, Biologie Hoofdstuk 2
Basisstof 1:
Cellen kunnen zich voortplanten door celdeling. Bij celdeling ontstaan uit één moedercel twee gelijke
dochtercellen. De dochtercellen bevatten dezelfde erfelijke eigenschappen als de moedercel.
Bij ongeslachtelijke voortplanting ontstaan door celdeling nakomelingen die genetisch hetzelfde zijn
als de ouder. Bacteriën en de andere eencellige planten zich ongeslachtelijk voort door celdeling. Een
eencellige deelt zich, waarna beide cellen uitgroeien tot volledige organismen.
Ook sommige meercellige organismen zoals, schimmels, planten en sommige dieren kunnen zich
ongeslachtelijk voortplanten. Een deel van het organisme groeit dan uit tot een nieuw organisme.
Ongeslachtelijke voortplanting kan ook op kunstmatige wijze plaatsvinden. De bekendste methode is
stekken. Bij stekken snijd je een stuk van een stengel of een blad af. Uit een stek kan zich een nieuwe
plant ontwikkelen.
Een speciale manier van stekken is weefselkweek. Stukjes weefsel van een gezonde, goed groeiende
plant worden in een laboratorium op een voedingsbodem met groeistoffen gebracht. De cellen delen
zich en na enkele weken is er een hoeveelheid weefsel gevormd waaruit vele nieuwe plantjes kunnen
groeien. Op deze manier ontstaan er plantjes met dezelfde erfelijke eigenschappen als de
moederplant.
Een organisme dat door ongeslachtelijke voortplanting uit één organisme ontstaat, noem je een
kloon. Klonen met de weefselweektechniek wordt op grote schaal toegepast bij de teelt van
sierbloemen en in de voedingsindustrie. Bij planten wordt klonen vaak gebruikt om gunstige erfelijke
eigenschappen te behouden.
Celdeling speelt een belangrijke rol bij ongeslachtelijke voortplanting en bij de groei van organismen.
Ook kunnen cellen dankzij celdeling worden vervangen, bijvoorbeeld als ze oud zijn, of die bij een
verwonding zijn beschadigd. De erfelijke eigenschappen van een organisme liggen in de
chromosomen. Deze bestaan voor het grootste deel uit DNA. Voordat een cel deelt, wordt het DNA
van de chromosomen gekopieerd. De twee dochtercellen ontvangen bij de deling ieder een gelijke set
chromosomen.
Basisstof 1:
Cellen kunnen zich voortplanten door celdeling. Bij celdeling ontstaan uit één moedercel twee gelijke
dochtercellen. De dochtercellen bevatten dezelfde erfelijke eigenschappen als de moedercel.
Bij ongeslachtelijke voortplanting ontstaan door celdeling nakomelingen die genetisch hetzelfde zijn
als de ouder. Bacteriën en de andere eencellige planten zich ongeslachtelijk voort door celdeling. Een
eencellige deelt zich, waarna beide cellen uitgroeien tot volledige organismen.
Ook sommige meercellige organismen zoals, schimmels, planten en sommige dieren kunnen zich
ongeslachtelijk voortplanten. Een deel van het organisme groeit dan uit tot een nieuw organisme.
Ongeslachtelijke voortplanting kan ook op kunstmatige wijze plaatsvinden. De bekendste methode is
stekken. Bij stekken snijd je een stuk van een stengel of een blad af. Uit een stek kan zich een nieuwe
plant ontwikkelen.
Een speciale manier van stekken is weefselkweek. Stukjes weefsel van een gezonde, goed groeiende
plant worden in een laboratorium op een voedingsbodem met groeistoffen gebracht. De cellen delen
zich en na enkele weken is er een hoeveelheid weefsel gevormd waaruit vele nieuwe plantjes kunnen
groeien. Op deze manier ontstaan er plantjes met dezelfde erfelijke eigenschappen als de
moederplant.
Een organisme dat door ongeslachtelijke voortplanting uit één organisme ontstaat, noem je een
kloon. Klonen met de weefselweektechniek wordt op grote schaal toegepast bij de teelt van
sierbloemen en in de voedingsindustrie. Bij planten wordt klonen vaak gebruikt om gunstige erfelijke
eigenschappen te behouden.
Celdeling speelt een belangrijke rol bij ongeslachtelijke voortplanting en bij de groei van organismen.
Ook kunnen cellen dankzij celdeling worden vervangen, bijvoorbeeld als ze oud zijn, of die bij een
verwonding zijn beschadigd. De erfelijke eigenschappen van een organisme liggen in de
chromosomen. Deze bestaan voor het grootste deel uit DNA. Voordat een cel deelt, wordt het DNA
van de chromosomen gekopieerd. De twee dochtercellen ontvangen bij de deling ieder een gelijke set
chromosomen.
