Levensfasen Tieleman H7, H8, H 9.2/9.3/9.4/9.7/9.8 en 10.2/10.3/10.4/10.5
Hoofdstuk 7 Levensfasen Tieleman
1. De student kan twee soorten intelligente benoemen en herkennen in relate tot deze
leeftijdsfase
- Gekristalliseerde intelligentie / crystallised intelligence
Deze vorm heef etrekking op denkhandelingen die iemand kan uitvoeren vanwege het gevolgde
onderwijs en ervaringen. Aspecten die hier ij een rol spelen : Woordenschat, goed ge ruik van
synoniemen, langetermijngeheugen en logisch redeneren.
Dit geef de mate aan waarin iemand zich de collectieve intelligentie van zijn cultuur heef eigen
gemaakt voor persoonlijk ge ruik
- Vloeiende intelligentie / fuid intelligence
Deze vorm is ervaringsonafankelijk en hangt samen met de waarneming en de verwerking van
informatie. Dit verwijst naar vaardigheden als ; egripsvorming, ver anden af te leiden en relaties
zien.
2. De student kan twee kwalitateve veranderingen van denken van de volwassenen
benoemen en herkennen
- Van het hypothetisch-deductieve naar het pragmatische denken
Het denken wordt meer su jectief en emotioneel. ersoonlijke gevoeligheden op prikkels vullen het
rationele denken aan. De werkelijkheid wordt door zelfde refectie eschouwd.
- Ontwikkeling van het formeel-logisch denken naar het post formele denken
De formele denker eschouwd kennis als a soluut en onverander aar. De post formele denker
esef dat varia elen elkaar kunnen ennvloeden en dat ge eurtenissen in de realiteit centraal staan.
Kennis is niet altijd a soluut en is afankelijk van de omgeving. Het wordt dus aangevuld met
intuntieve en su jectieve denkvormen.
3. De student kan twee geheugen strategieën benoemen die kenmerkend zijn voor
volwassenen
- Het geheugen kan helpen om verkregen indrukken eter te organiseren en vaste te leggen
door het toepassen van mnemotechnische kunstgrepen
Geheugensteuntjes en ezels ruggetjes
- Het geheugen kan intelligentie helpen door het paraat he en van materiaal en het
onthouden ven denktechnieken.
4. De student kan de ontwikkelingsopgave voor de ik-ontwikkeling in de leeftijdsfase van 22-
40 jaar (Erikson) herkennen en benoemen
Erikson noemt in de fase van de jongvolwassene de fase van de intimiteit versus het isolement. Als
jongvolwassenen er niet in slaagt om de volgende ontwikkelingstaken te vervullen raakt hij in een
sociaal isolement :
- Het uitzoeken van een vaste levenspartner
- Liefde en gehechtheid, in staat zijn om intiem of persoonlijk contact aan te gaan zonder jezelf
te verliezen
- Het starten van een gezin
- Het opvoeden van kinderen
- Het uitoefenen van een eroep
- Het nemen van urgerlijke verantwoordelijkheid
- Het vinden van een verwante sociale groep
5. De student kan zeven verschillende relatestjlen (Erikson) die kenmerkend zijn voor de
levensfase van 22-40 jaar herkennen en benoemen
- De intieme stijl : Er is sprake van openheid en wederkerigheid in de relatie. Hier ij hoort het
zorg dragen voor elkaar en het op een contructieve manier conficten oplossen. Ook
seksualiteit speelt een elangrijke rol
- De pre-intieme stijl : alle eigenschappen zijn aanwezig om een goede relatie aan te gaan,
zoals openheid en wederkerigheid. De geschikte levenspartner is nog niet gevonden.
, - De pseudo-intieme stijl : Er is sprake van een langdurige seksuele relatie, maar is er geen
openheid en zorg voor elkaar. De relatie is oppervlakkig en is een sleur.
- De stereotiepe stijl : contacten of sociale relaties worden onderhouden om er zelf eter van
te worden. De relaties die de persoon heef, zijn vlot en oppervlakkig.
- De gensoleerde stijl : er zijn geen sociale relaties aanwezig en er zijn ook te weinig sociale
vaardigheden aanwezig ij de persoon.
