5.1. De kandidaat heeft kennis van en inzicht in de fases van het
geboorteproces bij de meest gehouden dieren (hond, kat, konijn, cavia, fret,
rund, paard, schaap/ geit en varken).
Fasen geboorteproces
De partus kent 4 fasen van het geboorteproces:
− Voorbereidingsfase:
▪ Plasmaprogesterongehalte daalt;
▪ Ontspanning vaginale en perineale weefsels;
▪ Lichaamstemperatuur daalt;
− Ontsluitingsfase:
▪ Eerste weeën beginnen;
▪ Waterblaas rekt de geboortegang op;
▪ Katten zonderen zich af;
− Uitdrijvingsfase: duurt 10-30 minuten:
▪ Weeën sterker en foetus door cervix naar vagina;
▪ Buikpers begint na passeren bekkeningang;
− Nageboortefase: placenta uitgedreven;
− Herstelfase/ puerperium:
Hond
Een teef kan enkele voortekenen hebben voordat zij gaat bevallen. Een van de voortekenen
is gedragsverandering:
− Onrustig;
− Vertoont nestgedrag;
− Eet weinig op de dag van de partus;
− Plast en poept meer op de dag van de partus;
− Ademt sneller;
− Regelmatig drinken.
Een ander voorteken is temperatuurdaling van 1-2 graden, voor 12-24 uur voor de partus (pre-
partum hypothermie). Vanaf dag 56 is het belangrijk om de temperatuur twee keer per dag op
te meten. De uitdrijvingsfase bij de hond duurt ongeveer 10-30 minuten. Als het persen langer
duurt dan 60 minuten zonder resultaat, spreekt men van abnormale partus. Gemiddeld zit er
45 minuten tot 6 uur tussen de jongen die geboren worden. De geboorte duurt gemiddeld 24-
36 uur.
Kat
Een kat vertoont ook enkele voortekenen voordat de partus nadert:
− Geringe eetlust;
− Hyperventilatie;
− Lokroepen.
Soms kan het 2-3 uur duren voordat de eerste kitten geboren is. De duur tussen de tweede
kitten duurt gemiddeld 45 minuten tot een uur. De bevalling van het gehele nest duurt
gemiddeld 16 uur.
Pagina 102 van 320