Zenuwweefsel
Hoe ontstaat zenuwweefsel – HC 21
Zenuwweefsel komt voor in het cerebrum, cerebellum en ruggenmerg: centraal zenuwstelsel
(CNS/CZS).
Vanuit ruggenmerg en het hersenweefsel treden zenuwen uit tussen de wervels die het lichaam in
lopen: craniale en spinale zenuwen en ganglia: perifeer zenuwstelsel (PNS).
Centraal zenuwstelsel = hersenen + rugenmerg
Perifeer zenuwstelsel = zenuwen die uitreden + ganglia (uitlopers, zenuwknopen)
Er wordt vooral gefocust op het perifere zenuwstelsel.
Functe van het zenuwweefsel
Het zenuwstelsel vormt een communicatenetwerk voor het interne en externe milieu.
Opvangen en verwerken van prikkels (stimuli)
o Prikkels kunnen zowel worden opgevangen als worden uitgezonden door het
zenuwstelsel om signalen door te geven
Voortgeleiding van impulsen: via actiepotentiaal zie membraanfysiologie
Het autonome systeem, sympatsch en parasympatsch systeem, is nodig om homeostase te
behouden. Motorneuronen zijn belangrijk voor beweging van de skeletspieren.
Waaruit bestaat zenuwweefsel?
Zenuwweefsel bestaat voornamelijk uit cellen:
1. Zenuwcellen: neuronen
2. Ondersteunende cellen: glia/neuroglia
Neurale cellen = alle cellen van het zenuwweefsel dus zowel neuronen als gliacellen.
, In vitro kunnen neurale stamcellen o.a. ontstaan via embryonale cellen. Door toevoeging van een
bepaald medium kunnen hieruit de neurale cellen groeien.
Embryonale herkomst zenuwweefsel: (neuro)ectoderm
Ter hoogte van de neurale plaat wordt een verdikking gevormd in het ectoderm. De neurale plaat
gaat indeuken: dit wordt dan de neurale groeve genoemd. Het ectoderm blijf verder gelijk van dikte.
In het derde stadium is het neuro-ectoderm nog dikker gevormd en meer ingevouwen. De vouwen
komen dichter bij elkaar: neurale wallen. Een laag cellen gaat uit het neurale weefsel migreren en
ernaast liggen, dit vormt de neurale lijst en hieruit worden primaire ganglia (uitlopers) gevormd.
Uiteindelijk wordt uit de neurale plaat een neurale buis gevormd.
Verschillende eiwiten in epitheelcellen zijn belangrijk voor de
vorming van de neurale buis:
Actne (rode lijn in bovenstaande af.)
Cadherine – eiwiten in junctons tussen cellen
o Tijdens de ontwikkeling van de neurale buis
komen verschillende cadherines tot expressie,
deze reguleren de diferentate en migrate
van de cellen.
Neuronen en gliacellen van het centrale zenuwstelsel: afomstig van neurale buis
Neuronen en gliacellen van het perifere zenuwstelsel, dus alle ganglia en zenuwen:
afomstig van neurale lijst (neural crest)
Algemene bouw van neuronen
Een neuron is een cel met een cellichaam, soma (perikaryon), genoemd. De nucleolus is vaak
zeer gecondenseerd: dat betekent dat de cel synthetserend actef is. Een neuron heef veel
uitlopers en heef daardoor een grillig uiterlijk. Vaak is 1 van deze uitlopers heel lang: axon
=> voortgeleiding actepotentalen. De kleine uitlopers zijn de dendrieten.
Het cellichaam, axon en de dendrieten kunnen signalen opvangen van andere
neuronen
Uiteindelijk kan maar één signaal doorgeleid worden door het axon via terminale boutons
Deze bouw is karakteristek voor eferente neuronen: motorneuronen. Dit is een multpolair neuron:
een groot aantal dendrieten die zich vertakken en soms is er ook vertakking van het axon.
Andere soorten neuronen:
Sensorische neuronen: cellichaam ligt in het midden en aan twee kanten van het cellichaam
ligt het axon en liggen dendrieten. Er is geleiding van prikkels in 1 richtng. Belangrijk bij:
reuk, gevoel.
Interneuronen: in de hersenen.
Motorneuronen
Perikaryon (soma) = gebied rondom de kern. In het perikaryon ziten veel celorganellen die
betrokken zijn bij eiwitsynthese: Golgi, RER,
mitochondriën, polyribosomen en Nissl bodies.
Het perikaryon is zeer metabool actef. Er is een
cytoskelet aanwezig: microtubuli, actne.
