Samenvatting Sociale Zekerheidsrecht uitwerking examenmatrijs - mboRijnland 2023/2024

Examennaam Brede kennis sociale zekerheidsrecht
Kwalificatiedossier en cohort Business Services 2022 en verder
Profiel, niveau en crebocode P5: Legal, Insurance & HR Services 25726
Specialist, niveau 4

Kerntaak P5-K1: Ondersteunt bij juridische en HR-
adviestrajecten

,Brede kennis van sociale zekerheidswet- en regelgeving (63%)

Code 1.1 - De kandidaat beschrijft de kenmerken van volksverzekeringen, sociale voorzieningen en
werknemersverzekeringen.

Het stelsel van sociale zekerheid: alle verzekeringen en voorzieningen die bestaanszekerheid bieden.
Onder het stelsel van de sociale zekerheid vallen:
- De sociale verzekeringen: Betaald door premies (zorg) of werkgevers.
- De sociale voorzieningen: Betaald van belastinggeld.




Sociale verzekeringen:
1. De werknemersverzekeringen
- Werknemersverzekeringen zijn bestemd voor werknemers (diegene die in loondienst zijn). Tot de
kring van verzekerden voor de werknemersverzekeringen behoren:
o Werknemers;
o Ambtenaren;
o Oud-werknemers die met (vervroegd) pensioen zijn;
o Werknemers met een uitkering vanwege ziekte, arbeidsongeschiktheid of werkloosheid;
o Uitzendkrachten;
o Tijdelijke werknemers;
o Flexwerkers die oproepwerk doen op basis van een arbeidsovereenkomst.
- Het doel van werknemersverzekeringen is het waarborgen van financiële zekerheid voor werknemers
in verschillende levenssituaties.
- De drie werknemersverzekeringen zijn:
1. Ziektewet (ZW)
o Voor mensen die op het moment dat ze ziek worden niet in dienst zijn bij een werkgever maar
wel op zoek zijn naar werk.
 Wetboek I: II.35
 Kleine Gids: 1.4

2. Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA)
o Voor werknemers die langer dan twee jaar arbeidsongeschikt zijn. De werkgever
heeft de eerste twee jaar een loonbetalingsplicht.
 Wetboek I: II.36
 Kleine Gids: 1.5

3. Werkloosheidswet (WW)
o Voor werknemers die tegen hun wil (gedeeltelijk) werkloos raken.
 Wetboek I: II.34
 Kleine Gids: 3.1

, 2. De volksverzekeringen
- Volksverzekeringen zijn sociale verzekeringen die bedoeld zijn om de gehele bevolking te beschermen
tegen bepaalde sociale risico's. Volksverzekeringen zijn bestemd voor iedere ingezetene (voor
iedereen die als Nederlander of als vreemdeling met geldige verblijfspapieren in ons land woont).
- De vier volksverzekeringen zijn (niet in wettenbundel):
1. Algemene Ouderdomswet (AOW)
o Geeft vanaf een bepaalde leeftijd een ouderdomspensioen (boven op je opgebouwde
pensioen).
 Kleine Gids: 2.1

2. Algemene nabestaandenwet (Anw)
o Uitkeringen voor nabestaanden (partners) en weeskinderen.
 Kleine Gids: 2.2

3. Algemene Kinderbijslagwet (AKW)
o Tegemoetkoming in de kosten van de opvoeding van minderjarige kinderen.
 Kleine Gids: 2.3

4. Wet langdurige zorg (Wlz)
o Verzekert tegen hoge ziektekosten door zware, intensieve zorg `voor kwetsbare ouderen,
mensen met een handicap en mensen met een psychische aandoening.
 Kleine Gids: 1.2

Naast de sociale verzekeringen heeft bijna iedereen een aantal vrijwillige verzekeringen, bijvoorbeeld tegen
diefstal of brand. Bij deze verzekeringen mogen de verzekeraar en de verzekeringsnemer zelf kiezen. Deze
verzekeringen kan de verzekeraar weigeren, bijvoorbeeld een brandverzekering bij iemand waar heel veel
brand is geweest.

Zorgverzekeringswet
De Zorgverzekeringswet (Zvw) (Kleine Gids 1.1) is een sociale verzekering met een particulier
trekje. De Zvw bepaalt dat iedereen verplicht is zich te verzekeren voor een basispakket ziektekosten.
- Particulieren kunnen zelf extra verzekeren voor de fysio of tandarts, dit zijn aanvullende
verzekeringen, KG: 1.1.13.
Particuliere verzekeraars bieden dit basispakket aan en hebben de plicht om mensen die zich aanmelden te
accepteren, KG: 1.1.3.

De verzekerde mag zelf kiezen bij welke zorgverzekeraar hij zijn zorgverzekering sluit.
Zij hebben tot 1 januari de tijd om de zorgverzekering op te zeggen. Zij hebben tot uiterlijk 1 februari om een
nieuwe zorgverzekering af te sluiten, KG: 1.1.5.

Sociale voorzieningen
Sociale voorzieningen is een vangnet voor mensen die geen inkomen of uitkering hebben. Het zorgt ervoor dat
zij toch een minimumbedrag krijgen om in hun levensonderhoud te voorzien. De sociale voorzieningen worden
betaald van belastinggeld. Het doel is om zoveel mogelijk armoede tegen te gaan.
- De vier sociale voorzieningen zijn:
1. Participatiewet
o Biedt iedereen die zelf niet in de kosten van het bestaansminimum kan voorzien een
uitkering.
 Wetboek II: X.6
 Kleine Gids: 3.6

2. Toeslagenwet (TW)
o Is een aanvulling voor degenen die met een WW-, WIA-, ZW- of Wajong-uitkering onder het
bestaansminimum zit.
 Kleine Gids: 3.2