Gezondheidspsychologie
Samenvatting
H1 Wat is gezondheid?
Empirisme: Het elementaire principe dat we de wereld via zintuigelijke waarneming kunnen
leren kennen.
Inferentie: Redenering waarbij een conclusie wordt afgeleid uit een of meer premissen
(basisaannamen).
Mensen definiëren gezondheid verschillend, als:
- Niet ziek zijn (geen symptomen, geen bezoek aan een arts)
- Als gedrag (bv. Ik zorg goed voor mezelf dus ik ben gezond)
- Psychosociaal welzijn (bv ik voel me in balans, tevreden gelukkig en daarom ben ik
gezond).
Gezondheid (Wereldgezondheidsorganisatie): Een toestand van volledig lichamelijk,
geestelijk en maatschappelijk welzijn en niet alleen de afwezigheid van ziekte of invaliditeit
Positieve gezondheid (Huber): Gezondheid is het dynamische vermogen van mensen om
zich aan te passen en zelf de regie te voeren over hun welbevinden.
HC: Gezondheid door de eeuwen heen
Oude Grieken Hippocrates: Gezondheid hangt af van de balans tussen
lichaamssappen
- Zwarte gal= melancholie (aarde) depressief
- Gele gal= cholerisch (vuur) opvliegend/prikkelbaar
- Bloed= sanguinisch (lucht) optimisme/ passie
- Slijm= flegmatisch (water) kalm
Holistische visie van gezondheid: Voeding, omgevingsfactoren, het klimaat, de seizoenen,
de plaats waar men leeft en de omstandigheden waarin men leeft spelen allemaal een rol.
Hippocrates pleitte voor een uitgebreid gesprek met de patiënten.
Hippocrates- Natuurgeneeswijze
Elk individu is uniek en hij gaat uit van een zelfhelend vermogen. Dit genezingsproces kan
ondersteunt worden met voeding, leefomstandigheden en gezonde leefwijze.
Hippocrates: extract wilgenbast aspirine
Oude Grieken: Galenius: Benadrukte de interactie tussen lichaam-geest
Een verstoorde gemoedstoestand kan aanleiding geven tot het ontstaan van een ziekte en
een ziekte kan de gemoedstoestand verstoren.
Middeleeuwen
Bijgeloof was dat ziekte als straf diende
Gezondheidszorg in handen van het klooster.
,Renaissance (1300- 1700)
Descartes: Scheiding lichaam-geest Het eerst werd een menselijk lichaam ontleed en het
lichaam werd net als de wereld om ons heen een ding
Ontstaan huidige wetenschap
1.2 Wat is gezondheid? Veranderende perspectieven (HC)
Biomedisch ziektemodel/ diagnose-receptmodel genoemd: De opvatting dat ziekten en
symptomen een achterliggende fysiologische verklaring hebben.
Er wordt aangenomen dat als de oorzaak van de ziekte verdwijnt dat de symptomen
verdwijnen en er een herstel van gezondheid plaatsvindt.
Er wordt alleen gekeken naar het lichaam, of naar de geest en geen interactie
daartussen.
Het negeert dat verschillende mensen verschillend kunnen reageren op eenzelfde
ziekte.
Biopsychosociaal ziektemodel: Het standpunt dat ziekten en symptomen door een
combinatie van lichamelijke, sociale, culturele en psychosociale factoren kan worden
verklaard.
Incidentie: Het aantal nieuwe gevallen van een ziekte gedurende een specifieke
tijdsinterval.
, Prevalentie: Aantal vastgestelde gevallen van een ziekte in een populatie op een bepaald
moment. Vaak uitgedrukt in percentage.
1.3 Individuele, culturele en leeftijdsgerelateerde perspectieven op
gezondheid (Niet in HC)
De wijze waarop men op een bepaalde gedragingen aankijkt, verschilt per cultuur en per
tijdperk.
Ziekteattributie: Toekenning van de oorzaak van de ziekte. Externe ziekteattributie legt men
de oorzaak van de ziekte buiten te persoon (het lot) en bij interne ziekteattributies legt men
de oorzaak van de ziekte bij de persoon zelf.
Holisme: Bij een holistische benadering pakt men niet alleen het zuiver lichamelijke of
waarneembare aan, maar het hele wezen. vroeger zo, nu meer biomedisch, maar
langzaam terug naar holisme
Het ontwikkelingsproces van mensen verloopt in interactie tussen drie factoren:
- Leren
- Ervaring
- Rijp zijn
Ontwikkeling van inzichten in ziekte
Ziekteconcept op de leeftijd van 3 tot 8 jaar: Kinderen verklaren ziektes op magisch niveau.
Onbegrip, Fenomenalisme (bv geluid in verband met de ziekte) en aangestoken woorden.
Ziekteconcept op de leeftijd van 8 tot 11 jaar: verklaringen gebaseerd op een logische reeks
van oorzaak en gevolg.
Ziekteconcept vanaf de pubertijd: ziekteconcept is een abstract begrip en kinderen krijgen
een fysiologisch en fysiologisch inzicht.
Epidemiologie: Het bestuderen van ziektepatronen in verschillende populaties en de relatie
met andere factoren zoals leefwijze (Wie krijgt deze ziekte? Hoe vaak komt deze ziekte
voor?
