hc 22

Oudheid hoorcollege 22
Romeins keizerschap: opvolging en institutionalisering
Officieel was er geen keizer, toch kwamen er opvolgers van Augustus, dit kwam door
het opeenstapelen van functies. De opvolgers die Augustus op het oog had stierven
jong, Tiberius verworf de macht omdat alle andere opvolgkandidaten dood waren.
Augustus had een enorm Mausoleum laten bouwen in Rome waarin hij begraven lag,
op het Forum lagen allerlei gebouwen met namen van familieleden van Augustus,
Augustus had gedaan aan sterke propaganda met als sterkste middel de munten
waar stonden Agrippa, Gaius, Lucius en Tiberius. Augustus was geen officiële keizer
maar iedereen wist dat hij opgevolgd ging worden hij had geen zonen maar wel een
dochter die trouwde met Agrippa. Zij kregen meerdere kinderen. Hoe kwamen ze in
praktijk van een opeenstapeling van functies naar officieel legitiem keizerschap dit
werd gedaan door Caligula. Augustus en Tiberius hadden beide nog opeenstapeling
van functies gehad, ze waren de baas omdat ze de meest ervaren man waren en
enkel daarom en dit accepteerde het volk, als Tiberius sterft is er geen opvolger en
ook niet iemand die zo ervaren is om het over te nemen er is niemand die ervaren
genoeg is de de Pax Deorum kan blijven bewaren, er is wel een achterneef Gaius
Caesar ofwel Caligula die door het volk al die functies in een keer kreeg en dit was
voor de eerste keer het was geen opeenstapeling maar hij kreeg alles in een keer, er
kwam nu werkelijk expliciet keizerschap. Voor senatoren was het niet meer mogelijk
om te zeggen het is een van ons die meer macht heeft en die voor ons regeert dit
was bij Augustus en Tiberius wel die alle ervaring en macht hadden vanuit carrière,
de enige reden dat Caligula machtig was was omdat hij familie was. Hij ging zich als
eerste ook gedragen als keizer (liet bv. munten slaan met afbeeldingen van zijn
zussen erop) Caligula maakt zijn macht legitiem door te zeggen mijn familie is de
baas, niet dat hij de beste was om te regeren maar simpelweg dat zijn familie de
baas was en dus de macht behield  begin institutionalisering keizerschap. Het
begrip van keizer door Caligula wordt doorgezet door Claudius, als Claudius sterft
gaan de senatoren debatteren wie moet hem opvolgen als Princeps, het feit dat deze
discussie plaatsvindt is bewijst al dat keizerschap is geaccepteerd er wordt nieteens
gediscussieerd of er nog een Princeps moet komen. Claudius werd uitgeroepen tot
het hoofd van de Julio-Claudische familie, ofwel de opvolger van de keizer, op het
moment dat hij hoofd is van die familie erft hij alle cliënten en functies en heeft hij dus
alle macht, de senaat heeft niks meer te zeggen Claudius is keizer. In praktijk was
het al genoeg als de soldaten achter je stonden, de senaat hoefde dat dus niet te
zijn. Claudius laat ook op munten afbeelden dat de praetorianen hem tot keizer
hadden gemaakt. Na Claudius kwam keizer Nero die erg bekend staat als een
slechte keizer, Nero zit in dezelfde situatie als Caligula, wordt keizer als hij nog heel
jong is en is zijn leven al als potentiele opvolger bekend geweest. Nero werd zijn hele
leven al opgevoed met het idee dat hij de baas van het rijk werd, opnieuw werd hij
geen keizer door de senaat of omdat hij een ervaren man was, hij werd enkel keizer
omdat zijn vader keizer was. Nero presenteert zichzelf als hellenistisch heerser en
niet als gewone senator. De steun van soldaten was voor de keizers superbelangrijk,
uiteindelijk was het Romeinse keizerrijk eigenlijk een militaire dictatuur. Nero laat een
enorm paleis bouwen middenin Rome, dit bewijst dat hij de volledige macht had ->