Opleiding: Deeltijd Bachelor Social Work Jaar 1:
Begrippenlijst INCLUSIE handelen met in- en exclusie
G. Donkers – De eigenaardigheden van veranderkundig handelen
Bij sociale verandering gaat het om het beïnvloeden van mensen en menselijke
Sociale verandering
verhoudingen.
Tactic knowledge Onbewust weten hoe te handelen.
Impliciete kennis Onbewuste handelingen is het alledaagse leven. We staan er niet uitdrukkelijk bij stil, we
(Stilzwijgende kennis) doen het gewoon.
Expliciete kennis Kennis zoals neergelegd in boeken, documenten en instructies.
Veranderen is een alledaags bewust en onbewust proces van doel- of waarde georiënteerd
Definitie van veranderen
handelen, gericht op het aanbrengen van wijzigingen in de omgeving en/of zichzelf.
Verwijst naar de manier waarop mensen op elkaar reageren binnen een bepaalde
Sociaal
maatschappelijke context.
Verwijst naar de geïnstitutionaliseerde wijze van samenleven, samenwonen en
Maatschappelijk samenwerken. Geïnstitutionaliseerd betekent dat het meer in regels is geformaliseerd en
georganiseerd. Machtsposities spelen een belangrijke rol.
Menselijke moraal die zegt wat mag en niet mag, wat goed is en slecht, wat verantwoord
Waarden en normen
Begrippenlijst
is en wat niet.
Normen kun je zien als gedragsregels, dat wil zeggen als opvattingen over hoe men zich
Normen
in bepaalde situaties wel en niet behoort te gedragen.
Worden opgevat als idealen, principes en motieven die als nastrevenswaardig worden
Waarden
beschouwd. Op die onderliggende waarde zijn allerlei normen gebaseerd.
Het terrein van onderlinge verhoudingen tussen mensen in een gezin, buurt, organisatie of
Sociaal domein netwerk. Het verwijst naar de manier waarop mensen leven en werken in sociale
verbanden en hoe ze daar soms bewust, maar meestal onbewust mee omgaan.
Verwijst naar hetgeen binnen een bepaalde beroepsgroep. Wordt gezien als geoorloofd en
Beroepsmoraal
niet geoorloofd, als goed en verkeerd.
Monoloog De communicatie wordt van een kant gestuurd, de ander spreekt niet terug.
Dialoog De communicatie wordt vanuit twee kanten gestuurd, de ander spreekt terug.
Integratief De verschillende bronnen van kennis tot een samenhangend geheel maken.
Richard de Brabander – Van gedachten wisselen hoofdstuk 5 INCLUSIE handelen met in- en exclusie
Immanuel Kant
Met het woord kritiek wil Kant aangeven dat de filosofie zichzelf moet onderzoeken én
Kritiek funderen. De filosofie moet haar argumenten en redenen enkel aan het denken zelf
ontlenen en niet aan de zintuigelijke werkelijkheid of de sociale rede.
Ontlenen we onze kennis aan de zintuigelijke werkelijkheid dan noemt Kant deze kennis
A-posteriori kennis
a posteriori. Empirische kennis is a posteriori: de bron ervan is onze eigen ervaring.
A-priori kennis Kennis die niet op onze ervaring in de zintuigelijke werkelijkheid is gebaseerd.
Onze waarnemingen zijn geen basis voor ware kennis. Ware kennis kunnen we alleen aan
Rationalisme onze rede, aan de ratio ontlenen. Deze rede bezit aangeboren ideeën die ons onafhankelijk
van de zintuigelijke werkelijkheid inzicht verschaffen in de werkelijkheid.
Gaat ervan uit dat we kennis ontlenen aan zintuigelijke indrukken. De bron van onze
kennis is uiteindelijk onze ervaring. De werkelijkheid ontstaat door het structureren van
Empirisme
zintuigelijke indrukken en aan deze indrukken geven we een naam. De werkelijkheid die
we zien is dus uiteindelijk een effect van onze waarneming.
