Ondernemerschap in hoofdlijnen HELE BOEK samenvatting bloktoets 2.4

Ondernemerschap in hoofdlijnen - Peter O. van der Meer


Samenvatting Ondernemerschap in hoofdlijnen
HELE BOEK: H1 T/M H10
Inclusief tabellen en figuren uit het boek en belangrijke owg-vragen!


Hoofdstuk 1: Ondernemerschap
1.1 Ondernemerschap gedefinieerd
Een ondernemer is iemand die nieuwe combinaties uitvoert en daarmee discontinuïteit
veroorzaakt.
Ondernemerschap kan je definiëren als het uitvoeren van nieuwe combinaties waarbij
discontinuïteit wordt veroorzaakt (= ondernemen).

Ondernemerschap: een eigen onderneming starten en leiden voor eigen rekening en risico, waarmee
gestreefd wordt naar het maken van winst.

Coördinatie: Ondernemer fungeert als een brug tussen de verschillende productiemiddelen
door toepassing te bedenken voor nieuwe kennis en inzichten en deze te laten uitvoeren
Arbitrageant: Ondernemer koopt en verkoopt nieuwe producten om winst te maken
Innovatie: Ondernemer zoekt mogelijkheden die nog niet (ten volle) benut worden door
anderen
Risico’s: Er wordt onderscheid gemaakt tussen
- meetbare/herkenbare risico’s en
- niet-meetbare/verborgen risico’s  beloning is winst van een onderneming

Onder discontinuïteit wordt verstaan dat een ondernemer een nieuwe waarde creëert
die nog niet beschikbaar was voor de maatschappij.

Nieuwe combinaties van ondernemerschap kunnen worden gevonden door:
- Het introduceren van een nieuw product of nieuwe dienst of een verbeterde kwaliteit
- Het introduceren van nieuwe productieprocessen of processen gebaseerd op het cradle to
cradle principe
- Het aanboren van nieuwe markten, andere regio’s of andere doelgroepen
- Het gebruikmaken van andere grondstoffen of halffabricaten

Twee types ondernemers:
1. De organiserende ondernemer
- Heeft geen innovatief idee
- Start nieuw bedrijf
- Stuurt het bedrijf aan als manager
- Vaardigheden: managementvaardigheden
- Voornamelijk MKB (midden- en kleinbedrijf, winkels en horeca)
- Bijv: nieuwe rijschool
- Bijv: iemand die als franchisenemer een nieuw filiaal van McDonalds start
2. De innovatieve ondernemer
- Vertaald een innovatief idee naar een economisch haalbaar project
- Start het bedrijf daarna pas op
- Bovenstaand kan ook binnen bestaande bedrijven
- Leidt het bedrijf niet als manager
- Vaardigheden: analytische vaardigheden en technische kennis
- Bijv: Airbnb of Uber
- Bijv. iemand die gebruik maakt van de nieuwste kennis en mogelijkheden van internet,
nanotechnologie en life sciences

,Ondernemerschap in hoofdlijnen - Peter O. van der Meer



In het kort:
- Organiserende ondernemer: nieuw bedrijf starten en managen zonder dat er sprake is van
iets innovatiefs.
- Innovatieve ondernemer: ideeën en uitvindingen vertalen in economisch haalbare projecten
zonder dat er een bedrijf wordt gestart of gemanaged.

De innovatieve ondernemer begint met veel investeringen (lange ademnood), waarna een snelle
grote groei ontstaat. De organiserende ondernemer maakt in het begin vrij snel winst, maar dat
vlakt daarna ook weer af.

1.2 Ondernemerschapsspectrum
Het ondernemerschapsspectrum is een combinatie van attituden, vaardigheden en kennis die
ondernemers (in meer of mindere mate) bezitten. Het spectrum is opgedeeld in competenties op
persoonsniveau, uitvoerend niveau en strategisch niveau.

