ‘vrij’ konden voelen.
1889: KNVB (voetbal)
1899: KNLTB (tennis)
1901: KNAU (atletiek)
1903: Eerste bioscoop Rotterdam
Na dit werd Nederland een verzuilde samenleving die bestond uit:
katholieken, protestanten, socialisten en liberalen.
1919: Aanname arbeidswet (maximaal 8 uur per dag werken)
Hierdoor steeg de vrije tijd enorm. De overheid ging het volk opvoeden om
te leren hoe ze de vrije tijd het beste konden besteden (i.p.v. Aan alcohol
etc.)
Jaren ’20: Langzaam iets ontstaan als cinema’s, cafés, jazzclubs,
kermissen en casino’s.
De overheid vond dit nutteloos en wou de burger hiervan weghouden.
1960: Het jaar dat de vrijetijdsindustrie echt van grond kwam.
Vanaf de jaren ’60 begon het geloof op het dagelijks leven af te nemen en
daardoor brokkelde de traditionele zuilen af. Het neoliberalisme terrein
won, de overheid houdt zich steeds minder bezig met terrein dat ook door
2
, commerciële bedrijven uitgevoerd kan worden. De overheid bemoeit zich
nu ook steeds minder met de vrijetijdssector.
Socioloog Chris Rojek stelt dat vrije tijd niet langer als een losstaand
fenomeen kan worden gezien en bestudeerd, maar dat leisure eerder een
state of mind is, die verweven is met de rest van het dagelijks leven.
21ste eeuw is er van de oude standen en klassen nog maar weinig over.
Blackshaw (2010) komt tot de conclusie dat er sprake is van liquid leisure
(vloeibare tijd waarbij ieder individu de vrijheid heeft om zijn eigen leven
vorm te geven en zelf te bepalen hoe hij zijn vrije tijd besteed)
Chris Rojek gaat nog een stap verder en heeft het over ‘the labour of
leisure’, hij doelt hiermee op de totale vervlechting van arbeid en vrije tijd.
Eerste bekende studie: The theory of the leisure class van econoom
Thorstein Veblen
Vanaf 1919 begonnen vrijetijdsstudies langzaam op gang te komen.
3
H1 Het begrip vrije tijd
Vrije tijd is een ‘niet-tastbaar’ begrip. Je kunt het niet zien, aanraken of
vastpakken.
De objectieve benadering van vrije tijd =
Vrije tijd = alle tijd – arbeid – onderwijs – zorgtaken – persoonlijke tijd
Dit wordt de residuele defnitie genoemd, een overblijfsel.
Deze definitie is vooral zinvol bij kwantitatief onderzoek, waarbij cijfers
geanalyseerd worden.
De subjectieve benadering van vrije tijd (vrijetijd) =
Hoe een individu iets ervaart, dus of de persoon zelf het als vrije tijd
ervaart.
Het gaat hierbij niet om kwantiteit, maar om kwaliteit (ervaring, beleving).
Vrijetijd wanneer het gaat om de sector, de beleving en/of het gedrag van
de consument.
Vrije tijd wanneer het gaat om een tijdseenheid.
Tijd (objectief) is relevant wanneer je aantallen of hoeveelheden wilt
noemen of landen/groepen/jaren met elkaar wilt vergelijken
Gedrag (objectief en subjectief) is relevant wanneer je wilt weten hoe
mensen zich gedragen en hoe dat te verklaren en te beïnvloeden is
Beleving (subjectief) is relevant wanneer je mensen wilt begrijpen;
wanneer je motieven, waarden, gevoelens en beleving in kaart wilt
brengen.
1
,H2 een korte geschiedenis van de vrije tijd
Vrije tijd is een relatief jong begrip, dat in eerste instantie slechts voor een
klein deel van de samenleving was weggelegd.
In de 19de eeuw was het begrijp vrije tijd niet of nauwelijks bekend. De
bezigheden die we nu als vrijetijdsbesteding zouden aanmerken, waren in
die tijd voornamelijk voorbehouden aan de elite (bezoeken voorstelling,
sport). Voor de industriële revolutie had vrijetijd niks te maken met
consumptie.
In de 2de helft van de 19de eeuw kwam industrialisatie opgang in
Nederland. Hiervoor trokken arbeiders massaal naar de steden, met veel
armoede als gevolgd. De kloof tussen uitgebuite arbeiders en de rijke
werd steeds groter.
Wel was er een goede verandering ondergaan, namelijk dat de arbeiders
niet langer een lijfeigene was die 24 uur per dag ten dienste stond van de
landheer. Op dit moment was de ‘vrije tijd’ geboren, de arbeider had
namelijk vrij nadat hij zijn loonzakje voor de dag kreeg.
De eerste vormen van vrije tijd gingen bij de arbeiders vooral over
overmatig alcoholgebruik en gokken.
Na de eeuwenwisseling hadden de arbeiders in Nederland zodanige
rechten dat ze zicht buiten de arbeidstijd ook echt ‘vrij’ konden voelen.
1889: KNVB (voetbal)
1899: KNLTB (tennis)
1901: KNAU (atletiek)
1903: Eerste bioscoop Rotterdam
Na dit werd Nederland een verzuilde samenleving die bestond uit:
katholieken, protestanten, socialisten en liberalen.
1919: Aanname arbeidswet (maximaal 8 uur per dag werken)
Hierdoor steeg de vrije tijd enorm. De overheid ging het volk opvoeden om
te leren hoe ze de vrije tijd het beste konden besteden (i.p.v. Aan alcohol
etc.)
Jaren ’20: Langzaam iets ontstaan als cinema’s, cafés, jazzclubs,
kermissen en casino’s.
De overheid vond dit nutteloos en wou de burger hiervan weghouden.
1960: Het jaar dat de vrijetijdsindustrie echt van grond kwam.
Vanaf de jaren ’60 begon het geloof op het dagelijks leven af te nemen en
daardoor brokkelde de traditionele zuilen af. Het neoliberalisme terrein
won, de overheid houdt zich steeds minder bezig met terrein dat ook door
2
, commerciële bedrijven uitgevoerd kan worden. De overheid bemoeit zich
nu ook steeds minder met de vrijetijdssector.
Socioloog Chris Rojek stelt dat vrije tijd niet langer als een losstaand
fenomeen kan worden gezien en bestudeerd, maar dat leisure eerder een
state of mind is, die verweven is met de rest van het dagelijks leven.
21ste eeuw is er van de oude standen en klassen nog maar weinig over.
Blackshaw (2010) komt tot de conclusie dat er sprake is van liquid leisure
(vloeibare tijd waarbij ieder individu de vrijheid heeft om zijn eigen leven
vorm te geven en zelf te bepalen hoe hij zijn vrije tijd besteed)
Chris Rojek gaat nog een stap verder en heeft het over ‘the labour of
leisure’, hij doelt hiermee op de totale vervlechting van arbeid en vrije tijd.
Eerste bekende studie: The theory of the leisure class van econoom
Thorstein Veblen
Vanaf 1919 begonnen vrijetijdsstudies langzaam op gang te komen.
3