- De gecommiteerde mengvorm : er is een langdurige seksuele relatie en de persoon is daarin
verstrikt geraakt.
- De ongecommiteerde mengvorm : de persoon is verknocht aan zijn vrienden, heef geen
langdurige relatie en ontleent zijn identiteit aan de vriendschappen. Het gevolg is dat hij
zichzelf verliest, is onzeker en afankelijk.
6. De student kan de vier ontwikkelingsniveaus in stadia van ouderschap herkennen en
benoemen (Newsberger & Galensky)
News erger
- De egonstische oriëntatie : de ouder redeneert vanuit zijn eigen ehoefen en zijn eigen
perspectief.
- De conventionele oriëntatie : De ouder egrijpt het kind op asis van alledaagse of
wetenschappelijke inzichten over kennis uit de ontwikkelingspsychologie.
- De su jectief-individualistische oriëntatie : het kind wordt door de ouders als een individu en
een unieke persoon gezien, die alleen door hen egrepen kan worden.
- De systeem analytische oriëntatie : de ouder is zich ewust van zijn eigen identiteit en die
van het kind. De ouder kan elangen van hemzelf en van het kind tegen elkaar afwegen.
Galensky
- De image making stage : van de conceptie tot aan de ge oorte. De ouders ontwikkelen
gevoelens voor de toekomstige a y en maken zich een voorstelling van het ouderschap
- De nurturing stage : vanaf de ge oorte tot aan het tweede jaar. De ouders zoeken een alans
tussen tijd voor het kind en tijd voor henzelf. Ook ontwikkelen zij een hechte and met het
kind.
- De authority stage : tussen twee en vijf jaar. Het aangeven van grenzen en het omgaan met
conficten en macht staan hier ij centraal.
- De interpretative stage : tussen 5 en 12 jaar. De ouders leren het kind ondersteunen ij het
verklaren en egrijpen van alles wat het kind ziet en eleef
- De interdependent stage : tijdens adolescentie. De ouders he en als taak hun relatie met
het kind te herzien.
- De departure stage : na de adolescentie. De ouders zoeken naar wegen om zich met een
veranderde rol toch een gezin te lijven voelen.
Hoofdstuk 7 Levensfasen Tieleman
1. De student kan twee soorten intelligente benoemen en herkennen in relate tot deze
leeftijdsfase
- Gekristalliseerde intelligentie / crystallised intelligence
Deze vorm heef etrekking op denkhandelingen die iemand kan uitvoeren vanwege het gevolgde
onderwijs en ervaringen. Aspecten die hier ij een rol spelen : Woordenschat, goed ge ruik van
synoniemen, langetermijngeheugen en logisch redeneren.
Dit geef de mate aan waarin iemand zich de collectieve intelligentie van zijn cultuur heef eigen
gemaakt voor persoonlijk ge ruik
- Vloeiende intelligentie / fuid intelligence
Deze vorm is ervaringsonafankelijk en hangt samen met de waarneming en de verwerking van
informatie. Dit verwijst naar vaardigheden als ; egripsvorming, ver anden af te leiden en relaties
zien.
2. De student kan twee kwalitateve veranderingen van denken van de volwassenen
benoemen en herkennen
- Van het hypothetisch-deductieve naar het pragmatische denken
Het denken wordt meer su jectief en emotioneel. ersoonlijke gevoeligheden op prikkels vullen het
rationele denken aan. De werkelijkheid wordt door zelfde refectie eschouwd.
- Ontwikkeling van het formeel-logisch denken naar het post formele denken
De formele denker eschouwd kennis als a soluut en onverander aar. De post formele denker
esef dat varia elen elkaar kunnen ennvloeden en dat ge eurtenissen in de realiteit centraal staan.
Kennis is niet altijd a soluut en is afankelijk van de omgeving. Het wordt dus aangevuld met
intuntieve en su jectieve denkvormen.
3. De student kan twee geheugen strategieën benoemen die kenmerkend zijn voor
volwassenen
- Het geheugen kan helpen om verkregen indrukken eter te organiseren en vaste te leggen
door het toepassen van mnemotechnische kunstgrepen
Geheugensteuntjes en ezels ruggetjes
- Het geheugen kan intelligentie helpen door het paraat he en van materiaal en het
onthouden ven denktechnieken.
