Pincode 7de editie, 4 VMBO GT antwoorden
3 □ Alleen het rijk heeft recht om belastingen te innen.
x Bedrijven en burgers zijn verplicht om belastingen te betalen.
x Belastingen vormen de belangrijkste inkomstenbron voor de overheid.
□ Subsidie is een soort belasting.
4 a Als je als consument iets koopt.
b Het verlaagde btw-tarief (9%) geldt voor bijvoorbeeld levensmiddelen en bepaalde
diensten (bijvoorbeeld de kapper).
5 a Voor mensen die geen of te weinig inkomen hebben.
b Bijvoorbeeld:
- AOW – voor ouderen boven de pensioenleeftijd
- bijstand – voor iemand die op geen andere manier een inkomen heeft
- huurtoeslag – voor huurders met een laag inkomen
- WIA – voor iemand die arbeidsongeschikt is
- WW – voor iemand die werkloos is
c Iedereen kan in een situatie terecht komen dat hij geen of te weinig inkomen heeft.
Dan ben je geholpen met de sociale zekerheid.
6 a Een groen dak
- is een fijne hangplek voor bijen en andere insecten,
- is goed voor de opvang van regenwater,
- heeft een isolerende werking.
b De overheid geeft voor een groen dak subsidie omdat het veel voordelen heeft voor
het milieu (bijen en andere insecten, energiebesparing, wateropvang).
c Zij laten zien zo zien dat ook zij de ontwikkeling van duurzaamheid stimuleren.
7 a De overheid heft accijns om het gebruik van bepaalde producten te ontmoedigen.
b Bijvoorbeeld:
- Nee, want het gebruik van alcohol is vergeleken met 2012 nauwelijks gedaald.
Of:
- Ja, na een stijging in 2012 is het gebruik van alcohol sindsdien gedaald.
4 VMBO GT H5 © Noordhoff bv
, Pincode 7de editie, 4 VMBO GT antwoorden
Paragraaf 5.1 Overheid, burgers en bedrijven
1 a Bijvoorbeeld: De overheid heeft de vernieuwende ideeën en energie van jongeren hard
nodig (om plannen voor de toekomst te maken).
b Bijvoorbeeld: Jongeren willen meedenken en meebeslissen over zaken die hun toekomst
bepalen.
2 a Dat zien voorzieningen die de overheid levert en betaalt en waarvan iedereen gebruik
kan maken.
b De overheid wil de kwaliteit van de rechtsspraak bewaken.
3 Foto 1: kwaliteit bewaken / moet betaalbaar blijven / van belang voor iedereen
Foto 2: kwaliteit bewaken / moet betaalbaar blijven / burgers kunnen er niet apart voor
betalen / van belang voor iedereen
Foto 3: kwaliteit bewaken / moet betaalbaar blijven / van belang voor iedereen
4 a Particuliere scholen worden niet door de overheid betaald, waardoor de ouders de
kosten van het onderwijs zelf moeten betalen.
b 1 Bijvoorbeeld: Op particuliere scholen is meer individueel onderwijs / meer
begeleiding op maat / zijn de klassen kleiner.
2 Bijvoorbeeld: particuliere scholen kunnen onderling concurreren op het gebied van
prijs en kwaliteit.
5 a Door marktwerking moeten particuliere bedrijven concurreren. Dat kunnen ze doen
door de prijzen laag te houden en/of door betere kwaliteit te leveren.
b Collectieve bedrijven hebben niet te maken met marktwerking.
6 a Een bedrijf dat een taak voor de overheid wil uitvoeren, moet met een goed aanbod
komen dat niet teveel geld kost.
b Als een bedrijf een aanbod doet voor een laag bedrag, loop je het risico dat de kwaliteit
van het werk of de gebruikte materialen ook laag is.
7 a 1 juist
2 onjuist
3 juist
b Financiële dienstverlening is geen overheidstaak, dus toen de financiële dienstverlening
was veiliggesteld, kon de bank weer geprivatiseerd worden.
8 a x collectieve sector
□ particuliere sector
b De overheid wil de kwaliteit van de drinkwatervoorziening bewaken.
9 a Met het geven van subsidies wil de overheid bepaald gedrag van burgers stimuleren.
b Bijvoorbeeld: Door het stimuleren van het gebruik van duurzame energie, kunnen de
maatschappelijke kosten van de klimaatverandering op den duur lager uitvallen.
c Subsidie moet bepaald gedrag stimuleren. Met lagere belastingen kun je mensen
stimuleren om een elektrische auto te kopen.
