Samenvatting speciële anatomie, fysiologie en pathologie

Speciële anatomie, fysiologie en
pathologie
Samenvatti ng

,Hoofdstuk 1: speciële anatomie van het hart

Ligging van het hart in de thorax:
De basis van het hart is:

- De kant van het hart waar de grote vaten, aorta en arteria pulmonalis, vastzitten aan de
kleppen tussen de ventrikels en deze grote vaten.

De ligging van de basis is:

- Rechtsboven voor, de apex is de punt van het hart  de punt van het linkerventrikel
- Bij normale ligging van het hart wijst de apex naar links van het sternum. Het hart is enigszins
gedraaid, het rechteratrium en het rechterventrikel bevinden zich hierdoor aan de voorzijde
van de borstwand.

Fibreus skelet:
Fibreuze ringen ontstaan bij het ontwikkelen van het hart. Deze omcirkelen de atrioventriculaire
kleppen.

Annulus fibrosus  fibreuze ring

- Vormt een zeer belangrijk onderdeel van het steunskelet van het hart.

Twéé ringen ter hoogte van de basis van het hart

- Omcirkelen de oorsprong van de grote vaten  aorta en arteria pulmonalis.

Tussen de ringen zijn twéé fibreuze driehoeken die samenhang tussen de annuli fibrosus geven.

- Linker fibreuze driehoek (kleinere) vooral bij annulus van de mitralisklep en aortaklep
- Rechter fibreuze driehoek (grote)  vooral tussen mitralisklep, aortaklep en tricuspidalisklep
 grote bindweefsel driehoek, deze wordt doorboord door de bundel van His.

Bundel van His zorgt voor vertraging in de geleiding, hierdoor kunnen atria en ventrikels niet
tegelijkertijd samentrekken.

Opbouw hartwand:
Hartwand bestaat uit vier lagen:

- Endocard  dun glad vlies waar het bloed langs stroomt
- Myocard  spierlaag van het hart, dikte varieert.
o Dikte is afhankelijk van de druk- en volumebelastingen.
- Epicard  dun vlies dat het myocard bedekt.
- Pericard  vlies dat om het hele hart heen zit

Hartholten:
Linker en rechterharthelft. Beide delen zijn gescheiden door een tussenschot:

, - Atriale septum
- Ventriculaire septum

De wand van de atria is dunner dan die van de ventrikels omdat de druk in de atria lager is.

Septum:
Scheidingswand tussen de rechter- en linkerharthelft.

- Atriaal septum  septum interatriale
o Hierin bevind zich het foramen ovale. Dit is bij een foetus open, als onderdeel van de
foetale circulatie om zuurstof en voedingsrijk bloed snel naar de grote circulatie van
het kind te laten passeren.
o Na de geboorte sluit dit foramen ovale zich in de meeste gevallen.
- Ventriculair septum

Hartkleppen:
In elke harthelft zijn twéé hartkleppen aanwezig.

- Één Tussen atrium en ventrikel  AV-kleppen
- Één tussen ventrikel en grote slagader  VA-kleppen

Deze gaan open en dicht door de drukverschillen tussen de ruimtes in het hart. De drukverschillen
worden veroorzaakt door het contraheren of samenknijpen van de hartholten.

De kleppen zorgen dat het bloed maar één richting op kan stromen.

VA-kleppen:
Pulmonalisklep  tussen rechterventrikel en arteria pulmonalis

Aortaklep  tussen linkerventrikel en de aorta

Semilunaire kleppen  drie slippen die in de annulus fibrosus zijn opgehangen, die onder invloed
van drukveranderingen geheel kunnen worden gesloten of geopend.

AV-kleppen:
Tricuspidalisklep  rechteratrium en rechterventrikel

Mitralisklep  linkeratrium en linkerventrikel

- Vanuit de hartspier vormen zich enkele papillairspieren, waaraan koorden zitten  chordae
tendineae  deze zitten aan de andere kant weer vast aan de klepslippen.

Circulatie:
Grote circulatie  bloedsomloop dat via de aorta alle organen en de rest van het lichaam van bloed
voorziet.

- Bloed vanuit aorta is:
o Zuurstofrijk
o Bevat voedingsstoffen

, - Bloed van de organen is:
o Zuurstofarm
o Bevat kooldioxide

Dit bloed komt in het rechteratrium terecht via:

- De vena cava inferior  onderste holle ader
- De vena cava superior  bovenste holle ader
- De sinus coronarius  verzamelaar van het door de hartspier verbruikte bloed

Ductus botalli:
Dit is de verbinding tussen de longslagader en de aorta bij een foetus. Hierbij gaat het grootste
gedeelte bloed naar het hoofd.

Direct na de geboorte veranderen de drukverhoudingen in het hart.

- Druk aan de linkerkant wordt hoger dan de rechterkant

De ductus botalli sluit zich gewoonlijk in de eerste dagen nadat het kind zelf is gaan ademen en zelf
zij bloed zuurstofrijk maakt in de longen.


De hartspier:
Outflowtract  uitstroomgebied van het ventrikel, waar het bloed uitstroomt naar de grote vaten. .

- RVOT  rechter ventrikel outflow tract
- LVOT  linker ventrikel outflow tract

Microscopische bouw van de hartspier:
Hartspier is opgebouwd uit een groot aantal contractiele hartspiercellen of –vezels.

Spiervezels zijn gerangschikt in drie lagen, met een per laag verschillende bundelrichting, om de
hartholten heen lopen. Spiervezels worden onderbroken door de annulus fibrosus.

Hartspiercel heeft een kern  bestaat voor een groot deel uit cytoplasma.

Cytoplasma bestaat grotendeels uit georiënteerde myofibrillen, die een karakteristieke
dwarsstreping vertonen.

Sarcomeer is de kleinste functionele eenheid in een spier en zorgt ervoor dat deze kan samentrekken
 contraheren.

Een sarcomeer is opgebouwd uit myofilamenten:

- Dunner  bevat actine
- Dikker  bevat myosine

Tijdens contractie schuift de actinefilamenten tussen de myosinefilamenten. Waar deze elkaar
overlappen ontstaat een donkere dwarse streep onder de microscoop.