4. De student kan de ontwikkelingsopgave voor de ik-ontwikkeling in de leeftijdsfase van 22-
40 jaar (Erikson) herkennen en benoemen
Erikson noemt in de fase van de jongvolwassene de fase van de intimiteit versus het isolement. Als
jongvolwassenen er niet in slaagt om de volgende ontwikkelingstaken te vervullen raakt hij in een
sociaal isolement :
- Het uitzoeken van een vaste levenspartner
- Liefde en gehechtheid, in staat zijn om intiem of persoonlijk contact aan te gaan zonder jezelf
te verliezen
- Het starten van een gezin
- Het opvoeden van kinderen
- Het uitoefenen van een eroep
- Het nemen van urgerlijke verantwoordelijkheid
- Het vinden van een verwante sociale groep
5. De student kan zeven verschillende relatestjlen (Erikson) die kenmerkend zijn voor de
levensfase van 22-40 jaar herkennen en benoemen
- De intieme stijl : Er is sprake van openheid en wederkerigheid in de relatie. Hier ij hoort het
zorg dragen voor elkaar en het op een contructieve manier conficten oplossen. Ook
seksualiteit speelt een elangrijke rol
- De pre-intieme stijl : alle eigenschappen zijn aanwezig om een goede relatie aan te gaan,
zoals openheid en wederkerigheid. De geschikte levenspartner is nog niet gevonden.
, - De pseudo-intieme stijl : Er is sprake van een langdurige seksuele relatie, maar is er geen
openheid en zorg voor elkaar. De relatie is oppervlakkig en is een sleur.
- De stereotiepe stijl : contacten of sociale relaties worden onderhouden om er zelf eter van
te worden. De relaties die de persoon heef, zijn vlot en oppervlakkig.
- De gensoleerde stijl : er zijn geen sociale relaties aanwezig en er zijn ook te weinig sociale
vaardigheden aanwezig ij de persoon.
- De gecommiteerde mengvorm : er is een langdurige seksuele relatie en de persoon is daarin
verstrikt geraakt.
- De ongecommiteerde mengvorm : de persoon is verknocht aan zijn vrienden, heef geen
langdurige relatie en ontleent zijn identiteit aan de vriendschappen. Het gevolg is dat hij
zichzelf verliest, is onzeker en afankelijk.
6. De student kan de vier ontwikkelingsniveaus in stadia van ouderschap herkennen en
benoemen (Newsberger & Galensky)
News erger
- De egonstische oriëntatie : de ouder redeneert vanuit zijn eigen ehoefen en zijn eigen
perspectief.
- De conventionele oriëntatie : De ouder egrijpt het kind op asis van alledaagse of
wetenschappelijke inzichten over kennis uit de ontwikkelingspsychologie.
- De su jectief-individualistische oriëntatie : het kind wordt door de ouders als een individu en
een unieke persoon gezien, die alleen door hen egrepen kan worden.
- De systeem analytische oriëntatie : de ouder is zich ewust van zijn eigen identiteit en die
van het kind. De ouder kan elangen van hemzelf en van het kind tegen elkaar afwegen.
Galensky
- De image making stage : van de conceptie tot aan de ge oorte. De ouders ontwikkelen
gevoelens voor de toekomstige a y en maken zich een voorstelling van het ouderschap
- De nurturing stage : vanaf de ge oorte tot aan het tweede jaar. De ouders zoeken een alans
tussen tijd voor het kind en tijd voor henzelf. Ook ontwikkelen zij een hechte and met het
kind.
- De authority stage : tussen twee en vijf jaar. Het aangeven van grenzen en het omgaan met
conficten en macht staan hier ij centraal.
- De interpretative stage : tussen 5 en 12 jaar. De ouders leren het kind ondersteunen ij het
verklaren en egrijpen van alles wat het kind ziet en eleef
- De interdependent stage : tijdens adolescentie. De ouders he en als taak hun relatie met
het kind te herzien.
- De departure stage : na de adolescentie. De ouders zoeken naar wegen om zich met een
veranderde rol toch een gezin te lijven voelen.
