Hoofdstuk 9
Paragraaf 1
Statische elektriciteit ontstaat door wrijving. Door de wrijving springen elektronen over en krijgt een voorwerp een
overschot aan elektronen en is daardoor negatief geladen. Het andere voorwerp krijgt een tekort aan elektronen en
wordt positief geladen.
Gelijke ladingen stoten elkaar af. Tegengestelde ladingen trekken naar elkaar toe.
Elementaire ladingsquantum (e) staat in Binas tabel 7
Atomen in een metaal hebben vrije elektronen. De negatieve lading kan daardoor zich makkelijk door het metaal
verplaatsen. Hierdoor is metaal een elektrische geleider. Als iets geen vrije elektronen bevat, zoals rubber, is het een
isolator.
Met een elektroscoop kun je lading aantonen. Als je langs de knop strijkt met een negatief voorwerp gaan de twee
metalen stripjes uit elkaar staan.
Elektrische influentie: de verschuiving van lading in een voorwerp.
De onderkant van een onweerswolk is negatief geladen. Door influentie wordt het aardoppervlak onder de wolk
positief geladen. Hierdoor ontstaat elektrische spanning, als de spanning groot genoeg is stroomt er negatieve lading
van de wolk naar de aarde. Dit noem je ontlading. Als lading beweegt is er sprake van elektrische stroom.
Paragraaf 2
Twee geladen bolletjes oefenen een elektrische kracht op elkaar uit. De elektrische kracht is recht evenredig met de
lading van elk bolletje en omgekeerd evenredig met het kwadraat van de onderlinge afstand.
qQ
F el=f
r2
Fel = elektrische kracht in N
Q, q = lading in C
r = afstand tussen de middelpunten in m
f = constante N m 2 C-2
Deze wet geldt alleen als de afmetingen van de geladen bolletjes/ puntladingen veel kleiner zijn dan hun onderlinge
afstand.
De arbeid die elektrische kracht op de lading verricht is gelijk aan de toename van de kinetische energie van de
lading. Onder invloed van een elektrische kracht wordt de elektrische energie omgezet in kinetische energie.
Paragraaf 3
Het gebied rondom een geladen voorwerp of lading heet een elektrisch veld. Het elektrisch veld geef je weer met
elektrische veldlijnen. Hiervoor geldt:
- Veldlijnen beginnen bij positief geladen voorwerp en eindigen op negatief geladen voorwerpen
- Veldlijnen staan loodrecht op het oppervlak van geladen voorwerpen
- Hoe dichter de veldlijnen bij elkaar lopen hoe sterker het elektrische veld is.
- Elektrische veldlijnen kunnen elkaar nooit snijden, want de elektrische kracht heeft een richting en dat is de
richting van de veldlijn.
Radicaal elektrisch veld: veldlijnen lopen van de puntlading af als het een positieve lading is en naar de puntlading
toe als het een negatieve lading is. De sterkte van het veld neemt af met de afstand tot de lading
Paragraaf 1
Statische elektriciteit ontstaat door wrijving. Door de wrijving springen elektronen over en krijgt een voorwerp een
overschot aan elektronen en is daardoor negatief geladen. Het andere voorwerp krijgt een tekort aan elektronen en
wordt positief geladen.
Gelijke ladingen stoten elkaar af. Tegengestelde ladingen trekken naar elkaar toe.
Elementaire ladingsquantum (e) staat in Binas tabel 7
Atomen in een metaal hebben vrije elektronen. De negatieve lading kan daardoor zich makkelijk door het metaal
verplaatsen. Hierdoor is metaal een elektrische geleider. Als iets geen vrije elektronen bevat, zoals rubber, is het een
isolator.
Met een elektroscoop kun je lading aantonen. Als je langs de knop strijkt met een negatief voorwerp gaan de twee
metalen stripjes uit elkaar staan.
Elektrische influentie: de verschuiving van lading in een voorwerp.
De onderkant van een onweerswolk is negatief geladen. Door influentie wordt het aardoppervlak onder de wolk
positief geladen. Hierdoor ontstaat elektrische spanning, als de spanning groot genoeg is stroomt er negatieve lading
van de wolk naar de aarde. Dit noem je ontlading. Als lading beweegt is er sprake van elektrische stroom.
Paragraaf 2
Twee geladen bolletjes oefenen een elektrische kracht op elkaar uit. De elektrische kracht is recht evenredig met de
lading van elk bolletje en omgekeerd evenredig met het kwadraat van de onderlinge afstand.
F el=f
r2
Fel = elektrische kracht in N
Q, q = lading in C
r = afstand tussen de middelpunten in m
f = constante N m 2 C-2
Deze wet geldt alleen als de afmetingen van de geladen bolletjes/ puntladingen veel kleiner zijn dan hun onderlinge
afstand.
De arbeid die elektrische kracht op de lading verricht is gelijk aan de toename van de kinetische energie van de
lading. Onder invloed van een elektrische kracht wordt de elektrische energie omgezet in kinetische energie.
Paragraaf 3
Het gebied rondom een geladen voorwerp of lading heet een elektrisch veld. Het elektrisch veld geef je weer met
elektrische veldlijnen. Hiervoor geldt:
- Veldlijnen beginnen bij positief geladen voorwerp en eindigen op negatief geladen voorwerpen
- Veldlijnen staan loodrecht op het oppervlak van geladen voorwerpen
- Hoe dichter de veldlijnen bij elkaar lopen hoe sterker het elektrische veld is.
- Elektrische veldlijnen kunnen elkaar nooit snijden, want de elektrische kracht heeft een richting en dat is de
richting van de veldlijn.
Radicaal elektrisch veld: veldlijnen lopen van de puntlading af als het een positieve lading is en naar de puntlading
toe als het een negatieve lading is. De sterkte van het veld neemt af met de afstand tot de lading