In het onderdeel over de ondernemer van het ondernemingsplan zal hij een schets moeten
weergeven van zijn bekwaamheden en competenties. Die gaan vooral over de drie o’s
- Ondernemer, de persoon – competenties op persoonsniveau
- Onderneming, de organisatie – competenties op uitvoerend niveau
- Onderpand, de financiën – competenties op strategisch niveau

In het boek zijn de competenties opgedeeld in drie niveaus:
1. Competenties op persoonsniveau: bepaalde aangeboren eigenschappen
2. Competenties op uitvoerend niveau: de vaardigheden en het kennisniveau van de
ondernemers
3. Competenties op strategisch niveau: het bezitten van specifieke ondernemerschapskennis

Voorbeelden
Persoonsniveau Uitvoerend niveau Strategisch niveau
- Doorzettingsvermogen - Doelen stellen - Winstgevende kansen
- Zelfopgelegde standaarden - Interpersoonlijke kunnen ontdekken
nastreven vaardigheden - De meest aantrekkelijke
- Omgaan met tegenslag - Communicatieve markten identificeren
- Zelfvertrouwen hebben vaardigheden - Bezittingen kunnen
- Risico’s nemen - Vaardig in het denken gebruiken om een
- Initiatief nemen - Externe partijen gebruiken onderneming te starten
- Ambitieus en energiek zijn - Kennis vergaren - Een concurrentievoordeel
- Met onzekerheid kunnen - Financiële vaardigheden kunnen creëren
omgaan - Bedrijfskundige kennis
- Bijv. het sturen van rekeningen
naar klanten

OWG-vraag:
Tot welke aspecten van het ondernemerschapspectrum behoren de genoemde problemen?
1. Te late betaling door klanten  uitvoerend
2. Sterke concurrentie  strategisch
3. Voeren van financiële administratie  uitvoerend
4. Ontwikkelen van afzetgebieden  strategisch
5. Laag rendement van de onderneming  uitvoerend als je kijkt naar financiële vaardigheden
strategisch  er wordt te lang gewacht
6. Prijsstelling van producten en diensten  strategisch

,Ondernemerschap in hoofdlijnen - Peter O. van der Meer


1.3 Ondernemerschap in Nederland
1.3.1 Macro-analyse (beleidsniveau)
Macroniveau: ondernemerschap onderzoeken op een beleidsniveau.
Nederlandse ondernemers:
 Individuele ondernemers en ondernemerschap veel media-aandacht
 Ondernemers hebben relatief hoge maatschappelijke status
 Weinig ambitieus

Intrapeneurship: Ondernemerschap in loondienst. Aanmoedigen van de werknemer om zelf
initiatief te nemen en marktkansen te ontdekken.
Interpeneurship: Ondernemerschap, het zelf opzetten van een eigen bedrijf en helemaal out of
the box kunnen denken

1.3.2 Microanalyse (niveau van de ondernemer zelf)
Motieven van de startende ondernemer:
- Uitdaging ondernemen
- Eigen baas zijn, specifieke werkzaamheden uitvoeren
- Geld
- Zorg gezin en arbeid beter combineren
- Ontdekken van een gat in de markt

Mee- of tegenvallers ondernemen:
Tegenvallers:
 Minder vrije tijd
 Hogere psychische inspanning
Meevallers:
 Inkomen
 Plezier in het werk
 Risico van het ondernemen

De problemen waar een ondernemer tegen aan loopt:
1. Te late betaling door klanten
2. Sterke concurrentie
3. Voeren van financiële administratie
4. Ontwikkelen van afzetgebieden
5. Laag rendement van de onderneming
6. Prijsstelling van producten en diensten

1.4 Starten van een onderneming
Starten van de onderneming: Bestaat uit drie stappen
1. Nadenken
 Kans op succesvolle (bestaat nog na 30 maanden) onderneming is groter wanneer vooraf
een ondernemingsplan is opgesteld.
 Nadenken over mogelijke risico’s verkleint dat de potentiële starter de kans dat hij
overmoedig en ten onrechte voor zichzelf begint.
 Bedenken of starter juiste competenties bezit om onderneming te leiden en aan welke
onderdelen van het spectrum aan gewerkt moet worden.
 Welk idee wil de ondernemer uitwerken?
 Welke markt wil de ondernemer opereren?
- Welke klanten?
- Welke wensen?

