Voedingsleer
4. Vaststellen van de voedingsbehoeften
Aanbevolen dagelijkse hoeveelheid: Hoeveelheid die nodig is om voldoende in de behoefe e
voorzien.
Nieuwe voedingsnormen:
- Gemiddelde behoefe: De helf van de populaie
- De aanbevolen hoeveelheid: De hele populaiee afgeleid van de gemiddelde behoefee
- De adequate inneming: De gehele populaiee afgeleid van andere gegevens dan die van de
gemiddelde behoefee
- De aanvaardbare bovengrens van inneming: De kans bes aa da ongewens e efec en
op redene
Factoren die de behoefe beïnvloeden:
- Voedingspa roon
- Persoonsgebonden fac oren
- Leefsiil
- Omgevingsfac oren
Voedingsnormen worden gebruikt voor:
- Voedselvoorziening voor gezonde groepen
- Voedingsrich liinen voor gezonde individuen
- Beoordelen van consumpieciifers voor gezonde groepen
- Inneming van mensen bii wie een slech e voedingssi uaie is aange oond
- Rich liinen goede voeding
,5. Fysiologische aspecten van de voeding
Fysiologie: De leer van de levensverrichingene hieronder vallen;
- De energiewisseling
- De opbouwe de groei en he hers el van weefsels
- De afraak van weefsels
- He is s and houden van lichaamsfuncies
Afankelijk van:
- De vertering van het voedsel: Geschik gemaak voor absorpie in he bloede
- De stofwisselingsprocessen: Begin bii de opname van voedingss ofen en zuurs of in he
bloed (enzymen en hormonen spelen hierbii een rol)e Eindig bii de afgife van de
eindproduc en aan de longene de nierene de lever en de huide
Voedingswaarde: Is afankeliik van de soor e de hoeveelheid en de onderlinge verhouding van
voedingss ofene
Voedingsstoffen: Scheikundig aan oonbare bes anddelen van levensmiddelene
- Essentele voedingsstoffen: Ziin onmisbaar in de voedinge omda ze nie of onvoldoende
door he lichaam worden aangemaak e
- Niet-essentële voedingsstoffen: Kunnen door middel van s ofwisselingsprocessen door de
mens zelf worden opgebouwd (nie -esseniile aminozuren vi amines D en K)
De mens heef behoefe aan vast en vloeibaar voedsel, dit voedsel moet vooriien in:
• De energiebehoefe in russoes ande groei en spierarbeid
• De behoefe aanbouws ofen voor de groei en de ins andhouding van lichaamscellen
• De regulering van s ofwisselingsprocessen
Verschillende soorten voedingsstoffen
- De energieleverende voedingsstoffen (macro): Eiwisene vesen en koolhydra en
- Bouwstoffen: Eiwisene mineralen en wa er
- Regulerende stoffen (micro): Mineralen en vi amines
Belangrijk van voedsel:
- Genotswaarde: De aan rekkeliikheid van voedsele waardoor de ee lus word opgewek
(smaake geure kleure consis eniee presen aie)
- Genotsstoffen: S ofen die geur en smaak geven aan voedsele
- Samenstelling
- Verteerbaarheid en veriadigingswaarde
, Genotsstoffen/genotsmiddelen
Groep Voorbeelden
Genotstoffen die van nature in het voedsel Plan enzuren (vruch )e e herische oliin
aanweiig iijn (speceriiene schil ci rusvruch e vlees vise zou en
(groen en en vlees)e suikers (vruch en melk)
Genotstoffen die bij de bereiding van voedsel Roosingsproduc en (bakkene bradene
ontstaan roos eren)e s ofen die bac eriin iidens he
riipen van kaas vormene melkzuure
rookbes anddelene aromas ofen
Genotstoffen die bij de bereiding worden Suikere zou e aziine kruidene speceriiene wiin
toegevoegd om de geur en smaak van aroma
gerechten te verhogen
Genotmiddelen die grote hoeveelheden Koffiee heee cacaoe frisdrankene alcohole bouillon
genotstoffen bevaten abak
Smaak fierende werking: Men gaa er gemakkeliik s eeds meer van gebruikene omda er gewenning
is bii gebruik
Richtlijnen voor aantrekkelijk veriorgd voedsel:
ae Geur
be Toevoegingen van kruiden en speceriiene variaies in bereidingswiizene gevarieerde maar
bii elkaar passende smaakcombinaies)
ce Combinaies en afwisseling van kleur
de Afwisseling in consis enie
ee Vorm van de gerech en die egeliikeriid worden opgediend
fe Juis e empera uur van de gerech en
ge Ui drogen voorkomene glanzend ui erliik
he Verzorgd opdienen
Verteerbaarheid: Voedsel word afgebroken o absorbeerbare s ofen in he spiisver eringskanaal
- De voedselkeuzee de samens elling van de maaliiden en de bereidingswiize ziin van invloede
De veriadigingswaarde: Heef e maken me de duur van he afraakprocese gro er naarma e de
afraak langzamer plaa svind
Van invloed op de verteerbaarheid en de veriadigingswaarde iijn de volgende factoren:
- De aanwezigheid van onver eerbare delen (voedingsvezels)
- De aanwezigheid van ve in de voeding
- De aanwezigheid van eiwisen
- De consis enie van he voedsel (vas of vloeibaare droog of vochige luchig of siif)
- De aanwezigheid van geno s ofen
Licht verteerbaar voedsel: Snelle en gemakkeliike ver ering (verzadigingswaarde is kleine na een
kor e iid weer hongergevoel)
4. Vaststellen van de voedingsbehoeften
Aanbevolen dagelijkse hoeveelheid: Hoeveelheid die nodig is om voldoende in de behoefe e
voorzien.