4 VMBO GT H5 © Noordhoff bv
3 □ Alleen het rijk heeft recht om belastingen te innen.
x Bedrijven en burgers zijn verplicht om belastingen te betalen.
x Belastingen vormen de belangrijkste inkomstenbron voor de overheid.
□ Subsidie is een soort belasting.
4 a Als je als consument iets koopt.
b Het verlaagde btw-tarief (9%) geldt voor bijvoorbeeld levensmiddelen en bepaalde
diensten (bijvoorbeeld de kapper).
5 a Voor mensen die geen of te weinig inkomen hebben.
b Bijvoorbeeld:
- AOW – voor ouderen boven de pensioenleeftijd
- bijstand – voor iemand die op geen andere manier een inkomen heeft
- huurtoeslag – voor huurders met een laag inkomen
- WIA – voor iemand die arbeidsongeschikt is
- WW – voor iemand die werkloos is
c Iedereen kan in een situatie terecht komen dat hij geen of te weinig inkomen heeft.
Dan ben je geholpen met de sociale zekerheid.
6 a Een groen dak
- is een fijne hangplek voor bijen en andere insecten,
- is goed voor de opvang van regenwater,
- heeft een isolerende werking.
b De overheid geeft voor een groen dak subsidie omdat het veel voordelen heeft voor
het milieu (bijen en andere insecten, energiebesparing, wateropvang).
c Zij laten zien zo zien dat ook zij de ontwikkeling van duurzaamheid stimuleren.
7 a De overheid heft accijns om het gebruik van bepaalde producten te ontmoedigen.
b Bijvoorbeeld:
- Nee, want het gebruik van alcohol is vergeleken met 2012 nauwelijks gedaald.
Of:
- Ja, na een stijging in 2012 is het gebruik van alcohol sindsdien gedaald.
4 VMBO GT H5 © Noordhoff bv
, Pincode 7de editie, 4 VMBO GT antwoorden
Paragraaf 5.1 Overheid, burgers en bedrijven
1 a Bijvoorbeeld: De overheid heeft de vernieuwende ideeën en energie van jongeren hard
nodig (om plannen voor de toekomst te maken).
b Bijvoorbeeld: Jongeren willen meedenken en meebeslissen over zaken die hun toekomst
bepalen.
2 a Dat zien voorzieningen die de overheid levert en betaalt en waarvan iedereen gebruik
kan maken.
b De overheid wil de kwaliteit van de rechtsspraak bewaken.
3 Foto 1: kwaliteit bewaken / moet betaalbaar blijven / van belang voor iedereen
Foto 2: kwaliteit bewaken / moet betaalbaar blijven / burgers kunnen er niet apart voor
betalen / van belang voor iedereen
Foto 3: kwaliteit bewaken / moet betaalbaar blijven / van belang voor iedereen
4 a Particuliere scholen worden niet door de overheid betaald, waardoor de ouders de
kosten van het onderwijs zelf moeten betalen.
b 1 Bijvoorbeeld: Op particuliere scholen is meer individueel onderwijs / meer
begeleiding op maat / zijn de klassen kleiner.
2 Bijvoorbeeld: particuliere scholen kunnen onderling concurreren op het gebied van
prijs en kwaliteit.
5 a Door marktwerking moeten particuliere bedrijven concurreren. Dat kunnen ze doen
door de prijzen laag te houden en/of door betere kwaliteit te leveren.
b Collectieve bedrijven hebben niet te maken met marktwerking.
6 a Een bedrijf dat een taak voor de overheid wil uitvoeren, moet met een goed aanbod
komen dat niet teveel geld kost.
b Als een bedrijf een aanbod doet voor een laag bedrag, loop je het risico dat de kwaliteit
van het werk of de gebruikte materialen ook laag is.
7 a 1 juist
2 onjuist
3 juist
b Financiële dienstverlening is geen overheidstaak, dus toen de financiële dienstverlening
was veiliggesteld, kon de bank weer geprivatiseerd worden.
8 a x collectieve sector
□ particuliere sector
b De overheid wil de kwaliteit van de drinkwatervoorziening bewaken.
9 a Met het geven van subsidies wil de overheid bepaald gedrag van burgers stimuleren.
b Bijvoorbeeld: Door het stimuleren van het gebruik van duurzame energie, kunnen de
maatschappelijke kosten van de klimaatverandering op den duur lager uitvallen.
c Subsidie moet bepaald gedrag stimuleren. Met lagere belastingen kun je mensen
stimuleren om een elektrische auto te kopen.
4 VMBO GT H5 © Noordhoff bv