,Ondernemerschap in hoofdlijnen - Peter O. van der Meer


- Hoe benaderen?
- Wetgevingen?
 Welke rechtsvorm, huisvesting, risico-inventarisatie, verzekering?
2. Registreren
 Gelijktijdige registratie Kamer van Koophandel (KvK)
 Gelijktijdige registratie belastingdienst (tegelijk met KvK)
 Overeenkomst opstellen (bij een vennootschap onder firma)
 Eigendommen registreren door middel van patenten, octrooien, copyrights en dergelijke
Noem 3 diensten die de KvK levert voor de ondernemer:
-Rechtszekerheid in het economisch verkeer en de informatie die daarvoor nodig is
-Voorlichting
-Werkt aan zo gunstig mogelijke condities voor ondernemen in de regio
3. Handelen (daadwerkelijk opstarten van de onderneming)
 Bedrijf is opgericht
 Verschillende activiteiten uitvoeren onder naam van de onderneming
 Starterskosten, inkopen, voorbereiden (ondernemersuren)


Hoofdstuk 2: Ondernemingsplannen
2.1 Onderdelen van een ondernemingsplan
Ondernemingsplan: Een document waarin het idee van de ondernemer verder wordt uitgediept,
met nadruk op bedrijfseconomisch onderzoek en onderbouwing van de verwachtingen.

Een ondernemingsplan wordt voor drie doeleinden gebruikt:
1. Nagaan of een idee haalbaar is en voldoende oplevert om daar alle energie en middelen in te
steken;
2. Gebruikt als projectplan: activiteiten op het juiste moment starten en om regelmatig te
reflecteren op de werkelijke voortgang;
3. Het overtuigen van investeerders en financiers van de winstgevendheid van het bedrijf in
relatie tot de risico’s.

Onderdelen ondernemingsplan:
 Uitwerking strategie  strategisch plan
 Onderzoek commerciële mogelijkheden  commerciële plan
 Resultaten berekenen en onderbouwen  financiële plan
 Curriculum Vitae onderneming
 Conclusie dat onderneming levensvatbaar is

Ondernemingsplan bestaat uit drie delen:
1. Strategisch plan; Geeft antwoord op de volgende vragen:
 Waarom bestaat een onderneming? Om welke reden heeft de ondernemer een bedrijf
opgezet?
 Wat gaat de onderneming doen? Welke doelen streeft de ondernemer binnen zijn
onderneming na?
 Hoe gaat de onderneming deze doelen nastreven? Welke route stippelt de ondernemer
uit om met haar onderneming deze doelen te bereiken?
2. Commercieel plan; onderdeel waarin commerciële mogelijkheden worden onderzocht.
Geeft antwoord op de volgende vragen:
 Wie zijn de klanten? Hoe kan de totale Nederlandse bevolking worden opgedeeld in
benaderbare clusters?

,Ondernemerschap in hoofdlijnen - Peter O. van der Meer


 Wat willen de klanten? Welke klantverlangens en -behoeften kan de ondernemer met zijn
producten of diensten bevredigen?
 Hoe kan de ondernemer deze klanten het beste benaderen? Welke vormen van promotie
en reclame werken het meest efficiënt? Welke distributievormen zijn gewenst?

- Een overzicht van de mogelijke vraag in de markt
- De wensen en behoeften van je doelgroep(en)
- Aanvullend marktonderzoek

3. Financieel plan; waarin resultaten worden berekend en onderbouwd.
Geeft antwoord op de volgende vragen:
 Wat moet er worden aangeschaft en welke andere verplichtingen moet de ondernemer
aangaan bij het starten of overnemen van een onderneming?  Investeringsbegroting
 Waar haalt de ondernemer het geld vandaan?  Financieringsplan
 Hoeveel winst levert het ondernemen op?  Exploitatiebegroting
 Hoeveel geld is in de kas?  Liquiditeitsbegroting

2.2 Het strategisch plan
Strategisch plan: geeft aan waarom, hoe en wat de ondernemer gaat ondernemen, op welke
manieren het een en ander binnen het bedrijf wordt uitgewerkt, de strategie en er wordt een
omgevingsanalyse gemaakt om helder te krijgen op welke manieren de ondernemer gebruik kan
maken van de kansen in de markt en mogelijke bedreigingen kan omzeilen.
Missionstatement: waarom, wat en hoe de ondernemer gaat ondernemen.