Organisate met dendrieten en axonen
Hoe ontstaat zenuwweefsel – HC 21
Zenuwweefsel komt voor in het cerebrum, cerebellum en ruggenmerg: centraal zenuwstelsel
(CNS/CZS).
Vanuit ruggenmerg en het hersenweefsel treden zenuwen uit tussen de wervels die het lichaam in
lopen: craniale en spinale zenuwen en ganglia: perifeer zenuwstelsel (PNS).
Centraal zenuwstelsel = hersenen + rugenmerg
Perifeer zenuwstelsel = zenuwen die uitreden + ganglia (uitlopers, zenuwknopen)
Er wordt vooral gefocust op het perifere zenuwstelsel.
Functe van het zenuwweefsel
Het zenuwstelsel vormt een communicatenetwerk voor het interne en externe milieu.
Opvangen en verwerken van prikkels (stimuli)
o Prikkels kunnen zowel worden opgevangen als worden uitgezonden door het
zenuwstelsel om signalen door te geven
Voortgeleiding van impulsen: via actiepotentiaal zie membraanfysiologie
Het autonome systeem, sympatsch en parasympatsch systeem, is nodig om homeostase te
behouden. Motorneuronen zijn belangrijk voor beweging van de skeletspieren.
Waaruit bestaat zenuwweefsel?
Zenuwweefsel bestaat voornamelijk uit cellen:
1. Zenuwcellen: neuronen
2. Ondersteunende cellen: glia/neuroglia
Neurale cellen = alle cellen van het zenuwweefsel dus zowel neuronen als gliacellen.
, In vitro kunnen neurale stamcellen o.a. ontstaan via embryonale cellen. Door toevoeging van een
bepaald medium kunnen hieruit de neurale cellen groeien.
Embryonale herkomst zenuwweefsel: (neuro)ectoderm
Ter hoogte van de neurale plaat wordt een verdikking gevormd in het ectoderm. De neurale plaat
gaat indeuken: dit wordt dan de neurale groeve genoemd. Het ectoderm blijf verder gelijk van dikte.
In het derde stadium is het neuro-ectoderm nog dikker gevormd en meer ingevouwen. De vouwen
komen dichter bij elkaar: neurale wallen. Een laag cellen gaat uit het neurale weefsel migreren en
ernaast liggen, dit vormt de neurale lijst en hieruit worden primaire ganglia (uitlopers) gevormd.
Uiteindelijk wordt uit de neurale plaat een neurale buis gevormd.
Verschillende eiwiten in epitheelcellen zijn belangrijk voor de
vorming van de neurale buis:
Actne (rode lijn in bovenstaande af.)
Cadherine – eiwiten in junctons tussen cellen
o Tijdens de ontwikkeling van de neurale buis
komen verschillende cadherines tot expressie,
deze reguleren de diferentate en migrate
van de cellen.
Neuronen en gliacellen van het centrale zenuwstelsel: afomstig van neurale buis
Neuronen en gliacellen van het perifere zenuwstelsel, dus alle ganglia en zenuwen:
afomstig van neurale lijst (neural crest)
Algemene bouw van neuronen
Een neuron is een cel met een cellichaam, soma (perikaryon), genoemd. De nucleolus is vaak
zeer gecondenseerd: dat betekent dat de cel synthetserend actef is. Een neuron heef veel
uitlopers en heef daardoor een grillig uiterlijk. Vaak is 1 van deze uitlopers heel lang: axon
=> voortgeleiding actepotentalen. De kleine uitlopers zijn de dendrieten.
Het cellichaam, axon en de dendrieten kunnen signalen opvangen van andere
neuronen
Uiteindelijk kan maar één signaal doorgeleid worden door het axon via terminale boutons
Deze bouw is karakteristek voor eferente neuronen: motorneuronen. Dit is een multpolair neuron:
een groot aantal dendrieten die zich vertakken en soms is er ook vertakking van het axon.
Andere soorten neuronen:
Sensorische neuronen: cellichaam ligt in het midden en aan twee kanten van het cellichaam
ligt het axon en liggen dendrieten. Er is geleiding van prikkels in 1 richtng. Belangrijk bij:
reuk, gevoel.
Interneuronen: in de hersenen.
Motorneuronen
Perikaryon (soma) = gebied rondom de kern. In het perikaryon ziten veel celorganellen die
betrokken zijn bij eiwitsynthese: Golgi, RER,
mitochondriën, polyribosomen en Nissl bodies.
Het perikaryon is zeer metabool actef. Er is een
cytoskelet aanwezig: microtubuli, actne.
Organisate met dendrieten en axonen