Samenvatting
H1 Wat is gezondheid?
Empirisme: Het elementaire principe dat we de wereld via zintuigelijke waarneming kunnen
leren kennen.
Inferentie: Redenering waarbij een conclusie wordt afgeleid uit een of meer premissen
(basisaannamen).
Mensen definiëren gezondheid verschillend, als:
- Niet ziek zijn (geen symptomen, geen bezoek aan een arts)
- Als gedrag (bv. Ik zorg goed voor mezelf dus ik ben gezond)
- Psychosociaal welzijn (bv ik voel me in balans, tevreden gelukkig en daarom ben ik
gezond).
Gezondheid (Wereldgezondheidsorganisatie): Een toestand van volledig lichamelijk,
geestelijk en maatschappelijk welzijn en niet alleen de afwezigheid van ziekte of invaliditeit
Positieve gezondheid (Huber): Gezondheid is het dynamische vermogen van mensen om
zich aan te passen en zelf de regie te voeren over hun welbevinden.
HC: Gezondheid door de eeuwen heen
Oude Grieken Hippocrates: Gezondheid hangt af van de balans tussen
lichaamssappen
- Zwarte gal= melancholie (aarde) depressief
- Gele gal= cholerisch (vuur) opvliegend/prikkelbaar
- Bloed= sanguinisch (lucht) optimisme/ passie
- Slijm= flegmatisch (water) kalm
Holistische visie van gezondheid: Voeding, omgevingsfactoren, het klimaat, de seizoenen,
de plaats waar men leeft en de omstandigheden waarin men leeft spelen allemaal een rol.
Hippocrates pleitte voor een uitgebreid gesprek met de patiënten.
Hippocrates- Natuurgeneeswijze
Elk individu is uniek en hij gaat uit van een zelfhelend vermogen. Dit genezingsproces kan
ondersteunt worden met voeding, leefomstandigheden en gezonde leefwijze.
Hippocrates: extract wilgenbast aspirine
Oude Grieken: Galenius: Benadrukte de interactie tussen lichaam-geest
Een verstoorde gemoedstoestand kan aanleiding geven tot het ontstaan van een ziekte en
een ziekte kan de gemoedstoestand verstoren.
Middeleeuwen
Bijgeloof was dat ziekte als straf diende
Gezondheidszorg in handen van het klooster.
,Renaissance (1300- 1700)
Descartes: Scheiding lichaam-geest Het eerst werd een menselijk lichaam ontleed en het
lichaam werd net als de wereld om ons heen een ding
Ontstaan huidige wetenschap
1.2 Wat is gezondheid? Veranderende perspectieven (HC)
Biomedisch ziektemodel/ diagnose-receptmodel genoemd: De opvatting dat ziekten en
symptomen een achterliggende fysiologische verklaring hebben.
Er wordt aangenomen dat als de oorzaak van de ziekte verdwijnt dat de symptomen
verdwijnen en er een herstel van gezondheid plaatsvindt.
Er wordt alleen gekeken naar het lichaam, of naar de geest en geen interactie
daartussen.
Het negeert dat verschillende mensen verschillend kunnen reageren op eenzelfde
ziekte.
Biopsychosociaal ziektemodel: Het standpunt dat ziekten en symptomen door een
combinatie van lichamelijke, sociale, culturele en psychosociale factoren kan worden
verklaard.
Incidentie: Het aantal nieuwe gevallen van een ziekte gedurende een specifieke
tijdsinterval.
, Prevalentie: Aantal vastgestelde gevallen van een ziekte in een populatie op een bepaald
moment. Vaak uitgedrukt in percentage.
1.3 Individuele, culturele en leeftijdsgerelateerde perspectieven op
gezondheid (Niet in HC)
De wijze waarop men op een bepaalde gedragingen aankijkt, verschilt per cultuur en per
tijdperk.
Ziekteattributie: Toekenning van de oorzaak van de ziekte. Externe ziekteattributie legt men
de oorzaak van de ziekte buiten te persoon (het lot) en bij interne ziekteattributies legt men
de oorzaak van de ziekte bij de persoon zelf.
Holisme: Bij een holistische benadering pakt men niet alleen het zuiver lichamelijke of
waarneembare aan, maar het hele wezen. vroeger zo, nu meer biomedisch, maar
langzaam terug naar holisme
Het ontwikkelingsproces van mensen verloopt in interactie tussen drie factoren:
- Leren
- Ervaring
- Rijp zijn
Ontwikkeling van inzichten in ziekte
Ziekteconcept op de leeftijd van 3 tot 8 jaar: Kinderen verklaren ziektes op magisch niveau.
Onbegrip, Fenomenalisme (bv geluid in verband met de ziekte) en aangestoken woorden.
Ziekteconcept op de leeftijd van 8 tot 11 jaar: verklaringen gebaseerd op een logische reeks
van oorzaak en gevolg.
Ziekteconcept vanaf de pubertijd: ziekteconcept is een abstract begrip en kinderen krijgen
een fysiologisch en fysiologisch inzicht.
Epidemiologie: Het bestuderen van ziektepatronen in verschillende populaties en de relatie
met andere factoren zoals leefwijze (Wie krijgt deze ziekte? Hoe vaak komt deze ziekte
voor?