1
Begrippenlijst INCLUSIE handelen met in- en exclusie
G. Donkers – De eigenaardigheden van veranderkundig handelen
Bij sociale verandering gaat het om het beïnvloeden van mensen en menselijke
Sociale verandering
verhoudingen.
Tactic knowledge Onbewust weten hoe te handelen.
Impliciete kennis Onbewuste handelingen is het alledaagse leven. We staan er niet uitdrukkelijk bij stil, we
(Stilzwijgende kennis) doen het gewoon.
Expliciete kennis Kennis zoals neergelegd in boeken, documenten en instructies.
Veranderen is een alledaags bewust en onbewust proces van doel- of waarde georiënteerd
Definitie van veranderen
handelen, gericht op het aanbrengen van wijzigingen in de omgeving en/of zichzelf.
Verwijst naar de manier waarop mensen op elkaar reageren binnen een bepaalde
Sociaal
maatschappelijke context.
Verwijst naar de geïnstitutionaliseerde wijze van samenleven, samenwonen en
Maatschappelijk samenwerken. Geïnstitutionaliseerd betekent dat het meer in regels is geformaliseerd en
georganiseerd. Machtsposities spelen een belangrijke rol.
Menselijke moraal die zegt wat mag en niet mag, wat goed is en slecht, wat verantwoord
Waarden en normen
Begrippenlijst
is en wat niet.
Normen kun je zien als gedragsregels, dat wil zeggen als opvattingen over hoe men zich
Normen
in bepaalde situaties wel en niet behoort te gedragen.
Worden opgevat als idealen, principes en motieven die als nastrevenswaardig worden
Waarden
beschouwd. Op die onderliggende waarde zijn allerlei normen gebaseerd.
Het terrein van onderlinge verhoudingen tussen mensen in een gezin, buurt, organisatie of
Sociaal domein netwerk. Het verwijst naar de manier waarop mensen leven en werken in sociale
verbanden en hoe ze daar soms bewust, maar meestal onbewust mee omgaan.
Verwijst naar hetgeen binnen een bepaalde beroepsgroep. Wordt gezien als geoorloofd en
Beroepsmoraal
niet geoorloofd, als goed en verkeerd.
Monoloog De communicatie wordt van een kant gestuurd, de ander spreekt niet terug.
Dialoog De communicatie wordt vanuit twee kanten gestuurd, de ander spreekt terug.
Integratief De verschillende bronnen van kennis tot een samenhangend geheel maken.
Richard de Brabander – Van gedachten wisselen hoofdstuk 5 INCLUSIE handelen met in- en exclusie
Immanuel Kant
Met het woord kritiek wil Kant aangeven dat de filosofie zichzelf moet onderzoeken én
Kritiek funderen. De filosofie moet haar argumenten en redenen enkel aan het denken zelf
ontlenen en niet aan de zintuigelijke werkelijkheid of de sociale rede.
Ontlenen we onze kennis aan de zintuigelijke werkelijkheid dan noemt Kant deze kennis
A-posteriori kennis
a posteriori. Empirische kennis is a posteriori: de bron ervan is onze eigen ervaring.
A-priori kennis Kennis die niet op onze ervaring in de zintuigelijke werkelijkheid is gebaseerd.
Onze waarnemingen zijn geen basis voor ware kennis. Ware kennis kunnen we alleen aan
Rationalisme onze rede, aan de ratio ontlenen. Deze rede bezit aangeboren ideeën die ons onafhankelijk
van de zintuigelijke werkelijkheid inzicht verschaffen in de werkelijkheid.
Gaat ervan uit dat we kennis ontlenen aan zintuigelijke indrukken. De bron van onze
kennis is uiteindelijk onze ervaring. De werkelijkheid ontstaat door het structureren van
Empirisme
zintuigelijke indrukken en aan deze indrukken geven we een naam. De werkelijkheid die
we zien is dus uiteindelijk een effect van onze waarneming.
1