2.2.1 Missionstatement
Missionstatement: waarom-vraag, bestaansrecht, de wat-vraag, de doelen die bereikt moeten
worden en de hoe vraag, waarden binnen het bedrijf, worden beantwoord.

2.2.3 Strategie
Strategie: het langetermijnplan dat zicht geeft op de plaats van de onderneming in de
bedrijfskolom en waarin de onderneming aangeeft welke middelen zij wil inzetten om de
missionstatement te realiseren (op welke manier taakopvattingen en doelstellingen gehaald
gaan worden).

2.2.3 Omgevingsanalyse
Omgevingsanalyse: verschillende strategische vraagstukken worden inzichtelijk gemaakt en
beantwoord. Geeft inzicht in de omgeving waarin de onderneming gaat opereren, met een
onderscheid tussen een trend-, concurrentie- en organisatieanalyse.

2.3 Het commerciële plan
Dit plan gaat in op de vraag aan wie en op welke manier de onderneming het product/dienst
gaat verkopen

Commerciële beleidsvoering: onderzoek of het idee aansluit bij de vraag vanuit de markt,
daarna wordt er een passend aanbod gemaakt.

Dit proces bestaat uit 5 stappen:
1) Identificatie, analyse en evaluatie van markt en marketingmogelijkheden;
- Er wordt gekeken naar de markt en de onderneming.
- Marketingmogelijkheden ontstaan als product/dienst tegemoetkomt aan wensen/verlangens
van de klant.
2) Marktsegmentatie en doelmarktbepaling; welke segmenten zijn voor de ondernemer
interessant? Daarna bepalen welk segment(en) zij benaderd en op welke manier. Dit wordt aan

, Ondernemerschap in hoofdlijnen - Peter O. van der Meer


de hand van de verschillende uitkomsten gedaan en wordt er dus gekeken of er klanten te
vinden zijn voor een product of dienst.
3) Positionering van het aanbod en de ontwikkeling van een commerciële strategie;
- Creëren van een herkenbaar en onderscheidend imago in de ogen van de doelmarkt.
- Strategische lijn vormt uitgangspunt voor verdere operationele uitwerking van de
marketinginstrumenten.
- Bepalen positioneringsstrategie is inzicht nodig in wijze doelmarkt producten/diensten van
aanbieders onderscheiden.
4) Uitwerking van de commerciële strategie in een commercieel plan met betrekking tot de
marketinguitgaven, marketingmix en allocatie van marktinspanningen; commerciële strategie
geeft in grote lijnen aan op welke wijze de onderneming denkt de marketingdoelstellingen in
een doelmarkt te behalen.
5) Uitvoering en beheersing van de commerciële inspanningen;
- Organisatie, uitvoering en evaluatie van de marketinginspanningen.
- Bijhouden of alles valt binnen bepaalde kaders.




2.4 Het financiële plan
Een overzicht van de hoeveelheid geld die nodig is om de onderneming te starten en over de
hoeveelheid geld die de onderneming zal gaan ontvangen

Resultaten worden berekend en onderbouwd
IB investeringsbegroting
Somt de te maken uitgaven op (som v.d. uitgaven is gelijk aan startkapitaal)
FP financieringsplan
Geeft aan op welke manier het benodigde kapitaal wordt opgebracht
EB exploitatiebegroting
(resultaatrekening) opsomming van de verwachte opbrengsten uit verkopen en de kosten die
daarmee samenhangen. Winst en verlies staan hier uiteindelijk op.
LB liquiditeitsbegroting
Overzicht van de in- en uitgaande kasstromen. Hoeveelheid kasmiddelen. Ontvangsten en
uitgaven

Beginbalans = Samengevoegde investeringsbegroting en financieringsplan
Geprognosticeerde eindbalans = exploitatie, liquiditeit en beginbalans