Nieuwe voedingsnormen:
- Gemiddelde behoefe: De helf van de populaie
- De aanbevolen hoeveelheid: De hele populaiee afgeleid van de gemiddelde behoefee
- De adequate inneming: De gehele populaiee afgeleid van andere gegevens dan die van de
gemiddelde behoefee
- De aanvaardbare bovengrens van inneming: De kans bes aa da ongewens e efec en
op redene
Factoren die de behoefe beïnvloeden:
- Voedingspa roon
- Persoonsgebonden fac oren
- Leefsiil
- Omgevingsfac oren
Voedingsnormen worden gebruikt voor:
- Voedselvoorziening voor gezonde groepen
- Voedingsrich liinen voor gezonde individuen
- Beoordelen van consumpieciifers voor gezonde groepen
- Inneming van mensen bii wie een slech e voedingssi uaie is aange oond
- Rich liinen goede voeding
,5. Fysiologische aspecten van de voeding
Fysiologie: De leer van de levensverrichingene hieronder vallen;
- De energiewisseling
- De opbouwe de groei en he hers el van weefsels
- De afraak van weefsels
- He is s and houden van lichaamsfuncies
Afankelijk van:
- De vertering van het voedsel: Geschik gemaak voor absorpie in he bloede
- De stofwisselingsprocessen: Begin bii de opname van voedingss ofen en zuurs of in he
bloed (enzymen en hormonen spelen hierbii een rol)e Eindig bii de afgife van de
eindproduc en aan de longene de nierene de lever en de huide
Voedingswaarde: Is afankeliik van de soor e de hoeveelheid en de onderlinge verhouding van
voedingss ofene
Voedingsstoffen: Scheikundig aan oonbare bes anddelen van levensmiddelene
- Essentele voedingsstoffen: Ziin onmisbaar in de voedinge omda ze nie of onvoldoende
door he lichaam worden aangemaak e
- Niet-essentële voedingsstoffen: Kunnen door middel van s ofwisselingsprocessen door de
mens zelf worden opgebouwd (nie -esseniile aminozuren vi amines D en K)
De mens heef behoefe aan vast en vloeibaar voedsel, dit voedsel moet vooriien in:
• De energiebehoefe in russoes ande groei en spierarbeid
• De behoefe aanbouws ofen voor de groei en de ins andhouding van lichaamscellen
• De regulering van s ofwisselingsprocessen
Verschillende soorten voedingsstoffen
- De energieleverende voedingsstoffen (macro): Eiwisene vesen en koolhydra en
- Bouwstoffen: Eiwisene mineralen en wa er
- Regulerende stoffen (micro): Mineralen en vi amines
Belangrijk van voedsel:
- Genotswaarde: De aan rekkeliikheid van voedsele waardoor de ee lus word opgewek
(smaake geure kleure consis eniee presen aie)
- Genotsstoffen: S ofen die geur en smaak geven aan voedsele
- Samenstelling
- Verteerbaarheid en veriadigingswaarde
, Genotsstoffen/genotsmiddelen
Groep Voorbeelden
Genotstoffen die van nature in het voedsel Plan enzuren (vruch )e e herische oliin
aanweiig iijn (speceriiene schil ci rusvruch e vlees vise zou en
(groen en en vlees)e suikers (vruch en melk)
Genotstoffen die bij de bereiding van voedsel Roosingsproduc en (bakkene bradene
ontstaan roos eren)e s ofen die bac eriin iidens he
riipen van kaas vormene melkzuure
rookbes anddelene aromas ofen
Genotstoffen die bij de bereiding worden Suikere zou e aziine kruidene speceriiene wiin
toegevoegd om de geur en smaak van aroma
gerechten te verhogen
Genotmiddelen die grote hoeveelheden Koffiee heee cacaoe frisdrankene alcohole bouillon
genotstoffen bevaten abak
Smaak fierende werking: Men gaa er gemakkeliik s eeds meer van gebruikene omda er gewenning
is bii gebruik
Richtlijnen voor aantrekkelijk veriorgd voedsel:
ae Geur
be Toevoegingen van kruiden en speceriiene variaies in bereidingswiizene gevarieerde maar
bii elkaar passende smaakcombinaies)
ce Combinaies en afwisseling van kleur
de Afwisseling in consis enie
ee Vorm van de gerech en die egeliikeriid worden opgediend
fe Juis e empera uur van de gerech en
ge Ui drogen voorkomene glanzend ui erliik
he Verzorgd opdienen
Verteerbaarheid: Voedsel word afgebroken o absorbeerbare s ofen in he spiisver eringskanaal
- De voedselkeuzee de samens elling van de maaliiden en de bereidingswiize ziin van invloede
De veriadigingswaarde: Heef e maken me de duur van he afraakprocese gro er naarma e de
afraak langzamer plaa svind
Van invloed op de verteerbaarheid en de veriadigingswaarde iijn de volgende factoren:
- De aanwezigheid van onver eerbare delen (voedingsvezels)
- De aanwezigheid van ve in de voeding
- De aanwezigheid van eiwisen
- De consis enie van he voedsel (vas of vloeibaare droog of vochige luchig of siif)
- De aanwezigheid van geno s ofen
Licht verteerbaar voedsel: Snelle en gemakkeliike ver ering (verzadigingswaarde is kleine na een
kor e iid weer hongergevoel)
