Samenvatting Gedragsleeeer (GL)
Ouderen en weezijn van nu
13.2
Verlies het kwijtraken van één of meer veelbetekende elementen uit je bestaan en daarmee het
kwijtraken van het houvast dat je er aan ontleende.
Tweetal soorten verliezen:
- Incidenteel verlies (onvoorspelbaar; zoals het verlies van werk of het verlies van een kind).
- Overgangsverliezen – die horen bij het natuurlijke verloop van een mensenleven.
Overgangsverliezen kenmerken de verschillende perioden waarin een mensenleven ingedeeld kan
worden tussen geboorte en sterven.
Verlies is een subjecteve ervaring – degene die het ondergaat verleent hier betekenis aan.
Rouw is een proces waarin afstand wordt genomen van hetgeen is kwijtgeraakt. Rouwen vraagt
energie en inzet, er is werk te verzeten: rouw-verwerking, rouw-arbeid.
13.3
De lijst die Bartky geef, bevat verliezen die zijn gerelateerd aan ouderdom. Deze lijst is niet
uitputend, maar bevat mooi omschreven, invoelbare items. Hbet beschrijven van deze items heef tot
doel het gesprek aan te gaan en een discussie te starten – tussen ouderen onderling, tussen
hulpverleners onderling, tussen hulpverleners en oudere cliënten, en uiteindelijk in de hele
maatschappij – over hetgeen ons te wachten staat als we ouder worden.
‘IJsberen op een ijsschots. Naarmate de tjd verstrijkt zijn er steeds minder mensen die de
dingen begrijpen die in ons leven grote invloed hebben gehad.
Verlies van sociale en werkgerelateerde netwerken. Gaandeweg gaan de oorspronkelijke
leden van ons netwerk dood of met pensioen.
Intellectuele, morele en culturele overbodigheid. Misschien hadden de bejaarden verwacht
dat ze als een schatkamer vol wijsheid beschouwd zouden worden, maar dat is niet zo.
Het verlies van de bewonderende blik. Dit tref vrouwen onevenredig zwaar. We moeten zelf
kunnen zien, maar hebben er ook behoefe aan om gezien en aantrekkelijk gevonden te
worden.
Het verlies van mogelijkheden om seksuele relates aan te gaan.
Het verlies van de belangrijke ander. Omdat vrouwen langer leven dan mannen, heef de
heteroseksuele vrouw met een relate statstsch gezien het vooruitzicht weduwe te worden
(…).
Dat verlies bij ouderen iets minder hard aankomt heef wellicht te maken met het gegeven dat
ouderen meer ervaring hebben met de dood en deze vanwege hun steeds dichter bij komende eigen
dood hebben leren accepteren.
Hbulp vragen is voor deze generates soms minder vanzelfsprekend. Ouderen hebben, soms meer dan
anderen, de neiging om verdriet te verbergen. Zij zijn opgegroeid in een tjd en een samenleving
waarin het tonen van verdriet niet altjd aangemoedigd werd. “Men moet het leven nemen zoals het
komt”, is vaak hun opvatng. En: “Je moet het toch alleen verwerken en degene om wie je rouwt
komt er niet door terug.” Deze gedachten kunnen er mede toe leiden dat de verwerking van de rouw
stagneert en dat men in isolement en eenzaamheid terechtkomt.
Ouderen en weezijn van nu
13.2
Verlies het kwijtraken van één of meer veelbetekende elementen uit je bestaan en daarmee het
kwijtraken van het houvast dat je er aan ontleende.
Tweetal soorten verliezen:
- Incidenteel verlies (onvoorspelbaar; zoals het verlies van werk of het verlies van een kind).
- Overgangsverliezen – die horen bij het natuurlijke verloop van een mensenleven.
Overgangsverliezen kenmerken de verschillende perioden waarin een mensenleven ingedeeld kan
worden tussen geboorte en sterven.
Verlies is een subjecteve ervaring – degene die het ondergaat verleent hier betekenis aan.
Rouw is een proces waarin afstand wordt genomen van hetgeen is kwijtgeraakt. Rouwen vraagt
energie en inzet, er is werk te verzeten: rouw-verwerking, rouw-arbeid.
13.3
De lijst die Bartky geef, bevat verliezen die zijn gerelateerd aan ouderdom. Deze lijst is niet
uitputend, maar bevat mooi omschreven, invoelbare items. Hbet beschrijven van deze items heef tot
doel het gesprek aan te gaan en een discussie te starten – tussen ouderen onderling, tussen
hulpverleners onderling, tussen hulpverleners en oudere cliënten, en uiteindelijk in de hele
maatschappij – over hetgeen ons te wachten staat als we ouder worden.
‘IJsberen op een ijsschots. Naarmate de tjd verstrijkt zijn er steeds minder mensen die de
dingen begrijpen die in ons leven grote invloed hebben gehad.
Verlies van sociale en werkgerelateerde netwerken. Gaandeweg gaan de oorspronkelijke
leden van ons netwerk dood of met pensioen.
Intellectuele, morele en culturele overbodigheid. Misschien hadden de bejaarden verwacht
dat ze als een schatkamer vol wijsheid beschouwd zouden worden, maar dat is niet zo.
Het verlies van de bewonderende blik. Dit tref vrouwen onevenredig zwaar. We moeten zelf
kunnen zien, maar hebben er ook behoefe aan om gezien en aantrekkelijk gevonden te
worden.
Het verlies van mogelijkheden om seksuele relates aan te gaan.
Het verlies van de belangrijke ander. Omdat vrouwen langer leven dan mannen, heef de
heteroseksuele vrouw met een relate statstsch gezien het vooruitzicht weduwe te worden
(…).
Dat verlies bij ouderen iets minder hard aankomt heef wellicht te maken met het gegeven dat
ouderen meer ervaring hebben met de dood en deze vanwege hun steeds dichter bij komende eigen
dood hebben leren accepteren.
Hbulp vragen is voor deze generates soms minder vanzelfsprekend. Ouderen hebben, soms meer dan
anderen, de neiging om verdriet te verbergen. Zij zijn opgegroeid in een tjd en een samenleving
waarin het tonen van verdriet niet altjd aangemoedigd werd. “Men moet het leven nemen zoals het
komt”, is vaak hun opvatng. En: “Je moet het toch alleen verwerken en degene om wie je rouwt
komt er niet door terug.” Deze gedachten kunnen er mede toe leiden dat de verwerking van de rouw
stagneert en dat men in isolement en eenzaamheid terechtkomt.
